Ёсихиро Фукуя́ма: Путин кеткеннен кейін билік үшін күрес басталады

Ёсихиро Фукуя́ма: Путин кеткеннен кейін билік үшін күрес басталады
Ⓒqamshy.kz

Ёсихиро Фрэ́нсис Фукуя́ма – түп атасы жапондық, америкалық философ-ғалым. Оның атағы «Тарихтың ақыры және соңғы адам» атты кітабынан кейін әлемге әйгілі болды. Әлемнің 20 -дан астам тіліне аударылған

Фукуяманың бұл кітабы ғылыми орта мен бұқаралық ақпарат құралдарында үлкен қоғамдық пікір туғызды. Бірақ ол «тарихтың соңы болуы мүмкін» деген пікірінен қайтпақ емес. Фукуяманың Ресейдің қазіргі саяси жағдайы мен болашағы туралы да ойлары қызғылықты. Сонымен, танымал ғалым, саясаттанушы, философ не дейді?!

–Қазір өркениеттер соғысына жол жоқ. Менің ойымша, бұл – құндылықтардың қақтығысы. Ал  Ресейге келер болсақ, бүгінгі күні ол қандай да бір басқа әлеуметтік жүйедегі мемлекет емес. Бұл президент Путинің қоршаған элитаның жеке мүдделеріне негізделген клептократияның бір түрі.

Иә, бұл –  құндылықтардың қақтығысы. Бірақ Путиннің режимі марксизм мен ленинизмнің жақсы дамыған идеологиясына негізделген Кеңес Одағы сияқты Батыстың маңызды баламасы емес деп айту керек. Путин өзінің баламасын Батыстың нәрселерінен бас тартуға негіз ретінде құрды, бірақ ол өркениеттік балама емес.

Ресейде Украина, Грузия, Балтық  жағалауы елдері секілді, бұрынғы Кеңес Одағының көптеген елдерінің басымдықтарынан ажырамайтын Ресейдің ұлылығы туралы идея бар. Бұл – нақты мәселе. Ресей экономикалық өсімге, бай және терең мәдениетке немесе ресейлік ұлттық дәстүрлерге негізделген ел ретінде елеулі болуы мүмкін. Бірақ оның идеясы –көршілеріне үстемдікке қол жеткізу болып қала береді.

Путиннің жүйесі ұзақ уақыт жұмыс істейді дегенге сену қиын. Орыс халқы гүлденуді қалайды. Бірақ Путин мұнай және энергия бағасына қарамай өсетін отандық экономиканы жеткілікті құра алған жоқ. Бұл – оның режиміндегі үлкен әлсіздік. Иә, орыс адамдары Мәскеудің Қырымды аннексиясиялауын ұнатады. Бұл оқиғадан кейін Путин елде өте танымалдыққа ие  болды. Дегенмен,  бұл оның режимін ұзақ заңдастыруға негіз бола алмайды.

Путиннің көрші елдерге үстемдікке қол жеткізуге ұмтылуы - Ресейде өмір сүру деңгейін сақтай алатын әртараптандырылған экономикадағы заманауи мемлекет болудың жолы емес. Егер Вашингтонның сыртқы саясатын Ресейге қатысты қарайтын болсаңыз, онда Дональд Трамтың президент болуы, АҚШ саясаты үшін өте ерекше болды. Өйткені, Америка Құрама Штаттары Мәскеуге қарсы  жаңа санкцияларды тұрақты түрде енгізіп келе жатыр.  Біріншіден, Ресейді мұншама  бұғаулау тарихта ешқашан болған емес. Екінші жағынан, АҚШ президентінің Путинмен жеке қарым-қатынасы жақсы деңгейде деуге болады.

