Ёсихиро Фукуя́ма: Путин кеткеннен кейін билік үшін күрес басталады

Ёсихиро Фукуя́ма: Путин кеткеннен кейін билік үшін күрес басталады
Ⓒqamshy.kz

Ёсихиро Фрэ́нсис Фукуя́ма – түп атасы жапондық, америкалық философ-ғалым. Оның атағы «Тарихтың ақыры және соңғы адам» атты кітабынан кейін әлемге әйгілі болды. Әлемнің 20 -дан астам тіліне аударылған

Фукуяманың бұл кітабы ғылыми орта мен бұқаралық ақпарат құралдарында үлкен қоғамдық пікір туғызды. Бірақ ол «тарихтың соңы болуы мүмкін» деген пікірінен қайтпақ емес. Фукуяманың Ресейдің қазіргі саяси жағдайы мен болашағы туралы да ойлары қызғылықты. Сонымен, танымал ғалым, саясаттанушы, философ не дейді?!

–Қазір өркениеттер соғысына жол жоқ. Менің ойымша, бұл – құндылықтардың қақтығысы. Ал  Ресейге келер болсақ, бүгінгі күні ол қандай да бір басқа әлеуметтік жүйедегі мемлекет емес. Бұл президент Путинің қоршаған элитаның жеке мүдделеріне негізделген клептократияның бір түрі.

Иә, бұл –  құндылықтардың қақтығысы. Бірақ Путиннің режимі марксизм мен ленинизмнің жақсы дамыған идеологиясына негізделген Кеңес Одағы сияқты Батыстың маңызды баламасы емес деп айту керек. Путин өзінің баламасын Батыстың нәрселерінен бас тартуға негіз ретінде құрды, бірақ ол өркениеттік балама емес.

Ресейде Украина, Грузия, Балтық  жағалауы елдері секілді, бұрынғы Кеңес Одағының көптеген елдерінің басымдықтарынан ажырамайтын Ресейдің ұлылығы туралы идея бар. Бұл – нақты мәселе. Ресей экономикалық өсімге, бай және терең мәдениетке немесе ресейлік ұлттық дәстүрлерге негізделген ел ретінде елеулі болуы мүмкін. Бірақ оның идеясы –көршілеріне үстемдікке қол жеткізу болып қала береді.

Путиннің жүйесі ұзақ уақыт жұмыс істейді дегенге сену қиын. Орыс халқы гүлденуді қалайды. Бірақ Путин мұнай және энергия бағасына қарамай өсетін отандық экономиканы жеткілікті құра алған жоқ. Бұл – оның режиміндегі үлкен әлсіздік. Иә, орыс адамдары Мәскеудің Қырымды аннексиясиялауын ұнатады. Бұл оқиғадан кейін Путин елде өте танымалдыққа ие  болды. Дегенмен,  бұл оның режимін ұзақ заңдастыруға негіз бола алмайды.

Путиннің көрші елдерге үстемдікке қол жеткізуге ұмтылуы - Ресейде өмір сүру деңгейін сақтай алатын әртараптандырылған экономикадағы заманауи мемлекет болудың жолы емес. Егер Вашингтонның сыртқы саясатын Ресейге қатысты қарайтын болсаңыз, онда Дональд Трамтың президент болуы, АҚШ саясаты үшін өте ерекше болды. Өйткені, Америка Құрама Штаттары Мәскеуге қарсы  жаңа санкцияларды тұрақты түрде енгізіп келе жатыр.  Біріншіден, Ресейді мұншама  бұғаулау тарихта ешқашан болған емес. Екінші жағынан, АҚШ президентінің Путинмен жеке қарым-қатынасы жақсы деңгейде деуге болады.

