Жылдан жылға ота жасалған науқастардың саны артып келеді

Жылдан жылға ота жасалған науқастардың саны артып келеді
ⒸAikyn.kz

Әлеуметтік медициналық сақтандыру қорының Нұр-Сұлтан қаласы бойынша филиалы медициналық қызметтерді жеткізу шараларымен қоса, тұрғындарға медициналық қызмет көрсету, сырқаттың алдын алу шаралары туралы ақпараттық-түсіндіру жұмыстарын да қамтиды.

Медициналық сақтандыру қорының Нұр-Сұлтан қаласы бойынша филиалының медициналық қызмет жеткізушілерінің бірі - Ұлттық ғылыми кардиохирургия орталығы. Қор 2019 жылға Кардиохирургия орталығымен 9 миллиардтан аса теңгеге келісімшарт жасады.

Кардиохирургия орталығының өзінде өткен жылы аритмияға шалдыққан 1708 науқас емделген. Ал жалпы республика көлеміндегі емедеу мекемелерінде емделген науқастар саны – 6656. Бұл көрсеткіштер 2013 жылмен салыстырғанда 2 есеге көп. Өкінішке қарай, жылдан жылға ота жасалған науқастардың саны артып келеді. Сол себепті Орталық мамандарынан кардиологиялық және кардиохирургиялық емдеу жолдарын,  жүрек ырғағының бұзылу себептерін сұраған едік. Сауалдарымызға Ұлттық ғылыми кардиохирургия орталығының интервенциялық аритмология бөлімшесінің меңгерушісі, Қазақ аритмологтар қоғамының президенті, медицина ғылымдарының докторы, қауымдастырылған профессор Аян Сүлейменұлы Әбдірахманов жауап берді:

– Аян Сүлейменұлы, статистикаға сүйенсек, өлім-жітім бойынша Қазақстанда жүрек-қан тамыр аурулары алдыңғы орында тұрады екен. Бір ғана жүректің сан түрлі сырқаты барын білеміз. Қазіргі уақытта науқастарға қандай ем шаралары қолданылады?

– Жүрек-қан тамыр ауруларынан болатын өлім-жітім көрсеткіштері Қазақстанда ғана емес,  Дүниежүзі бойынша бірінші қатарда тұр деуге болады.

Кардиохирургиялық орталықтың жұмыс істей бастағанына көп уақыт бола қойған жоқ. Соған қарамастан, біздің орталықта қазіргі заманға сай техникалық үлгілер, барлық кардиологиялық ем-шаралар, кардиохирургиялық көмек (ота) жақсы жолға қойылған. Жүрек алмастыру оталары сәтті жасалуда. Тек қажет ететін науқастарымыздың көпшілігіне донор жетпейді. Жасанды жүрек қарыншалары бар. Соларды біздің кардиохирургтар алмастырады. Бір кардиохирургиялық бөлімше жүрек жетіспеушілігі диагнозы бар науқастарды қарайды. Ондай науқастар көп. Дүние жүзінде толық жасанды жүрекпен ауыстыру оталары жүргізілуде. Интервенциялық кардиология жақсы дамып келеді. Бұрын кардиохирургтарымыз ашық жүрекке ота жасайтын болса, енді интервенциялық кардиохирургтар сол оталардың көпшілігін жабық, жүректі ашпай жасауда. Қан тамыры арқылы жүректің ішіне кіріп, клапандарды алмастырады.

Интервенциялық кардиологияда окклюдер деген нәрсе болады, қан тамыры арқылы кіргізіп, туа біткен ақауларды окклюдермен бітейді. Жүректі ашпай, балаларға жабық түрде ота жасалады.

Науқастың артериялық қан қысымы дәрілерге бағынбайтын аса қауіпті кездерде интервенциялық емі бар (бүйрек денервенциясы).

