Ёсихиро Фукуя́ма: Путин кеткеннен кейін билік үшін күрес басталады

Ёсихиро Фукуя́ма: Путин кеткеннен кейін билік үшін күрес басталады
Ⓒqamshy.kz

Ёсихиро Фрэ́нсис Фукуя́ма – түп атасы жапондық, америкалық философ-ғалым. Оның атағы «Тарихтың ақыры және соңғы адам» атты кітабынан кейін әлемге әйгілі болды. Әлемнің 20 -дан астам тіліне аударылған

Фукуяманың бұл кітабы ғылыми орта мен бұқаралық ақпарат құралдарында үлкен қоғамдық пікір туғызды. Бірақ ол «тарихтың соңы болуы мүмкін» деген пікірінен қайтпақ емес. Фукуяманың Ресейдің қазіргі саяси жағдайы мен болашағы туралы да ойлары қызғылықты. Сонымен, танымал ғалым, саясаттанушы, философ не дейді?!

–Қазір өркениеттер соғысына жол жоқ. Менің ойымша, бұл – құндылықтардың қақтығысы. Ал  Ресейге келер болсақ, бүгінгі күні ол қандай да бір басқа әлеуметтік жүйедегі мемлекет емес. Бұл президент Путинің қоршаған элитаның жеке мүдделеріне негізделген клептократияның бір түрі.

Иә, бұл –  құндылықтардың қақтығысы. Бірақ Путиннің режимі марксизм мен ленинизмнің жақсы дамыған идеологиясына негізделген Кеңес Одағы сияқты Батыстың маңызды баламасы емес деп айту керек. Путин өзінің баламасын Батыстың нәрселерінен бас тартуға негіз ретінде құрды, бірақ ол өркениеттік балама емес.

Ресейде Украина, Грузия, Балтық  жағалауы елдері секілді, бұрынғы Кеңес Одағының көптеген елдерінің басымдықтарынан ажырамайтын Ресейдің ұлылығы туралы идея бар. Бұл – нақты мәселе. Ресей экономикалық өсімге, бай және терең мәдениетке немесе ресейлік ұлттық дәстүрлерге негізделген ел ретінде елеулі болуы мүмкін. Бірақ оның идеясы –көршілеріне үстемдікке қол жеткізу болып қала береді.

Путиннің жүйесі ұзақ уақыт жұмыс істейді дегенге сену қиын. Орыс халқы гүлденуді қалайды. Бірақ Путин мұнай және энергия бағасына қарамай өсетін отандық экономиканы жеткілікті құра алған жоқ. Бұл – оның режиміндегі үлкен әлсіздік. Иә, орыс адамдары Мәскеудің Қырымды аннексиясиялауын ұнатады. Бұл оқиғадан кейін Путин елде өте танымалдыққа ие  болды. Дегенмен,  бұл оның режимін ұзақ заңдастыруға негіз бола алмайды.

Путиннің көрші елдерге үстемдікке қол жеткізуге ұмтылуы - Ресейде өмір сүру деңгейін сақтай алатын әртараптандырылған экономикадағы заманауи мемлекет болудың жолы емес. Егер Вашингтонның сыртқы саясатын Ресейге қатысты қарайтын болсаңыз, онда Дональд Трамтың президент болуы, АҚШ саясаты үшін өте ерекше болды. Өйткені, Америка Құрама Штаттары Мәскеуге қарсы  жаңа санкцияларды тұрақты түрде енгізіп келе жатыр.  Біріншіден, Ресейді мұншама  бұғаулау тарихта ешқашан болған емес. Екінші жағынан, АҚШ президентінің Путинмен жеке қарым-қатынасы жақсы деңгейде деуге болады.

