Валюта алыпсатарлары да теңгеге қысым көрсетіп отыр

Валюта алыпсатарлары да теңгеге қысым көрсетіп отыр
Ⓒazattyq.org

Елімізде ұлттық валютамыз теңгенің құны тағы төмендеп кетті. Қор биржасындағы саудада  бір доллар қазір 384,68 тиыннан сатылуда. Алматыда  осы сәтті ұтымды пайдаланғысы келген валюта айырбастау орындарының біразы кешелі бері бір долларды 387 теңгеден асырып сатып жатыр. Сарапшылардың пайымдауынша, біздегі валюта айырбастау орындары әр кезде нарықта валюта бағамын көтеру арқылы «ойнап» әжептәуір табысқа кенелуде. Бұған қатысты экономист-сарапшы Арман Мусин «валюта алыпсатарларының бұл  әрекеті теңгеге айтарлықтай қысым көрсетіп отыр» дейді.

«Валюта алыпсатарлары  қазір  валюта бағамын өзгерту арқылы пайда тауып отыр. Долларды Ұлттық банк белгілеген бағамнан да жоғары қойып сататын валюта айырбастау пункттері бар. Валюта тәуекелін әдейі қабылдау оларға тән құбылыс. Қазір Ресейде рубльдің төмендеуіне осы валюта алыпсатарлары  айрықша ықпал етіп отыр. «Ресейде нарық үлкен, бізде ондай алыпсатарлар жоқ» дейтіндер бар. Бірақ сақтанғанымыз жөн. Білесіздер, 2014 жылдың ақпан айында теңге  құлдырап, бір доллардың құны 187 теңге болды. Сол кезде валюта алыпсатарлары айналымдағы долларды көбейтіп жіберді де, Ұлттық банк оны сатып ала берді. Осыдан барып доллардың айналыстағы көлемі артып теңге әлсіреген болатын. Қалай десек те, қазір теңгеге валюта алыпсатарларынан қысым бар. Валюта бағамын жоғарылатып, төмендетіп ойнау бізде қалыптасқан құбылыс. Кешеден бері валюта айырбастау орындарының арасында  бір долларды 387 теңгеге бағалағандары болды. Бұл арада ірі валюта алыпсатарларынан теңгені қорғайтын шаралар қарастырылуы керек. ТМД елдерінде, шет мемлекеттерде отырып алып кәсібін дөңгелетіп отырған валюта алыпсатарлары біз үшін қауіпті. 1992 жылы АҚШ-та «қаралы бейсенбі» орын алды ғой. Сол кезде АҚШ-тағы валюта алыпсатарлары биржадағы акциялардың құнын түсіріп жіберіп, АҚШ бір күнде 25 млрд доллар шығын көрген болатын. Бұл қазірше есептегенде - 320 млрд доллар. Сондықтан бізге болашақта «Валюта алыпсатарларына қатысты заңды да күшейтіп, мемлекеттік бақылауды реттеп алғанның да артығы жоқ»,- деді сарапшы маман Арман Мусин...

Жалпы, экономист-сарапшылар біздегі валюта алыпсатарлары «жау жағадан алғанда, бөрі етектен алады» дегеннің керін келтіріп отырғанын алға тартуда. Бұл ретте экономика ғылымының докторы, профессор Жұмаділда Баяхметовтың айтуынша, жуық арада «теңге қадамын нықтай түседі» деп айту қиын. Әлемдік экономикада қалыптасып отырған жағдайдың өзі мұны айқындап тұр.

Теңге

«Мәселен,  қазір Ресейде бір доллардың құны 69,52 рубль болып, орыс валютасы барынша әлсіреуде. Осы рубльдің құлдыруына да валюта алыпсатарларының өзіндің ықпалы бар. Ресейдің Орталық банкі бір доллар 65 рубль болады десе, валюта орындары ырыққа бағынбай долларды қымбаттата қояды. Сол тәрізді еліміздің Ұлттық экономика министрі Тимур Сүлейменов «бюджет бір долларды 370 теңге көлемінде бекітті» деген болатын.  Бізде Ұлттық банк бір бөлек бағам бекітеді. Валюта айырбастау орындары бір бөлек бағам енгізеді. Мысалы,  қазір Алматыда валюта айырбастау орындарында бір долларды 387 теңгеден сатып жатқандар бар. Ал бұл аралықта Ұлттық банк бір долларды 384,2 теңге деп бекіткен болатын.  Сондықтан бұл арада алыпсатарларға қатысты заңды қатайту керек»,-дейді ғалым Жұмаділда Баяхметов.