Тағы бір жиі кездесетін жүрек сырқаты - жүрек ырғағының, ритмінің бұзылуы. Сол үшін  кардиология орталығында ритм бұзылуын хирургиялық емдейтін аритмология бөлімшесі ашылды.

– Жүрек ырғағының бұзылуы туралы кеңірек айтып кетіңізші. Неден пайда болады?

– Жүректің қан тамыры ауруларының таралуына байланысты оның әртүрлі себептері болады. Әрбір үшінші науқас жүректің аритмиясымен ауырады. Аритмия – жүрек ритмінің, ырғағының бұзылуы. Жас ұлғайған сайын жүректің соғу ырғағы, ритмі  өте төмендеп кетеді. Ағзаны қамтамасыз ету үшін жетпейді,  ритмі 30-ға, 40-қа, тіпті  одан да төмен түсіп кетуі мүмкін. Сондай кездерде жүрекке электрлі кардиостимулятор аппараты қойылады.

Туа біткен ақаулар болады. Жүректің ритмі қатты соғуы мүмкін, тез соғуы мүмкін. 200, 250-ге дейін жетіп, адамдар есінен танып қалуы мүмкін. Мұндай жағдайда кардиохирургтар қан тамырлары арқылы жүректің ішін  қарап, аритмияның ошағын тауып, радиожиілікті абляция жасалады.

Жүрек ырғағы бұзылуының түрлері қаншалықты көп болса, соншалықты жаңа әдістер де жеткілікті. Тамыр арқылы жүректің ішіне УДЗ (УЗИ) аппаратын енгізіп, зерттеу жасаймыз. Кейбір адамда жүректің аритмиясы бар, бірақ ол жиі болмайды. Жедел жәрдем шақырған кезде, сирек жағдайда (жылына бір рет, екі рет қана), дәрігерлер науқасты аман алып қалуға үлгермей жатады. Жүректің аритмиясы болған шақтарын дәлелдей алмай қалады. Кардиограмма түсіріп үлгермейді. Жедел жәрдем жеткенше бірталай уақыт өтіп кетеді. Ондай кездерде диагноз дәлелденбей, ашық күйінде қалады. Диагнозды анықтау үшін, жүректің ырғағына, ритміне мониторлық бақылау жасау үшін біз науқастың жүрек тұсына ұзақ уақытқа кішкентай ғана аппарат орнатамыз. Ол аппараттың батареясы үш жылға жетеді. Сирек болатын жүрек  аритмиясында – жүрек ырғағының, ритмінің бұзылуы кезінде диагнозды анықтауға көп көмектеседі.

– Аян Сүлейменұлы, емделу, емдеу, ота жасау жағында көп жаңалықтар болып жатыр. Қанша науқастар емделіп шығуда. Соның өзінде де жеткіліксіз, кезегін күткен қаншама науқас бар. Жүрек ауруларының себептері неде? Алдын алуға бола ма?

– Оның екі негізгі себебі бар. Бірінші - туа біткен жүрек ақаулары. Оның алдын алу өте қиын, бірақ ананың өзін-өзі күтіп жүруіне көп байланысты болады. Темекі, наша шекпей, суық тигізіп алмай сақтанып жүрген дұрыс. Туа біткен жүрек ақаулары генетика арқылы берілуі мүмкін, яғни тұқым қуалайды.  Екіншісі - жүре келе пайда болған жүрек ақаулары. Қимыл-қозғалыстың аздығы бірте-бірте түрлі жүрек сырқаттарына алып келеді. Бұрынғы ата-бабаларымызбен салыстырғанда күніміз отырумен өтеді. Жұмыста отырамыз, үйге барып тағы отырамыз, автобуста не көлікте үйге жеткенше тағы отырамыз. Көп жүрмегендіктен, көп қимылдамағандықтан тамырларымыз бітеліп, шлактар, холестерин тамырлардың бәрін бітеп, жүре келе, жас келе пайда болатын жүрек сырқаттарына ұшыратады.