Ал Украинада орын алып жатқан оқиғалар – бұл украиндықтарға  тәуелді нәрсе. Себебі, сыртқы қарым-қатынас пен саяси жағдай тек Ресейге ғана емес, ол елдегі сыбайлас жемқорлық пен әлсіз басқаруға да байланысты болып отыр. Тек осы мәселелерді шеше алғанда, Украина толыққанды мемлекетке айнала алады. АҚШ, Германия немесе басқа елдер Киевке сырттан ықпал ете алмайды, бұл тек украиндықтардың өздеріне қатысты. Украинада сыбайлас жемқорлықтан құтылуды қалайтын реформаторлардың жас ұрпағы өсіп келеді. Ал Ресейде мүлде басқа жағдай. Украинаға үлкен үмітпен қарауға болады. Ал Ресей қазір ешкімге үлгі болмайды. Ешкім Ресейге жақындағысы келмейді. Негізі Путин дұрыс мемлекеттік  институттарды құра алмады. Бұл – оның билігінің нақты қайғысы. Путин кеткен соң, билік үшін күрес басталады, оның нәтижесін болжау өте қиын.

Керімсал Жұбатқанов, тарих ғылымның кандидаты, Қазақ-Орыс Халықаралық университетінің доценті.

«Қамшы» сілтейді

Пікір айту

Пікір қалдырушының тіркелуі міндетті. КІРУ / ТІРКЕЛУ


    1
    Оқушылардың жағдайы қалыпты, іс қатаң бақылауға алынды
    23/01 00:04 0 56
    2
    Әлімғазы Райымбеков, қазақтың Тайлағы: Ұят болса да ата дәстүрге қарсы шықтым
    22/01 16:51 0 1482
    3
    Бозымбаев бензиннің неге арзандап жатқанын түсіндірді
    22/01 16:37 0 268
    Жәнібек Әлімханұлы үш мықтыға сес көрсетті
    22/01 16:20 0 1933
    Қазақстан Венесуэланың кебін кие ме?
    22/01 14:53 0 547