Қазір көптеген елдер нақ осы валюта алыпсатарларына қатысты заңды қатайтып жатқанын алға тартқан мамандар «бұл мәселеге бақылауды күшейту қажет» деседі.

Теңге

«Жалпы, кез келген бір елдің ұлттық валютасының құнын түсіруге  алыпсатарлық операциялардың көбейіп кетуі де ықпал етеді. Алдағы уақытта алыпсатарлық дүрлікпе мен айырбас курсының өзгерістерінің алдын-алу үшін Ұлттық банкке валюта нарығына жиі-жиі енуге тура келеді. Олай етпесек, қазір валюта нарығында жүрген алыпсатарлардың «жұлдызды сәті» туып тұр. Алыпсатарлар өздерінің бас пайдасын ойлайды. Олардың қайсыбірі шетелдерде, Ресейде, өзге ТМД елдерінде отырып алып кәсібін дөңгелетіп жүргендер.  Сондықтан Ұлттық банкке валюта нарығын реттеуге қатысты сауатты шешімдер қабылдап, Үкіметке заңға тағы бір мәрте өзгертулер мен толықтырудар енгізуге тура  келеді»,-дейді ғалым Жұмаділда Баяхметов.

Қарлығаш Сайлаубаева

«Қамшы» сілтейді

Пікір айту

Пікір қалдырушының тіркелуі міндетті. КІРУ / ТІРКЕЛУ


    1
    Тамшы
    19/03 09:31 0 11
    2
    Билікті қорлағандар мен фейк жаңалық таратқандар заңмен жазаланатын болады
    19/03 09:28 0 70
    3
    Қазан шұңқырлар. Адамзаттың Жер-ананы қорлағанының дәлелі дерсің...
    19/03 09:26 0 51
    Наурыз көжені ұлттық брендке айналдырудың 3 тетігі
    19/03 09:21 0 57
    Алты бауыры шетінеп кеткен әжейдің әңгімесі: Анам әкемді сыйламапты, бұл – соның жазасы
    18/03 17:14 0 2333