Ал Украинада орын алып жатқан оқиғалар – бұл украиндықтарға  тәуелді нәрсе. Себебі, сыртқы қарым-қатынас пен саяси жағдай тек Ресейге ғана емес, ол елдегі сыбайлас жемқорлық пен әлсіз басқаруға да байланысты болып отыр. Тек осы мәселелерді шеше алғанда, Украина толыққанды мемлекетке айнала алады. АҚШ, Германия немесе басқа елдер Киевке сырттан ықпал ете алмайды, бұл тек украиндықтардың өздеріне қатысты. Украинада сыбайлас жемқорлықтан құтылуды қалайтын реформаторлардың жас ұрпағы өсіп келеді. Ал Ресейде мүлде басқа жағдай. Украинаға үлкен үмітпен қарауға болады. Ал Ресей қазір ешкімге үлгі болмайды. Ешкім Ресейге жақындағысы келмейді. Негізі Путин дұрыс мемлекеттік  институттарды құра алмады. Бұл – оның билігінің нақты қайғысы. Путин кеткен соң, билік үшін күрес басталады, оның нәтижесін болжау өте қиын.

Керімсал Жұбатқанов, тарих ғылымның кандидаты, Қазақ-Орыс Халықаралық университетінің доценті.

«Қамшы» сілтейді

Пікір айту

Пікір қалдырушының тіркелуі міндетті. КІРУ / ТІРКЕЛУ


    1
    Астанадағы мектепке «бомба» қойылды
    14/11 19:36 0 361
    2
    Шетелде шәкірттеріне сексуалдық зәбір көрсеткен педагог Астанадағы элиталы мектепте сабақ берген
    14/11 15:55 0 415
    3
    Ақтөбе облысының мұғалімдері: «Айлықты қашан аламыз?»
    14/11 15:26 0 248
    «Нұр Отан» бастауыш партия ұйымдарының қызметін жандандыруды қолға алды
    14/11 15:22 0 1274
    "Ақ жол" партиясы: Мемлекеттік қызметкерде екі азаматтықтың болуы – су ішкен құдығына түкіруі
    14/11 15:04 0 832