    Таныстырылғандар

    12-14 қаңтарға арналған ауа райы болжамы жарияланды
    12-14 қаңтарға арналған ауа райы болжамы жарияланды
    12-14 қаңтарға арналған ауа райы болжамы жарияланды
    "Қазгидромет" синоптиктері 2019 жылдың 12-14 қаңтарына ауа райы болжамын ұсынды.
    Аудио тыңдау
    12/01/2019 11:28 0 850
    Трамп: Егер күрдтерге тиісетін болса, Түркияның төбесіне қара бұлт төндіремін
    Трамп: Егер күрдтерге тиісетін болса, Түркияның төбесіне қара бұлт төндіремін
    Трамп: Егер күрдтерге тиісетін болса, Түркияның төбесіне қара бұлт төндіремін
    Сонымен қатар, күрдтер де Түркияның жынына тимесе екен дейді
    Аудио тыңдау
    14/01/2019 10:37 0 2365
    Ресей-Украина: Сайлауға дейін соғыс болмайды
    Ресей-Украина: Сайлауға дейін соғыс болмайды
    Ресей-Украина: Сайлауға дейін соғыс болмайды
    Ресми Мәскеу Киевтегі саяси режимнің ауысуын күтіп отырған секілді.
    Аудио тыңдау
    14/01/2019 14:16 1 816
    Елбасы: Құдай бар жалғыз, одан басқа ешкім жоқ (видео)
    Елбасы: Құдай бар жалғыз, одан басқа ешкім жоқ (видео)
    Елбасы: Құдай бар жалғыз, одан басқа ешкім жоқ (видео)
    Осы жағына көңіл аудару керек
    Аудио тыңдау
    14/01/2019 17:53 1 1176
    Қытай теңізден АҚШ-қа ядролық соққы беруге дайын
    Қытай теңізден АҚШ-қа ядролық соққы беруге дайын
    Қытай теңізден АҚШ-қа ядролық соққы беруге дайын
    «Қытай қаупі» деген мәселе барша адамзатты алаңдатып отыр
    Аудио тыңдау
    15/01/2019 11:55 0 1259
    Заманбек Нұрқаділов: Алматының әкімі болу жеккөрінішті жұмыс еді (видео)
    Заманбек Нұрқаділов: Алматының әкімі болу жеккөрінішті жұмыс еді (видео)
    Заманбек Нұрқаділов: Алматының әкімі болу жеккөрінішті жұмыс еді (видео)
    Билік мені бұзған емес, ешқашан. Бұза да алмайды.
    Аудио тыңдау
    15/01/2019 16:32 1 2769
    Мәулен Әшімбаев: Әлеуметтік кәсіпкерлік өзекті мәселелерді оңтайлы шешуге мүмкіндік береді
    Мәулен Әшімбаев: Әлеуметтік кәсіпкерлік өзекті мәселелерді оңтайлы шешуге мүмкіндік береді
    Мәулен Әшімбаев: Әлеуметтік кәсіпкерлік өзекті мәселелерді оңтайлы шешуге мүмкіндік береді
    Мәулен Әшімбаев әлеуметтік бастамаларды дамыту Мемлекет басшысының тапсырмасы екенін айтты
    Аудио тыңдау
    16/01/2019 21:25 0 1881
    Сирияда соғыс көріп келгендерді қоғамға бейімдеуге бола ма? Ерлан Қарин жауап берді
    Сирияда соғыс көріп келгендерді қоғамға бейімдеуге бола ма? Ерлан Қарин жауап берді
    Сирияда соғыс көріп келгендерді қоғамға бейімдеуге бола ма? Ерлан Қарин жауап берді
    Осы Отанын сатып кеткендерді қайта әкелудің қажеті қанша еді? Мемлекеттің қаржысын текке шашып жатқан жоқпыз ба?
    Аудио тыңдау
    17/01/2019 10:17 0 938
    Еркектің сорлысы жер қориды
    Еркектің сорлысы жер қориды
    Еркектің сорлысы жер қориды
    Үйдегі ұрыс-керіске көбіне кім кінәлі: қыңыр еркек пе, айтқанынан қайтпайтын әйел ме?
    Аудио тыңдау
    17/01/2019 12:54 0 2032
    Қара орман қазағың сүйген есіл ерсің ғой. Бекем болыңыз!...
    Қара орман қазағың сүйген есіл ерсің ғой. Бекем болыңыз!...
    Қара орман қазағың сүйген есіл ерсің ғой. Бекем болыңыз!...
    Алланың ісіне амал бар ма?
    Аудио тыңдау
    17/01/2019 22:52 1 6880
    Валентина Матвиенко: Қазақтың тілін білгендерің дұрыс (видео)
    Валентина Матвиенко: Қазақтың тілін білгендерің дұрыс (видео)
    Валентина Матвиенко: Қазақтың тілін білгендерің дұрыс (видео)
    Ақыл айтатындар көп.
    Аудио тыңдау
    18/01/2019 09:56 0 2380
    Василь Шайхразиев, вице-премьер: Татарстанда тұрдың ба, онда сен татарсың!
    Василь Шайхразиев, вице-премьер: Татарстанда тұрдың ба, онда сен татарсың!
    Василь Шайхразиев, вице-премьер: Татарстанда тұрдың ба, онда сен татарсың!
    Бұлай деу жүрегі мықты ұлтжанды шенеуніктің ғана қолынан келеді
    Аудио тыңдау
    18/01/2019 11:44 0 978
    Киіктің киесі (Құла джип мінген Пенде-бай)
    Киіктің киесі (Құла джип мінген Пенде-бай)
    Киіктің киесі (Құла джип мінген Пенде-бай)
    Құлқынның құлы болған соң, Қасиетті де, киелі, Киікті атты, қарашы!
    Аудио тыңдау
    18/01/2019 17:23 0 961
    "Жеріміз қоқысқа айналмай тұрғанда Финляндиядан үлгі алайық!"
    "Жеріміз қоқысқа айналмай тұрғанда Финляндиядан үлгі алайық!"
    "Жеріміз қоқысқа айналмай тұрғанда Финляндиядан үлгі алайық!"
    Финляндия мемлекетті қоқыстардан тазартуға және оны лайықты пайдалануға тырысады.
    Аудио тыңдау
    19/01/2019 12:50 0 1014
    Беларусь оппозициясы: Ресей бізді жұтып қояды
    Беларусь оппозициясы: Ресей бізді жұтып қояды
    Беларусь оппозициясы: Ресей бізді жұтып қояды
    Мұндай қадам орын алған жағдайда Ресей Белоруссияны жұтып қояды.
    Аудио тыңдау
    22/01/2019 12:23 0 414