Ал Украинада орын алып жатқан оқиғалар – бұл украиндықтарға  тәуелді нәрсе. Себебі, сыртқы қарым-қатынас пен саяси жағдай тек Ресейге ғана емес, ол елдегі сыбайлас жемқорлық пен әлсіз басқаруға да байланысты болып отыр. Тек осы мәселелерді шеше алғанда, Украина толыққанды мемлекетке айнала алады. АҚШ, Германия немесе басқа елдер Киевке сырттан ықпал ете алмайды, бұл тек украиндықтардың өздеріне қатысты. Украинада сыбайлас жемқорлықтан құтылуды қалайтын реформаторлардың жас ұрпағы өсіп келеді. Ал Ресейде мүлде басқа жағдай. Украинаға үлкен үмітпен қарауға болады. Ал Ресей қазір ешкімге үлгі болмайды. Ешкім Ресейге жақындағысы келмейді. Негізі Путин дұрыс мемлекеттік  институттарды құра алмады. Бұл – оның билігінің нақты қайғысы. Путин кеткен соң, билік үшін күрес басталады, оның нәтижесін болжау өте қиын.

Керімсал Жұбатқанов, тарих ғылымның кандидаты, Қазақ-Орыс Халықаралық университетінің доценті.

«Қамшы» сілтейді

Пікір айту

Пікір қалдырушының тіркелуі міндетті. КІРУ / ТІРКЕЛУ


    1
    Оразаға дайындығың қалай?
    19/04 17:46 0 389
    2
    Үшемге жүкті болған келіншек егіз босанды
    19/04 17:33 0 191
    3
    Атырауда мамандандырылған ХҚКО шамамен 7 мың жүргізуші куәлігін берді
    19/04 17:17 0 149
    Бәзілбаев бесінші рет президент сайлауына түспек
    19/04 16:17 1 358
    Алтын қордағы үздік ертегілер мен жырлар арнайы жинақ болып шықты
    19/04 14:28 0 225