    Таныстырылғандар

    Палестина мен Күрдістан халқының отансыз қалуы жерді жалға беруден басталған
    Палестина мен Күрдістан халқының отансыз қалуы жерді жалға беруден басталған
    Палестина мен Күрдістан халқының отансыз қалуы жерді жалға беруден басталған
    Ресей де кезінде Алясканы АҚШ-қа 100 жылға жалға берді, ақырында ол жерден орыстар түпкілікті айырылды. Бұл оқиғаны дүние жүзі біледі.
    05/11/2018 15:28 1 13236
    НАТО: Біз Ресеймен соғыса қалсақ, күліміз көкке ұшады
    НАТО: Біз Ресеймен соғыса қалсақ, күліміз көкке ұшады
    НАТО: Біз Ресеймен соғыса қалсақ, күліміз көкке ұшады
    Қазіргі уақытта НАТО ұйымының әскерлері жедел әрекет ете алмайды
    06/11/2018 11:15 0 5643
    Назарбаев "жауапсыз монополистерді" жазалауды бұйырды
    Назарбаев "жауапсыз монополистерді" жазалауды бұйырды
    Назарбаев "жауапсыз монополистерді" жазалауды бұйырды
    Назарбаев шенеуніктерді таяуда халыққа жолдауының мәнісін анықтауды шақырып, жауапсыз монополистерді жауапқа тартуды бұйырды.
    08/11/2018 10:03 1 1248
    "Ұлы" орыс тілі Украинада ұлылығынан айырылды
    "Ұлы" орыс тілі Украинада ұлылығынан айырылды
    "Ұлы" орыс тілі Украинада ұлылығынан айырылды
    Украина телеарналарында эфир уақытының 75% украин тіліндегі жобаларға берілуі тиіс.
    08/11/2018 11:31 0 3092
    Назарбаев 31 жыл бұрын: Қонаевтан көресіні көрдік
    Назарбаев 31 жыл бұрын: Қонаевтан көресіні көрдік
    Назарбаев 31 жыл бұрын: Қонаевтан көресіні көрдік
    Қайда барсаң да Қонаевтың портреті қарсы алдыңнан шығатын
    08/11/2018 12:33 0 29247
    Украиндық шенділердің Путинге хаты: «Сен тіпті христиандардың шошқаcын бағуға жарамайсың!»
    Украиндық шенділердің Путинге хаты: «Сен тіпті христиандардың шошқаcын бағуға жарамайсың!»
    Украиндық шенділердің Путинге хаты: «Сен тіпті христиандардың шошқаcын бағуға жарамайсың!»
    Cен, президент, мәскеулік шайтан, қарғысқа ұшыраған шайтанның досы-бауыры, Люцифердің хатшысы!
    08/11/2018 14:13 0 3756
    Елбасы Путинге қазақтың қамшысын сыйлады
    Елбасы Путинге қазақтың қамшысын сыйлады
    Елбасы Путинге қазақтың қамшысын сыйлады
    Мемлекет басшысы Ресей Федерациясының Президентімен жүздескенде Ұжымдық қауіпсіздік шарт ұйымы Ұжымдық қауіпсіздік кеңесінің сессиясы табысты өткенін айтты.
    10/11/2018 11:20 1 1406
    Министр Қытай елшісімен Қытайдағы қазақтардың құқын талқылады
    Министр Қытай елшісімен Қытайдағы қазақтардың құқын талқылады
    Министр Қытай елшісімен Қытайдағы қазақтардың құқын талқылады
    Қазақстан тарапы Қазақстан азаматтарына ҚХР-дың жеке, іскерлік және туристік визаларын беруді тез арада қайта жалғастыратынына үміт білдірді.
    10/11/2018 12:42 1 2832
    Ресей ССРО-ның ыдырауын қайталай ма?
    Ресей ССРО-ның ыдырауын қайталай ма?
    Ресей ССРО-ның ыдырауын қайталай ма?
    Демек, Ресей үшін - бұл мемлекеттік суицидтің көрінісі.
    12/11/2018 10:48 0 1533
    Америкалық журналистер Назарбаевтан кейін кім президент болатынын болжады
    Америкалық журналистер Назарбаевтан кейін кім президент болатынын болжады
    Америкалық журналистер Назарбаевтан кейін кім президент болатынын болжады
    Биліктегі ауыс-түйіс шиеленіске, билікке деген қатігез күреске ұласады.
    12/11/2018 12:49 0 26862
    Дархан Кәлетаев және Нұртай Әбіқаев Түркиядағы отандастарымызбен кездесті
    Дархан Кәлетаев және Нұртай Әбіқаев Түркиядағы отандастарымызбен кездесті
    Дархан Кәлетаев және Нұртай Әбіқаев Түркиядағы отандастарымызбен кездесті
    ҚР Үкіметі 2018-2022 жылдарға арналған этникалық қазақтарды қолдау жөніндегі іс-шаралар жоспарын бекіткен болатын.
    12/11/2018 13:45 0 464
    Назарбаев: Қытай өзге аумақтарға шабуыл жасамайды, қысым көрсетпейді
    Назарбаев: Қытай өзге аумақтарға шабуыл жасамайды, қысым көрсетпейді
    Назарбаев: Қытай өзге аумақтарға шабуыл жасамайды, қысым көрсетпейді
    Қазақстан Қытайдың ең жақын көршісі әрі ешқандай қысым көріп жатқан жоқ.
    14/11/2018 11:01 0 1070
    Азат Перуашев «Арселор Митталдағы» өрт туралы ауыз ашпай отырғандардың айыбын бетіне басты
    Азат Перуашев «Арселор Митталдағы» өрт туралы ауыз ашпай отырғандардың айыбын бетіне басты
    Азат Перуашев «Арселор Митталдағы» өрт туралы ауыз ашпай отырғандардың айыбын бетіне басты
    Біз бизнеске үнемі көмектесеміз, бірақ адам, оның құқығы мен денсаулығы бәрінен маңызды.
    14/11/2018 12:59 0 1007
    "Ақ жол" партиясы: Мемлекеттік қызметкерде екі азаматтықтың болуы – су ішкен құдығына түкіруі
    "Ақ жол" партиясы: Мемлекеттік қызметкерде екі азаматтықтың болуы – су ішкен құдығына түкіруі
    "Ақ жол" партиясы: Мемлекеттік қызметкерде екі азаматтықтың болуы – су ішкен құдығына түкіруі
    Әзірбайжанда қос азаматтық үшін қылмыстық жаза 2014 жылы енгізілген.
    14/11/2018 15:04 0 832