Холакратия: басшысыз жұмыс жаса және өзіңді өзің биле!

Холакратия: басшысыз жұмыс жаса және өзіңді өзің биле!
Ⓒqamshy.kz

Технологиялық компаниялардың көпшілігі өз тауарларының инновация көшінен қалмай дамуына және әрдайым толықтырулар енгізіп тұруға ғана емес, ішкі үдерістердің де орнықты болуына көп көңіл бөледі. Жаңашылдықтарды қабылдап, жаһандық дамудың жолына алғаш түскендердің бірегейлері - Zappos, Medium, GitHub сынды компаниялар. Аталған алпауыт ұйымдар ұжым ішінде менеджерсіз, қадағалаушысыз басқару жүйесі – холакратияны орнатқан.

Компанияға холакратиялық басқару жүйесіне көшу қандай пайда әкелетіні туралы және өзгеру үдерісі барысында agile-тәсілдер қаншалықты көмектесетіні жайлы талдап көрелік.

Холакратияның жалпы әлеуметтік танылымы Қазақстанда өте төменгі деңгейде. Өйткені, біздің елдегі басқарушы мен бағынушы жүйесі әлі де өз күшінде, тіпті, күн санап дамып келе жатқандай. Әлемнің бірқатар мемлекеттері, оның ішіндегі жетекші компаниялар холакратия жүйесі менеджерлердің штатын қысқартып, әрбір қызметкердің өз ісіне деген жауапкершілігін арттырады деген сенімде.

Холакратия қашан пайда болды?

Холакратия идеологтары ретінде белгілі кәсіпкерлер Брайан Робертсон мен Том Томисон саналады. Дәл осы екі азамат 2007 жылы HolacracyOne деп аталатын компанияның негізін салған. Ал арада екі жыл өткенде, 2009 жылы олар осы модельде жұмыс жасайтын ұйымдарға арналған «Холакратия конституциясының» алғашқы нұсқасын жариялады.

Холакратия – төмендегі қасаң қағидалардан ада компанияларда бизнес үдерісті ұйымдастыру жүйесі:

Басқарушы мен бағынушы қатынасы;

Менеджерлерге өзгелерді бақылау ғана тапсырылатын;

Бөлімдер мен департаменттер кіші компания кейпіне айналған;

Қызметкерлерге қосымша әрі ұдайы тапсырмалар берілетін.

Көрсетілген дүниелердің орнына холакратия төмендегі бағыттарды ұсынады:

Билікті орталықтандыруды, әрбір қызметкердің негізгі шешімді қабылдауға әсер етуін;

Қызметкердің негізгі жұмысынан бөлек атқарылатын 4 басқару бағытын;

Қызметкерлер шешім қабылдау үшін бірігетін алаңдарды;

Қызметкердің әлеуетіне қарай бірнеше рөлді атқаруға мүмкіндік беруді.

Холакратия жүйесіндегі басқарудың 4 тәсілі

Холакратия жүйесінің негізгі идеясы – ерік-жігері бар, жұмысқа деген, дамуға деген, өсуге деген құлшынысы басым азаматтардың ешбір басқарушысыз жұмыс жасайтын орта құруы.

Бұл жерде менеджерлердің міндеттері 4 бағытқа бөлінеді.

Lead Link. Бұл қызметкер іштегі жұмысшылардың сырттан ақпарат алуына немесе ортаға жаңа кадр алып келуге, егер мамандар үлгермей жатса, олардың міндетін өзі атқаруға бекітілген.

Rep Link. Кері байланыс «арнасы» - іштегі мәселелерді сыртқа шығарып, негізгі басшылыққа жеткізу. Бұл жетекшіні орта мүшелері тағайындайды.

Secretary. Кездесулерді тағайындап, түрлі нәтижелер мен есептерді жинайтын орта мүшесі.

Facilitator. Ортаның көшбасшысы. Бұл көшбасшы да орта мүшелерінің таңдауымен сайланады.

Аталмыш жүйеде қызметкерлердің әрбірі өз функциясын мүлтіксіз жүзеге асыруы тиіс. Егер қызметкер жұмысын игеріп кете алмаса, оны Lead Link жұмыстан шығарып жіберуге құқылы.

Холакратияның негізгі мақсаттарының бірі – адамға өз қабілетін шыңдауға еркіндік беру және бағынышты жұмысшылардың құқығын қорғау.

Холакратияның да кемшіліктері аз емес. Мысалы шешім өте баяу қабылданады. Өйткені, әр орта өздеріне қатысты шешім қабылданар тұста дауысқа салып, пікірлерін айтып, келіспегендер табылса, шешім қайта қаралуға жіберіледі.

«Agile» деген дүниені естігенсіз бе?

Иә, холакратиямен бірге жасасып келе жатқан тәсілдердің бірі. Әр жұмысты өзінің негізгі маманы істеу керек, оның жұмыстан ләззат алуы маңызды әрі оған бәрі ыңғайлы болуы тиіс дегендей.