    Таныстырылғандар

    Оппозициялық топтар сайлауға қатысудан бас тартуда. Неге?
    Оппозициялық топтар сайлауға қатысудан бас тартуда. Неге?
    Оппозициялық топтар сайлауға қатысудан бас тартуда. Неге?
    "Не бел кетеді, не белбеу кетеді"
    11/04/2019 21:30 2 9165
    Қоғам белсендісі президенттікке Головкинді ұсынды
    Қоғам белсендісі президенттікке Головкинді ұсынды
    Қоғам белсендісі президенттікке Головкинді ұсынды
    Геннадий Головкин мен Ринат Зайытовты президенттікке ұсынған кім?
    12/04/2019 10:34 2 1821
    Көріпкел: Президент сайлауы екі рет өтеді
    Көріпкел: Президент сайлауы екі рет өтеді
    Көріпкел: Президент сайлауы екі рет өтеді
    Елімізде сайлау науқаны басталысымен нумеролог, астролог, экстрасенстердің жұмысы қыза түсті.
    12/04/2019 13:29 0 5518
    Тоқаев: Тек мұнайға сеніп өмір сүруге болмайды
    Тоқаев: Тек мұнайға сеніп өмір сүруге болмайды
    Тоқаев: Тек мұнайға сеніп өмір сүруге болмайды
    Тоқаев кезектен тыс сайлауын өткізу жөніндегі шешімін қолдағаны үшін кездесуге қатысушыларға алғыс білдіріп, баршасына табыс және амандық тіледі.
    12/04/2019 14:36 0 1208
    Тасмағамбетов кандидатурасы: кім не дейді?
    Тасмағамбетов кандидатурасы: кім не дейді?
    Тасмағамбетов кандидатурасы: кім не дейді?
    Уағында дипломат Ғани Қасымов та сайлауға түскен. Иманғали Нұрғалиұлы бас тарта қоймас.
    14/04/2019 01:18 1 4016
    Украин генералы: Бізге  орыстың Уралына  дейін жететін ракеталық оқтұмсық жасау керек
    Украин генералы: Бізге орыстың Уралына дейін жететін ракеталық оқтұмсық жасау керек
    Украин генералы: Бізге орыстың Уралына дейін жететін ракеталық оқтұмсық жасау керек
    "Украинаға жанталаса қарулануға кіріспесе, болмайды"..
    15/04/2019 10:50 0 1116
    Желідегі парақшасында жұртқа алғысын айтты
    Желідегі парақшасында жұртқа алғысын айтты
    Желідегі парақшасында жұртқа алғысын айтты
    Тоқаевты қолдаған эколог сайлауға түспекші.
    15/04/2019 10:54 0 744
    Хасен Қожа-Ахмет: Мені қолдаңыздар!
    Хасен Қожа-Ахмет: Мені қолдаңыздар!
    Хасен Қожа-Ахмет: Мені қолдаңыздар!
    Үміткерліктен үмітті азамат өзінің көлігі жоқтығын, бір бөлмелі пәтерде тұратынын да жасырмады.
    15/04/2019 12:46 1 973
    Тоқаев пен Мирзиеев кездесуі: қазақ-өзбек шекарасы
    Тоқаев пен Мирзиеев кездесуі: қазақ-өзбек шекарасы
    Тоқаев пен Мирзиеев кездесуі: қазақ-өзбек шекарасы
    Әскери-техникалық, қорғаныс, шекара және келісімдік-құқықтық мәселелер сөз болды.
    15/04/2019 17:13 1 428
    Сайлауға бөлінетін қаражат 2,6 миллиард теңгеге қысқарды
    Сайлауға бөлінетін қаражат 2,6 миллиард теңгеге қысқарды
    Сайлауға бөлінетін қаражат 2,6 миллиард теңгеге қысқарды
    ОСК кезектен тыс президент сайлауын өткізу үшін 12 миллиард теңге бөлуді сұраған еді.
    16/04/2019 12:51 0 217
    Ахметжан Есімов: Жігіттер жақсылап түсінсін дегенім ғой...
    Ахметжан Есімов: Жігіттер жақсылап түсінсін дегенім ғой...
    Ахметжан Есімов: Жігіттер жақсылап түсінсін дегенім ғой...
    Біздің ел үшін мұның қаншалықты маңызды екенін басқа да жігіттер жақсылап түсінсін дегенім ғой.
    16/04/2019 13:13 0 1980
    Экономикалық одақтың төрағасы атану Елбасымызға қандай пәрмен бермек?
    Экономикалық одақтың төрағасы атану Елбасымызға қандай пәрмен бермек?
    Экономикалық одақтың төрағасы атану Елбасымызға қандай пәрмен бермек?
    Қазақстанның бұрынғы президенті, ұлт көшбасшысы , қауіпсіздік кеңесінің тұрақты төрағасы Нұрсұлтан Назарбаев жақында жаңа титулға ие болмақ
    18/04/2019 17:02 0 1029
    Алматы студенттері «ЦОН-да» неге сандалып жүр?
    Алматы студенттері «ЦОН-да» неге сандалып жүр?
    Алматы студенттері «ЦОН-да» неге сандалып жүр?
    "Бізге факультет басшылығынан мекен-жай анықтамасын өткізу туралы бұйрық келді".
    19/04/2019 01:36 0 484
    Иманғалиға "коммунистердің ешқайсысына сенуге болмайды" деп жатқандар да аз емес
    Иманғалиға "коммунистердің ешқайсысына сенуге болмайды" деп жатқандар да аз емес
    Иманғалиға "коммунистердің ешқайсысына сенуге болмайды" деп жатқандар да аз емес
    Бұл сайлауға Д.Назарбаева түсіп, тезірек таққа отыра ма, жоқ әлде Қ-Ж.Тоқаевқа бір-екі жыл салтанат құруға мүмкіндік беріле ме, болжам жасау қиын
    19/04/2019 10:02 1 3531
    Үміткерге 107 аурудан ада деген анықтама керек
    Үміткерге 107 аурудан ада деген анықтама керек
    Үміткерге 107 аурудан ада деген анықтама керек
    Президенттікке үміткер азамат симптоматикалық, психикалық бұзылуларды қосқанда, органикалық дертпен ауырмауы тиіс.
    19/04/2019 10:20 0 130