– Жүрек сырқатына шалдыққан жағдайда қандай режим ұстану керек?

– Жүрек ауырса, майлы тамақтарды азайту керек. Қан қысымы көтеріңкі болса, тұзды тамақтарды шектеу керек. Тамақтың дәмі жоқ деп кейбір науқастарымыз шағымданып жатады, бірақ жүрек-қан тамыр ауруларына шалдыққаннан кейін осындай диетаны ұстаған жөн болады.

– Кардиология орталығы Астанада. Порталдың, квотаның бөлінуін күтуге жағдайы көтермейтін науқастар бола ма? 

– Дұрыс айтасыз, бізде кезек бар. Орталыққа жату үшін науқастар 2 кейде 3 ай күтіп қалады. Оны күтуге науқас жағдайы көтере бермейді. Дегенмен де, науқас мүмкіндігінше алдын ала тексеріліп, квота рәсімдеп, келгені дұрыс. Өзінің қауіпсіздігін қамтамасыз етіп, дайындалып келген, алдын ала дерегі түскен науқастың жағдайы бір бөлек. Ал шұғыл, аяқ асты түскен науқастың өмірімен алысып, оны қалай аман алып қаламыз деген жағдайға түскен қиынырақ болады.

– Өзіндік кедергілері бар дейсіз ғой. Сырқаттың алдын алу үшін оқырмандарға қандай кеңес айтасыз?

– Деніміз сау болсын десек, дене шынықтырумен айналысып, тамағымызды ретімен ішіп, салауатты өмір сүрейік. Тамақты көп ішкен сайын қимылдай беру керек. Темекі шекпей, арақ ішпей, жүрек ауруларынан көпке дейін сақтануға болады. Әрине,  күйзеліс (стресс) деген екінші жағдай бар. Менің ойымша, адам ағзасындағы аурулардың көпшілігі күйзелістен болады. Күйзеліс салдарынан кімнің қай жері осал болса (біреудің жүрегі осал болуы мүмкін, біреудің асқазаны осал болуы мүмкін, жарасы ашылып кетіп жатады, бауыры, өт жолы, зат айналысы, т.б. әлсіз болуы мүмкін) сол сырқатын қозғап жібереді. Сондықтан көтеріңкі көңіл-күйде, күліп жүрейік.

Дәрігер кеңестері қарапайым, оқырман үшін белгілі нәрселер болып көрінуі мүмкін. Расында да орындалуы оңай, пайдалы кеңестер:

* Кейбір тағамдарды: қантты, тұзды, жануар майлары қосылған тағамдарды шектеңіз.

          * Психикалық, эмоционалдық және ауыр созылмалы күйзелістердің алдын алыңыз.

          *Жаттығып, жүгіріп, т.б. дене шынықтырыңыз (бірақ үстеме жаттығудан сақ болыңыз).

          * Ішімдік пен темекіні шектеңіз.

          * Оң эмоцияға жеткілікті түрде жағдай жасаңыз: өнерге, суретке, жануарлар мен өсімдіктерге, әртүрлі техникалық шығармашылыққа көңіл аударыңыз.

          * Өзіңізге ұнайтын істермен айналысыңыз. Таза ауада, күн сәулесінде серуендеңіз, орман-тауларға саяхатқа шығып, дұрыс тамақтаныңыз.

          * Артық салмақ қоспау, қимыл-қозғалыс – жүрегіңізді сақтаудың, жүрек-қан тамыры ауруларының алдын алудың бірден бір кепілі.

Осы айтылған кеңестерді бойыңызға сіңіріп, бұлжытпай орындауға тырыссаңыз, жүрекке салмақ түспесі анық. Әңгімеміздің түйіні осыған кеп саяды. Жүрегіңізді сақтай жүріңіз!

