Үкіметтегі дағдарыс. Кім кінәлі? Сағынтаев кінәлі емес

Үкіметтегі дағдарыс. Кім кінәлі? Сағынтаев кінәлі емес
Ⓒqamshy.kz

Осыдан бес алты жыл бұрын Қазақстан Ішкі жиынтық өнімнің көлемі бойынша әлемде 42 орынға шыққан. Сол тұста біздің еліміздің басшылығы әлемде отыз экономикалық қуатты елдер арасына кірмек стратегиялық мақсат қойған. Бірақ 2015-2016 жылдары біздің мемлекет үшін экономикалық сәтсіздіктер басталды. Қазақстан Ішкі жиынтық өнімнің көлемі бойынша әлемдегі 42 орыннан 58 орынға ұшып кетті. Себебі біздің даму қарқынымыз  төмендеді: 2014 жылы тамаша деңгейге жеткенбіз -4.2%,  2015жылы -1%, 2016 жылы -1%, болыпты. [https://seosait.com/gdp-kazaxstana-2015-2016-2017/] Сағынтаев 2016 жылғы 9 қыркүйектен бастап Премьер министр болып келеді. Керісінше, Сағынтаев антидағдарыс менеджері ретінде шақырылған. 2017 жылы Қазақстан 4% (бұл идеалды межелік көрсеткіш, әлемдік орта даму қарқын 3.8%), ал 2018 жыл    4.2% болып басталып (алты ай), 2018 жылдың соңғы екі –үш айында 3.8%-ке дейін қарқын бәсеңдеді. Біздің ойымызша, бәсеңдеудің себебі банк жүйесіндегі дағдарыс себепкер болды. Қазақстанның екі банкі мүлде отырып қалды, Ресей банкілері АҚШ санкцияларынан қатты соққы алды. Кейбір мамандардың  айтуынша, Ресей банктерінің жағдайы жақсы. (АҚШ санкциясы Ресейдің еншілес банктердің жұмысына әсер етпеуде). [https://kapital.kz/finance/71407/sberbank-kazahstana-oproverg-sluhi-v-socialnyh-setyah.htm]. Олардың Қазақстандағы жағдайы «өте жақсы» көрінеді. Баспасөздегі таратып жүрген деректерде: Ресей банкілерінің еншілес банктері бір жылдың ішінде (Сбербанк, Альфа-банк, ВТБ Казахстан и Хоум Кредит Банк) несие көлемін 43 пайызға еселеді, ал үлесті 38 пайызға көтерді. Қазақстанның банк секторы болса, несие көлемін 13,5 %-ға, үлес көлемін17 %-ға ғана жоғарылатты, дейді олардың ақпараты.[ https://tengrinews.kz/money/rossiyskie-banki-v-kazahstane-rastut-byistree-ryinka-242508/] Экономист Магбат Спановтың айтуынша: Ресейдің банктері отандық банкілерден әлдеқайда сенімді. Өздеріңіз көріп отырғандай, ел ішінде жағымсыз ситуация қалыптасқан. Ұзақ жылдар бойы банк нарығына бәсекелестік қажет деп ойладық. Ал қазір банк секторының 70%-ы бір адамның қолында. Шынайы бәсекелестік туралы әңгіме қозғаудың да реті жоқ.[https://365info.kz/2018/03/doverie-naseleniya-k-kazahstanskim-bankam-padaet-spanov/] Экономист Магбат Спановтың Ресей банкілерін мақтауына қосыла алмаймын, АҚШ банкілеріне санкциялық қысым ай сайын күшейіп келеді. Сондықтан саясаттанушы ретінде мен оларға кепілдік бере алмаймын. Менің ойымша, Қазақстанға АҚШ банктерін кіргізуге уақыт келді. Бұл жағдай біздің финанстық сектордың тиянақтылығын күшейтеді. Ал әзірше екі банк қазақстандық құрдымға кетті, ал Цеснабанк Ұлттық банктік көмегімен аман қалды. Оқиық: «Цеснабанк» Ұлттық банкіден ақша алды [«Цеснабанк» подтвердил получение займа от Нацбанка/Сентябрь 06, 2018 https://rus.azattyq.org/a/29474705.html]Fz5sylf. Ұлттық банк «Цеснабанкке»  407 млн доллар қаржыны қарызға берді. Ұлттық банк мұнысын жасырмады. 6 қыркүйек күні Цеснабанк ақшаның үштен екі бөлігін қайтарып үлгергендіктерін, ал қалғанын тез арада қайтаратындықтарын мәлімдеді. [https: //informburo.kz/ novosti/dzhaksybekov-izbran-predsedatelem-soveta-direktorov-ao-korporaciya-cesna.html]. Ұзын құлаққа құлақ түрсек, Жақсыбековтің Президент әкімшілігі қызметінен босауы осы жағдайларға жанама қатысы болуы мүмкін.

