Сөзден сүрінген саясаткерлер: «Бес минуттан кейін бомба тастаймыз»

Сөзден сүрінген саясаткерлер: «Бес минуттан кейін бомба тастаймыз»
Ⓒqamshy.kz collage

Жалпы президенттер де – пенде. Олардың аузынан шыққан сөздерден бәрі де алтын емес. Негізі, «атылған сөз–  айтылған оқ». Сондықтан абайлап айтпаса, сөйлемесе, болмайды. Бір ғана мысал, қаңтар айының аяғында Венесуэладағы халық толқуына қатысты баспасөз мәслихатын өткізген АҚШ президентінің ұлттық қауіпсіздік жөніндегі кеңесшісі Джон Болтонның журналистердің алдында жұмбақ сыры мәлім болып қалған. Ол блокнотын қайыра тұрып сөз сөйлеген. Ал қайырылған қағаздың сыртында «Ауғанстаннан әскер шығарып, Колумбияға қарай бес мың сарбаз жіберу керек» деп жазылған сөзді телеоператорлар мен тележурналистер қалт жібермеген. Сөйтіп, Ақ үйдің жасырын саясаты тележурналистер арқылы мұқым дүниеге мәлім болды. Бұл Венесуэлаға жасалатын АҚШ- тың құпия құжаты болғаны белгілі. Ол Болтонның тәжірибесіздігінің салдарынан жұртқа жария болды. Енді журналистер мен сарапшылар «АҚШ қашан Венесуэлаға Колумбия арқылы әскер кіргізеді?» деген болжамды талқылап әлек.

Жалпы әпербақандық әрекеттер АҚШ президенттеріне тән десек, артық айтқандық емес. 2005 жылы Нью-Иоркте өтіп жатқан БҰҰ-ның мерейтойлық саммитіне әлемнің 105 елінен президенттер келген. БҰҰ-ны дамыту жөніндегі саммит келелі мәселені талқылап жатқан тұста АҚШ президенті Джордж Буш артында отырған мемлекеттік хатшы Кондолиза Райсқа ақ қағазға бір нәрсе жазып, ұсынған. Осы сәтті аңдығын фототілшілердің бірі оны дереу фотоға басып алған. Ал ақ қағазда « маған қазір тұрып кетуге бола ма? Әжетханаға бару керек» деген президенттің айбақ-сайбақ жазуы болған. Буштың артында тұрып қағазды оқыған Кондолиза Райстың суреті бүкіл төрткүл дүниеге осылай тараған. Сол сәтте Буш әжетханаға барды ма, жоқ па, мәселе онда емес, Әңгіме әпербақандау президенттің қара маржан әйел Кондолиза Райсқа жазған бір тілім хатында болып тұр. Әрине, күлкілі нәрсеге күліп қарайсың, қашанда...

Кіші Буштың президенттік лауазымға сай емес, мұндай ебедейсіз әрекеттері көп-ақ. Ол Еуропадағы өткен бір жиында орындыққа өзінен бұрынырақ келіп отырған Германияның канцлері Ангела Меркельдің жанынан өтіп бара жатып, бүйірінен түртіп қалғанын да бүкіл саясаттың айналасындағылар біледі. Құттықтағаны емес, қытықтағаны болар.

2011 жылы Британияның халықаралық даму жөніндегі министр Эндро Митчелдің премьер-министр Дэвид Кэмеронның резиденциясынан кейін журналистердің алдына шыққан. Бірақ ол соншалықты ештеңе айтпаған. Бірақ қолындағы папканың сыртында «Ауғанстанға қаржылық көмек көрсетіп, Хамид Карзайды президенттіктен кетіру керек. Сонда ғана Ауғанстанда жағдай дұрысталады», -деген қолмен жазылған жазуды журналистердің көзі шалған.

Әрине, мұндай жазу мен мемлекет басшыларының ебедейсіз ерсі қылықтары мен аңқау әрекеттерін фототілшілер мен телеоператорлар қалт жібермейді. Тіпті өрескел айтылатын қалжыңдар да кейде халықаралық дүрдараздық тудыратыны ақиқат. Бір ғана мысал, 1984 жылы АҚШ президенті Рональд Рейган сенбі күні өзінің дәстүрлі жолдауын жолдар алдында журналистердің алдына шығып, Ресейге қатысты қағытпа қалжыңдар айтқан. «Құрметті отандастар, мен  бір нәрсені қуана мәлімдегім келеді. Бірнеше уақыттан кейін сіздер бұрын-соңды болмаған жаңалықты естисіздер. Бұйрық берілді. бес минуттан соң Ресейді бомбалайтын боламыз!». Бірақ мұндай қолайсыз қалжыңдар ешкімге абырой әпермесі  анық. Бұған Совет Одағы тиісінше жауап қатты, Рейганның бұл мәлемдемесіне түсініктеме беруді талап етті. Расында да бұл кез Кеңес Одағының іргесі шетіней бастаған кез еді. Дәл осы Рейганның тұсында Кеңес Одағы келмеске кетті. Демек оның қолайсыз қалжыңы ақырында ақиқатқа айналды.