Қазақ оны баяғыда айтып кеткен. «Шымшық сойса да, қасапшы сойсын» деген...

Аgile-тәсілді қолдану арқылы «Райффайзенбанк» секілді ресейлік ірі ұжымдар да холакратияны енгізу үдерісін өткізуде.

Алғашқыда менеджерсіз ұжым құру қиын. Бірақ «менеджерлердің жаңартылған түрімен» жұмыс жасау тәжірибесі холакратия жүйесіне бір табан жақындата түспек.

Холакратия – тәуекел жолы

Ескі жүйе қалыптасқан қоғамда холакратияны орнату үшін маңдай тер мен табан ет еңбек керек.

Мысалы, жаңа жүйеге көшсеңіз, сіздің компанияңыздағы ескі жүйенің қызметкерлерінің көпшілігі үйренісе алмағандықтан, жұмыстан шығады. Сол үшін жаңа жүйені енгізерден бұрын жалпы ұжым қызметкерлеріне бұл жүйенің артықшылығын түсіндіру керек.

Мансаптық өсуді көздейтіндер холакратия жүйесі орнаған ұжымда қалмасы анық. Мысалы, Zappos компаниясы холакратияны қабылдағаннан кейін қызметкерлерінің 14 пайызы өз еркімен жұмыстан кеткен.

Қазақстандық компаниялар холакратиялық басқару жүйесіне көшуді жөн деп тапса, алдымен, аgile-тәсілді қолданысқа енгізген жөн. Сол кезде тұтынушының да, қызметкердің де, басшысымақтардың да жаңа жүйеге көзі үйреніп, қалыпты жағдайда қарайтын болады.

«Қамшы» сілтейді

Пікір айту

Пікір қалдырушының тіркелуі міндетті. КІРУ / ТІРКЕЛУ


    1
    Сақ болыңыз! Сауда орындарындағы түбіртек қауіпті ауру туғызады (видео)
    23/05 17:10 0 130
    2
    Сән индустриясының сұмдығы
    23/05 16:34 0 91
    3
    Тоқаев Қазақстан Жазушылар одағының төрағасы Ұлықбек Есдәулетті қабылдады
    23/05 16:30 0 66
    ҰҚК бұрынғы басшысы 25 жылға сотталды
    23/05 16:24 0 112
    Қуат Хамитов: Әзірбайжанда әділдік орнатамын (видео)
    23/05 16:03 0 444