Сонымен бізде болған жеңіл-желпі, жағдайы мүшкіл банктер тауқыметтері Қазақстаннның ІЖӨ өсу қарқынын тежеді. Менің келте пікірім: Ресей банкілерінен бақ тайған тұста өз банктеріміздің есепке алып отырып, АҚШ, Ұлыбритания, Алмания банктерін елімізге кіргізіп, қаржылық жүйені дұрыстауға болатын ба еді деймін.

2017 жылғы және  2018 жылғы ІЖӨ тәуір өсуі негізінен әкімшілік мобилизациялық ресурстардың позитивтік әсері бар, бірақ бұл тек қысқа мерзімдік ресурс. Негізінен құрылыс секторының өсуінің нәтижесі. Нұрекең айтқан қор биржасы керек. Ол әлі жоспардағы дүние. Қор биржасына батыстық құқықтық саяси жүйе керек. Президент Ағылшын құқығына қор қазақтың биржасы бағынады деп отыр. Біздің саяси элитаны психологиялық тежеуіш механизмдері, біздің орысшыл саяси басшылық бұл бағытқа баруға жібермей келеді. Нұрекең де ойлануда. Сондықтан авторитарлық саяси құқықтық модернизация күн тәртібінде тұр. Бұл қадамға Президент бара алады ма? Назарбаевтың батыл реформа жасау тәжірибесі бар: 1990-шы жылдары Нұрекең радикалды нарықтық реформаға барып,  бастапқы қиыншылытарға төзіп, Қазақстанның ІЖӨ еселеп өсірді, ал реформа жасамаған Кәримовтың Өзбекстаны жартылай социалистік жұпыны жүйеде қалды. Бес миллион өзбек Ресейде, 800 мың бізде  жалшылықта жүр. Мен көріпкел емеспін, инсайдерлік ақпарат менде жоқ, сондықтан ... кесіп айту күпірлік болар еді.

Сонымен, Үкіметтегі дағдарыс тарқатылды ма? Дағдарысқа кім немесе не кінәлі? Кім кінәлі деген сауалға  әйтеуір Сағынтаев кінәлі емес деп жауап беруге әбден болатын сияқты. Түпкілікті ақиқатты Алла білер!

Әзімбай Ғали

«Қамшы» сілтейді

Пікір айту

Пікір қалдырушының тіркелуі міндетті. КІРУ / ТІРКЕЛУ


    1
    Ресейлік журналист: Қырымды бермейміз!
    24/04 16:11 0 41
    2
    Латвия орыс тілінен бас тартты. Неге?
    24/04 15:41 0 126
    3
    Тереза Мэй Зеленскийді Ресейге бірге қарсы тұруға шақырды
    24/04 15:36 0 103
    Атырау облысында «Ашық есік күні» өтеді
    24/04 14:47 0 61
    Вице-министр Мәжіліс төрағасы Нығматулиннен сөз естіді
    24/04 14:40 0 202