Сұхбаттасқан: Жанаргүл Үмбетова

«Қамшы» сілтейді

Пікір айту

Пікір қалдырушының тіркелуі міндетті. КІРУ / ТІРКЕЛУ


    1
    Сән индустриясының сұмдығы
    23/05 16:34 0 4
    2
    Тоқаев Қазақстан Жазушылар одағының төрағасы Ұлықбек Есдәулетті қабылдады
    23/05 16:30 0 18
    3
    ҰҚК бұрынғы басшысы 25 жылға сотталды
    23/05 16:24 0 35
    Қуат Хамитов: Әзірбайжанда әділдік орнатамын (видео)
    23/05 16:03 0 230
    Samsung Алматыда жаңа QLED 8K кинотеатрын ашты
    23/05 15:57 0 67

    Таныстырылғандар

    Суреттегі өрнекті таңдаңыз: Сіздің шынайы бет-бейнеңіз қандай? (тест)
    Суреттегі өрнекті таңдаңыз: Сіздің шынайы бет-бейнеңіз қандай? (тест)
    Суреттегі өрнекті таңдаңыз: Сіздің шынайы бет-бейнеңіз қандай? (тест)
    Бұл тест сіздің шынайы бет-бейнеңізді, жан дүниеңіздегі өзіңізге ғана мәлім мінез-құлқыңызды ашып көрсетеді.
    Аудио тыңдау
    20/05/2019 13:29 0 8383
    Украинада есірткі заңдастырылмақ
    Украинада есірткі заңдастырылмақ
    Украинада есірткі заңдастырылмақ
    Владимир Зеленский елде марихуананы, жезөкшелік пен құмар ойын орталықтарын заңдастыру мәселесін көтерді
    Аудио тыңдау
    21/05/2019 03:03 0 596
    Өзге оқушының орнына жарысқа барған 15 жастағы бала қаза тапты
    Өзге оқушының орнына жарысқа барған 15 жастағы бала қаза тапты
    Өзге оқушының орнына жарысқа барған 15 жастағы бала қаза тапты
    Облыстық денсаулық сақтау басқармасы баланың өліміне жүрек талмасы себеп болған деп мәлімдеме жасады.
    Аудио тыңдау
    21/05/2019 10:39 0 3891
    Ләззат Сүйіндік жаңа қызметке тағайындалды
    Ләззат Сүйіндік жаңа қызметке тағайындалды
    Ләззат Сүйіндік жаңа қызметке тағайындалды
    ҚР ақпарат және қоғамдық даму министрінің бұйрығымен Ләззат Кеңесқызы Сүйіндік ҚР АҚДМ Ақпарат комитетінің төрайымы лауазымына тағайындалды.
    Аудио тыңдау
    21/05/2019 11:47 0 235
    Тоқаев: "Қазақстан мен АҚШ арасындағы стратегиялық әріптестіктің мәні бар ма?"
    Тоқаев: "Қазақстан мен АҚШ арасындағы стратегиялық әріптестіктің мәні бар ма?"
    Тоқаев: "Қазақстан мен АҚШ арасындағы стратегиялық әріптестіктің мәні бар ма?"
    Қасым-Жомарт Тоқаевтың біз сол кезде білмеген қырлары оның әлемдік деңгейдегі саяси салмағы мен беделін бұрынғыдан да арттыра түскен болатын.
    Аудио тыңдау
    21/05/2019 13:39 0 254
    Эйнштейннің 1,5 миллион долларға сатылған қолтаңбасы
    Эйнштейннің 1,5 миллион долларға сатылған қолтаңбасы
    Эйнштейннің 1,5 миллион долларға сатылған қолтаңбасы
    Аукционда 1,56 млн долларға сатылады.
    Аудио тыңдау
    22/05/2019 09:56 0 274
    Құдайға сенетін қызыл коммунист
    Құдайға сенетін қызыл коммунист
    Құдайға сенетін қызыл коммунист
    Әлеуметтік желіде президент сайлауының үміткері, коммунист Жамбыл Ахметбекті халық сынға алды