    Таныстырылғандар

    Тәспі тартудың пайдасы мен қасиеттері
    Тәспі тартудың пайдасы мен қасиеттері
    Тәспі тартудың пайдасы мен қасиеттері
    Бүгінде намазға жығылып, тәспі тартып, Алладан тілек тілеп отырған қарияларды, тіпті жастарды да жиі көруге болады
    Аудио тыңдау
    13/03/2019 17:20 0 4336
    Заңсыз байыған шенеуніктер әшкереленетін болды
    Заңсыз байыған шенеуніктер әшкереленетін болды
    Заңсыз байыған шенеуніктер әшкереленетін болды
    "Біреуден қарыз алып немесе берген кезде де көрсету керек"
    Аудио тыңдау
    13/03/2019 17:36 1 1946
    Отбасы құпиясын сақтай білеміз бе?
    Отбасы құпиясын сақтай білеміз бе?
    Отбасы құпиясын сақтай білеміз бе?
    Осы əлеуметтік желіні дұрыс пайдаланбаудың кесірінен қаншама отбасы ойран боп жатыр бүгінде
    Аудио тыңдау
    14/03/2019 10:11 0 623
    Көп балалы отбасының үйіне аяқ киімімен кірген шенді халықтың ашуына тиді (фото)
    Көп балалы отбасының үйіне аяқ киімімен кірген шенді халықтың ашуына тиді (фото)
    Көп балалы отбасының үйіне аяқ киімімен кірген шенді халықтың ашуына тиді (фото)
    Халық айтса, қалт айтпайды...
    Аудио тыңдау
    14/03/2019 10:32 0 3477
    АҚШ-тағы турнирде қазақстандық 5 зілтемірші қанжығаға 5 алтын байлады
    АҚШ-тағы турнирде қазақстандық 5 зілтемірші қанжығаға 5 алтын байлады
    АҚШ-тағы турнирде қазақстандық 5 зілтемірші қанжығаға 5 алтын байлады
    Ауыр атлетикадан Лас-Вегаста өтіп жатқан әлем чемпионаты 15 наурызда аяқталады.
    Аудио тыңдау
    14/03/2019 12:38 0 447
    «Міндет – халықтың әл-ауқатын арттыру»
    «Міндет – халықтың әл-ауқатын арттыру»
    «Міндет – халықтың әл-ауқатын арттыру»
    «Міндет – халықтың әл-ауқатын арттыру»
    14/03/2019 12:45 0 147
    Шенеунік: Пайғамбарымыз аңқау, Хадиша анамыз шатақ шығаруға бейім болған
    Шенеунік: Пайғамбарымыз аңқау, Хадиша анамыз шатақ шығаруға бейім болған
    Шенеунік: Пайғамбарымыз аңқау, Хадиша анамыз шатақ шығаруға бейім болған
    “Тіпті бір әйелге ие бола алмаған ынжық ерлер мен күйеуінің мойнына есекке мінгендей отырып алатын көкбет әйелдер ғана көп әйел алуға қарсы шығады”
    Аудио тыңдау
    14/03/2019 15:09 0 1915
    Мүфти: Көп әйел алып, сауапты іс жасаймын дегендер оңбай қателеседі!
    Мүфти: Көп әйел алып, сауапты іс жасаймын дегендер оңбай қателеседі!
    Мүфти: Көп әйел алып, сауапты іс жасаймын дегендер оңбай қателеседі!
    Оның айтуынша, көп әйел алушылық – әйелдер мен балаларға деген әділетсіздіктің белгісі.
    Аудио тыңдау
    14/03/2019 17:08 0 2089
    Қазақстанды жаңа өркениетке қалай көшіреміз? (ой-ұсыныс)
    Қазақстанды жаңа өркениетке қалай көшіреміз? (ой-ұсыныс)
    Қазақстанды жаңа өркениетке қалай көшіреміз? (ой-ұсыныс)
    Сыбайлас жемқорлықпен аяусыз күресетін, мемлекетті жөндеп басқаратын жұмыстар шаш етектен...
    Аудио тыңдау
    14/03/2019 17:36 1 541
    Дариға Назарбаева ресейлік шенділермен қалай әзілдесті?
    Дариға Назарбаева ресейлік шенділермен қалай әзілдесті?
    Дариға Назарбаева ресейлік шенділермен қалай әзілдесті?
    Қорғаныс және қауіпсіздік комитетінің төрағасы Виктор Бондарев әріптесі Дариға Назарбаеваны өткен 8 наурыз – Халықаралық әйелдер күнімен құттықтады.
    Аудио тыңдау
    14/03/2019 18:18 0 1099
    Алматыда 9 баллдық жер сілкінісі қайталанса, 100 000-нан аса адам опат болады
    Алматыда 9 баллдық жер сілкінісі қайталанса, 100 000-нан аса адам опат болады
    Алматыда 9 баллдық жер сілкінісі қайталанса, 100 000-нан аса адам опат болады
    Бірінші рет 1887 жылы жер сілкінісі болып 236 адамның өмірін қиып кетсе, бұл оқиға екі жылдан кейін 1889 жылы тағы қайталанған
    Аудио тыңдау
    15/03/2019 09:24 0 3111
    49 адамды өлтірген қандықол қылмыскердің желідегі соңғы жазбасы
    49 адамды өлтірген қандықол қылмыскердің желідегі соңғы жазбасы
    49 адамды өлтірген қандықол қылмыскердің желідегі соңғы жазбасы
    Тікелей эфирде бейбіт тұрғындарға оқ атқан террорист қолға түсті
    Аудио тыңдау
    15/03/2019 16:12 0 12119
    Алтайда сирек кездесетін қар барысы видеоға түсіп қалды (видео)
    Алтайда сирек кездесетін қар барысы видеоға түсіп қалды (видео)
    Алтайда сирек кездесетін қар барысы видеоға түсіп қалды (видео)
    Барыс видеоға алғаш рет осыдан екі жыл бұрын түсіп қалған болатын.
    Аудио тыңдау
    18/03/2019 09:58 0 518
    Жанайқай! Байтұрсынұлы мұражайының ауласы бомждардың мекеніне айналды (фото)
    Жанайқай! Байтұрсынұлы мұражайының ауласы бомждардың мекеніне айналды (фото)
    Жанайқай! Байтұрсынұлы мұражайының ауласы бомждардың мекеніне айналды (фото)
    Музей сакральді тізімге енсе де, мемлекет қарамағында жоқ!
    Аудио тыңдау
    18/03/2019 10:53 0 424
    "Наубайханада нан да піседі, жан да піседі..." Наубайхана атауы қайдан шықты?
    "Наубайханада нан да піседі, жан да піседі..." Наубайхана атауы қайдан шықты?
    "Наубайханада нан да піседі, жан да піседі..." Наубайхана атауы қайдан шықты?
    Хана – наубайхана, асхана, тойхана, мейрамхана, яғни көпшілікке арнайы ас (тағам) дайындалатын жер
    Аудио тыңдау
    18/03/2019 12:44 0 257