    Таныстырылғандар

    Сайлауға бөлінетін қаражат 2,6 миллиард теңгеге қысқарды
    Сайлауға бөлінетін қаражат 2,6 миллиард теңгеге қысқарды
    Сайлауға бөлінетін қаражат 2,6 миллиард теңгеге қысқарды
    ОСК кезектен тыс президент сайлауын өткізу үшін 12 миллиард теңге бөлуді сұраған еді.
    16/04/2019 12:51 0 348
    Ахметжан Есімов: Жігіттер жақсылап түсінсін дегенім ғой...
    Ахметжан Есімов: Жігіттер жақсылап түсінсін дегенім ғой...
    Ахметжан Есімов: Жігіттер жақсылап түсінсін дегенім ғой...
    Біздің ел үшін мұның қаншалықты маңызды екенін басқа да жігіттер жақсылап түсінсін дегенім ғой.
    16/04/2019 13:13 0 2192
    Иманғалиға "коммунистердің ешқайсысына сенуге болмайды" деп жатқандар да аз емес
    Иманғалиға "коммунистердің ешқайсысына сенуге болмайды" деп жатқандар да аз емес
    Иманғалиға "коммунистердің ешқайсысына сенуге болмайды" деп жатқандар да аз емес
    Бұл сайлауға Д.Назарбаева түсіп, тезірек таққа отыра ма, жоқ әлде Қ-Ж.Тоқаевқа бір-екі жыл салтанат құруға мүмкіндік беріле ме, болжам жасау қиын
    19/04/2019 10:02 1 5246
    Еуроодақ: саяхаттаймын дегендерге жеңілдік жасаймыз
    Еуроодақ: саяхаттаймын дегендерге жеңілдік жасаймыз
    Еуроодақ: саяхаттаймын дегендерге жеңілдік жасаймыз
    Қазір күшінде тұрған «визалық саясат» 2010 жылдан бері қатты өзгеріске ұшыраған.
    20/04/2019 19:50 0 487
    Порошенко жеңілісін мойындады
    Порошенко жеңілісін мойындады
    Порошенко жеңілісін мойындады
    "Мен өзімнің қарсыласыма телефон соғып құттықтай беруге болатынын түсіндім"
    22/04/2019 00:01 0 899
    "Күйеуінің сайлауға қатысуына қарсы болған" Елена Зеленская туралы не білеміз? (фото)
    "Күйеуінің сайлауға қатысуына қарсы болған" Елена Зеленская туралы не білеміз? (фото)
    "Күйеуінің сайлауға қатысуына қарсы болған" Елена Зеленская туралы не білеміз? (фото)
    Қазір олар бір қыз бен бір ұлдың ата-анасы. 2004 жылы Александра есімді қыз дүниеге келсе, 2013 жылы Кирилл атты ұл өмірге келеді.
    22/04/2019 11:50 0 1881
    Елбасы Nur Otan сьезінде көзіне жас алды (видео)
    Елбасы Nur Otan сьезінде көзіне жас алды (видео)
    Елбасы Nur Otan сьезінде көзіне жас алды (видео)
    «Nur Otan» партиясының кезектен тыс ХІХ съезінде  елбасы Нұрсұлтан Назарбаев президенттікке Қасым-Жомарт Тоқаевты ұсынатынын айтқан болатын.
    23/04/2019 14:58 0 518
    "Парасатты тұлға" - Мұхтар Құл-Мұхаммед Тоқаев туралы пікір білдірді
    "Парасатты тұлға" - Мұхтар Құл-Мұхаммед Тоқаев туралы пікір білдірді
    "Парасатты тұлға" - Мұхтар Құл-Мұхаммед Тоқаев туралы пікір білдірді
    Тоқаевтың премьерлігі кезінде шетелдік инвесторлардың Қазақстанға деген қызығушылығы мен сенімі арта бастады
    23/04/2019 18:42 2 427
    "Таңдау жоқ! Сайлау совет кезіндегі асхананы еске түсіреді"
    "Таңдау жоқ! Сайлау совет кезіндегі асхананы еске түсіреді"
    "Таңдау жоқ! Сайлау совет кезіндегі асхананы еске түсіреді"
    Ал біздің елге келетін болсақ, Назарбаев Тоқаевқа қанша жерден қолдау білдіргенімен, Дариға Назарбаеваны Сенат спикері етіп ...
    24/04/2019 10:01 0 620
    Америкалық саяси өкіл: Зеленскийдің Қырымды қайтару туралы ойын қолдаймын
    Америкалық саяси өкіл: Зеленскийдің Қырымды қайтару туралы ойын қолдаймын
    Америкалық саяси өкіл: Зеленскийдің Қырымды қайтару туралы ойын қолдаймын
    Америкалық өкіл Зеленскийдің Қырымды, Донбасстың бірқатар жерлерін қайтару турасындағы құлшыныстарын қолдайтынын айтты.
    24/04/2019 00:01 0 702
    Сайлау комиссиясының 92 қызметкері зорығып өлді
    Сайлау комиссиясының 92 қызметкері зорығып өлді
    Сайлау комиссиясының 92 қызметкері зорығып өлді
    Президент дүниеден өткендерді "демократия жолындағы жауынгерлер" деп атады.
    24/04/2019 00:28 0 1049
    Өзге мемлекеттердің президенттерін қаншалықты танисыз? (тест)
    Өзге мемлекеттердің президенттерін қаншалықты танисыз? (тест)
    Өзге мемлекеттердің президенттерін қаншалықты танисыз? (тест)
    Онлайн тест
    24/04/2019 10:37 0 328
    Янукович Украинаға оралғысы келеді
    Янукович Украинаға оралғысы келеді
    Янукович Украинаға оралғысы келеді
    Украинаның бұрынғы президенті Виктор Янукович, президент сайлауында жеңіске жеткен Зеленский мемлекет тізгінін түбегейлі қолына алғаннан кейін Киевке
    24/04/2019 11:21 0 109
    Латвия орыс тілінен бас тартты. Неге?
    Латвия орыс тілінен бас тартты. Неге?
    Латвия орыс тілінен бас тартты. Неге?
    Латвиядағы халық талабының негізгі уәжі – орыс тілі қолданыс аясы кең ана тілдерінің дамуына кедергі келтіреді деген уайым.
    24/04/2019 15:41 0 130
    Ресейлік журналист: Қырымды бермейміз!
    Ресейлік журналист: Қырымды бермейміз!
    Ресейлік журналист: Қырымды бермейміз!
    "Қырымды бермейміз. Бұл – соңғы шешім. Айта барыңыз! Бермейміз!"
    24/04/2019 16:11 0 47