    Таныстырылғандар

    Әлемде ең жоғары жалақы алатын 10 мамандық иесі
    Әлемде ең жоғары жалақы алатын 10 мамандық иесі
    Әлемде ең жоғары жалақы алатын 10 мамандық иесі
    Егер сіз болашақ студент болсаңыз және неғұрлым көп ақша табуға ұмтылсаңыз әлемдегі ең көп ақша табатын мамандықтарды біліңіз.
    Аудио тыңдау
    20/05/2019 15:18 0 1030
    Псевдосалафизммен күресте исламды жақсы білетін тарихшыларды алға шығару керек!
    Псевдосалафизммен күресте исламды жақсы білетін тарихшыларды алға шығару керек!
    Псевдосалафизммен күресте исламды жақсы білетін тарихшыларды алға шығару керек!
    Қателесудің бәрі танымның дұрыс болауынан келіп шығады.
    Аудио тыңдау
    20/05/2019 14:16 0 147
    Шешінген судан тайынбас: Порошенко биліктен кетпеймін деп отыр
    Шешінген судан тайынбас: Порошенко биліктен кетпеймін деп отыр
    Шешінген судан тайынбас: Порошенко биліктен кетпеймін деп отыр
    Ол 2024 жылы болатын келесі президент сайлауына міндетті түрде қатысатынын айтқан.
    Аудио тыңдау
    20/05/2019 15:49 0 1080
    "Бәріне қарсымын": Біздің елдегі сайлауда неге осындай таңдау жоқ?
    "Бәріне қарсымын": Біздің елдегі сайлауда неге осындай таңдау жоқ?
    "Бәріне қарсымын": Біздің елдегі сайлауда неге осындай таңдау жоқ?
    Гуминскийдің айтуынша, кейбір елдер шынында да сайлау бюллетендерінде "Бәріне қарсымын" деген графаны алып тастаған.
    Аудио тыңдау
    20/05/2019 15:53 0 425
    Журналист: Еуроодақ Ресейдің әскерінен емес, саяси ықпалынан қорқады
    Журналист: Еуроодақ Ресейдің әскерінен емес, саяси ықпалынан қорқады
    Журналист: Еуроодақ Ресейдің әскерінен емес, саяси ықпалынан қорқады
    Сол себепті де, Батыс елдерінде антиресейлік саясат жүргізіледі, шетсіз-шексіз санкциялар салынады.
    Аудио тыңдау
    21/05/2019 12:20 0 1372
    Атақты Nike кроссовкаларының шығу тарихын білесіз бе?
    Атақты Nike кроссовкаларының шығу тарихын білесіз бе?
    Атақты Nike кроссовкаларының шығу тарихын білесіз бе?
    Nike брендінің  шығу тарихы студент Фил Найт спорттық аяқ киімінің ыңғайсыздығын байқаған 1964 жылдан басталады.
    Аудио тыңдау
    21/05/2019 13:23 0 202
    Головкин-Роллс жекпе-жегін қазақстандықтар қаншада тамашалай алады?
    Головкин-Роллс жекпе-жегін қазақстандықтар қаншада тамашалай алады?
    Головкин-Роллс жекпе-жегін қазақстандықтар қаншада тамашалай алады?
    Нью-Йорк қаласында "Мэдисон Сквер Гарден" аренасында басты оқиға WBC/WBA/IBF орта салмақтағы әлемнің экс-чемпионы, қазақстандық Геннадий Головкин..
    Аудио тыңдау
    21/05/2019 16:22 0 548
    Атырауда жаңа кәріз-тазарту кешенінің құрылысы тыңғылықты жүргізілуде
    Атырауда жаңа кәріз-тазарту кешенінің құрылысы тыңғылықты жүргізілуде
    Атырауда жаңа кәріз-тазарту кешенінің құрылысы тыңғылықты жүргізілуде
    Құрылыстың мақсаты – экологиялық жағдайды жақсарту, сол жағалау дренаждарының үзіліссіз кетуін қамтамасыз ету.
    Аудио тыңдау
    21/05/2019 18:08 0 137
    Зеленский Ресеймен бірге референдум өткізуге дайын
    Зеленский Ресеймен бірге референдум өткізуге дайын
    Зеленский Ресеймен бірге референдум өткізуге дайын
    Владимир Зеленскийдің штабы Донбасс мәселесі бойынша Ресеймен бірге референдум өткізу туралы ой толғауда
    Аудио тыңдау
    22/05/2019 01:47 0 723
    "Құрбақа жегізу" тәсілі: өзіңе ұнамайтын істен қалай нәтиже шығаруға болады?
    "Құрбақа жегізу" тәсілі: өзіңе ұнамайтын істен қалай нәтиже шығаруға болады?
    "Құрбақа жегізу" тәсілі: өзіңе ұнамайтын істен қалай нәтиже шығаруға болады?
    Тірі құрбақаны таңертең жесеңіз, кешке дейін алаңдамай жүресіз.
    Аудио тыңдау
    22/05/2019 02:07 0 282
    Зеленский өз өкілдерін тағайындауды бастады
    Зеленский өз өкілдерін тағайындауды бастады
    Зеленский өз өкілдерін тағайындауды бастады
    Герус Андрей Михайловичті президент өкілі етіп Украина министрлерінің бөлмесінде тағайындалды
    Аудио тыңдау
    22/05/2019 15:04 0 500
    ГМО: тұқым қуалайтын аурудың қоздырғышы екенін білесіз бе?
    ГМО: тұқым қуалайтын аурудың қоздырғышы екенін білесіз бе?
    ГМО: тұқым қуалайтын аурудың қоздырғышы екенін білесіз бе?
    Ғалымдардың нақты есебі бойынша әлемде 2000 түрлі өсімдік тектес көкөніске гендік будандастыру жүргізу мүмкіндігі бар екен.
    Аудио тыңдау
    22/05/2019 15:58 0 276
    Жетістікке жету үшін  өнімді жұмыс істеудің 10 қағидасы
    Жетістікке жету үшін өнімді жұмыс істеудің 10 қағидасы
    Жетістікке жету үшін өнімді жұмыс істеудің 10 қағидасы
    Осы қағидалар ішінен өзіңіздің бойыңызда бар әрекеттерді байқаған болсаңыз, онда осы қағида міндеттеелерін орындап көрсеңіз болады.
    Аудио тыңдау
    23/05/2019 04:44 0 259
    Әкесін өлтірген өзбек жігітін ұрғаны үшін қазақ баласы сотталуы мүмкін
    Әкесін өлтірген өзбек жігітін ұрғаны үшін қазақ баласы сотталуы мүмкін
    Әкесін өлтірген өзбек жігітін ұрғаны үшін қазақ баласы сотталуы мүмкін
    Ол заң алдында адам денсаулығына залал келтіргені үшін жауап бермек.
    Аудио тыңдау
    23/05/2019 04:48 0 2739
    ҰБТ-да қызына көмектескен аудандық білім департаментінің басшысы жазаланды
    ҰБТ-да қызына көмектескен аудандық білім департаментінің басшысы жазаланды
    ҰБТ-да қызына көмектескен аудандық білім департаментінің басшысы жазаланды
    Аудандық білім бөлімінің басшысын жаза күтіп тұр...
    Аудио тыңдау
    23/05/2019 13:58 0 256