    Аудио тыңдау
    22/05/2019 11:31 0 310
    Халық Қосановқа қаражатын қимай  ма?
    Халық Қосановқа қаражатын қимай ма?
    Халық Қосановқа қаражатын қимай ма?
    Алда келе жатқан сайлау науқанына үміткер Әміржан Қосановты жақтағаны сонша, ел ішіндегі қауесеттен ақтап алғысы келді
    Аудио тыңдау
    22/05/2019 12:51 1 1224
    ГМО: тұқым қуалайтын аурудың қоздырғышы екенін білесіз бе?
    ГМО: тұқым қуалайтын аурудың қоздырғышы екенін білесіз бе?
    ГМО: тұқым қуалайтын аурудың қоздырғышы екенін білесіз бе?
    Ғалымдардың нақты есебі бойынша әлемде 2000 түрлі өсімдік тектес көкөніске гендік будандастыру жүргізу мүмкіндігі бар екен.
    Аудио тыңдау
    22/05/2019 15:58 0 274
    Өмір үшін күрестен шаршаған қыз Қазақстанға қайта алмай отыр
    Өмір үшін күрестен шаршаған қыз Қазақстанға қайта алмай отыр
    Өмір үшін күрестен шаршаған қыз Қазақстанға қайта алмай отыр
    Шетелдік дәрігерлер де 4-дәрежеге дейін асқынған дерттің дауасын таппады.
    Аудио тыңдау
    23/05/2019 04:04 0 2155
    Зеленский: "Кәрі саясаткерлер ескі жүйені таңдап алды"
    Зеленский: "Кәрі саясаткерлер ескі жүйені таңдап алды"
    Зеленский: "Кәрі саясаткерлер ескі жүйені таңдап алды"
    Мен олардың қателесіп отырғандарына сенімдімін!
    Аудио тыңдау
    23/05/2019 07:23 0 2502
    Ұлыбритания премьер-министрінің тұғыры шайқалуда
    Ұлыбритания премьер-министрінің тұғыры шайқалуда
    Ұлыбритания премьер-министрінің тұғыры шайқалуда
    Ұлыбритания премьер-министрі Тереза Мэй ертең 24-мамаыр күні отставкаға кету мүмкін
    Аудио тыңдау
    23/05/2019 10:17 0 160
    "Алиевтың" басшыларына сот үкім шығарды
    "Алиевтың" басшыларына сот үкім шығарды
    "Алиевтың" басшыларына сот үкім шығарды
    2019 жылғы 15 мамырда Алматы Қылмыстық істер бойынша мамандандырылған ауданаралық соты «Алиев» ҰҚТ қатысушыларына сот үкімі шықты
    Аудио тыңдау
    23/05/2019 11:40 0 313
    Бразилиялық жұп 2 млн-нан астам ағаш отырғызып, қаңыраған алқапты тропикалық жұмаққа айналдырды
    Бразилиялық жұп 2 млн-нан астам ағаш отырғызып, қаңыраған алқапты тропикалық жұмаққа айналдырды
    Бразилиялық жұп 2 млн-нан астам ағаш отырғызып, қаңыраған алқапты тропикалық жұмаққа айналдырды
    Бұрын бұл жерде бай флора мен фаунасы бар тропикалық орман болады, бірақ адамдар ағаштың бәрін шауып алған соң жойылып кеткен.
    Аудио тыңдау
    23/05/2019 12:54 0 236
    ШҚО әкімі қытайларға 40 мың гектар жер беретін болды
    ШҚО әкімі қытайларға 40 мың гектар жер беретін болды
    ШҚО әкімі қытайларға 40 мың гектар жер беретін болды
    Бұл туралы облысқа ресми сапармен келген Шыңжан Ұйғыр автономиясы, Халық үкіметі төрағасының орынбасары Чжао Чунцзюмен кездесуде аймақ басшысы Даниал...
    23/05/2019 14:54 0 1320