Тарихта мемлекет басшылары мен министрлердің байқамай сөз сөйлеп, ол дүйім жұртқа мәлім болып кететін оқиғалары өте көп. 1993 жылы Британияның премьер-министрі Джон Мейджер микрофонның қосылып тұрғанын ұмытып кетіп, жанында отырған әріптесіне «Еуропаның бірлігін қолдамай жүрген өзіміздегі үш министрді қызметтен қуу керек» деген сөзі де жұртқа естіліп қалған.

Тағы бір мысал, 2012 жылғы өтетін Олимпиадаға Лондон мен Париждің үміткер болғаны белгілі. 2005 жылы Франция президенті Жак Ширак  Владимир Путин мен Германия канцлері Герхард Шредермен әңгімелесіп тұрып «Еуропаның ауыл шаруашылығына британдықтардың қосқан үлесі–құтырған сиырлар ғана. Олар бұл түрімен қалай болашақта Олимпиада өткізеді?– деп күлген. Бұл да айналасында тұрған БАҚ өкілдеріне микрофн арқылы естіліп қалған.  Бірақ нәтижесінде Францияда емес, олимпиада Лондонда өтті. Ал Жак Ширактың айтып тұрғаны не? Сол жылдары Ұлыбританияда ірі қара малдың құтыру ауруынан қырылғаны белгілі. Бірақ Жак Ширак микрофонның қосылып тұрғанын елемей, осылай ағылшындарға қарата назын айтып жіберген.

Тарихта мұндай күлкілі, қызықты әрі әпербақандық әрекетті көрсететін оқиғалар аз емес. Бірақ қалай айтқанда да, мейлі ол президент болсын, зілсіз айтылған қарапайым қалжыңға ештеңе жетпейді ғой. Ал олай болмаса, «отыз тістен шыққан сөз отыз рулы елге тарап» кетеді. Негізі,  бұралқы сөз күлмекке жақсы ғой...

«Қамшы» сілтейді

Пікір айту

Пікір қалдырушының тіркелуі міндетті. КІРУ / ТІРКЕЛУ


    1
    Алматыда екі жігіт 35 жастағы әйелді буындырып, тонын шешіп алып кеткен (видео)
    21/02 12:28 0 620
    2
    Түрікмен полициясы әйелдердің көлік жүргізу куәлігін тартып алып жатыр (видео)
    21/02 12:17 0 122
    3
    Туыстарына әскери өмірдің ұнағанын айтқан сарбаз өз-өзін атып өлтірген
    21/02 12:05 0 219
    "Жануарларды азаптап, өнер көрсететін цирк қажет емес" – қоғам белсенділері
    21/02 11:52 0 110
    "Курица – не птица, Аблязов – не оппозиция". Мәні "кепкен" мәтелдер
    21/02 11:24 0 1070

    Таныстырылғандар

    Елбасы айтқан бақытсыз миллионерлер кім?
    Елбасы айтқан бақытсыз миллионерлер кім?
    Елбасы айтқан бақытсыз миллионерлер кім?
    2008 жылы танымал кәсіпкер өзінің қызы мен әйелін өлтірді. Кейін үйімен бірге өзін де өртеп жіберген.
    Аудио тыңдау
    14/02/2019 17:35 1 2322
    Тоқсан жасына дейін тақтан түспеген мемлекет басшылары
    Тоқсан жасына дейін тақтан түспеген мемлекет басшылары
    Тоқсан жасына дейін тақтан түспеген мемлекет басшылары
    Мемлекет басқару жасқа қарамайды.
    Аудио тыңдау
    15/02/2019 00:13 1 1742
    Трамптың денсаулығында кінәрат жоқ: салмағы –108 келі, бойы – 180 см, қан қысымы–122/74
    Трамптың денсаулығында кінәрат жоқ: салмағы –108 келі, бойы – 180 см, қан қысымы–122/74
    Трамптың денсаулығында кінәрат жоқ: салмағы –108 келі, бойы – 180 см, қан қысымы–122/74
    «Құдай оны осылай жаратқан!».
    Аудио тыңдау
    15/02/2019 13:42 0 400
    Жапон суретшісінің елді қаратқан ерекше суреттерін көрдіңіз бе?
    Жапон суретшісінің елді қаратқан ерекше суреттерін көрдіңіз бе?
    Жапон суретшісінің елді қаратқан ерекше суреттерін көрдіңіз бе?
    Адам ақыл иесі болған соң, кез келген сезім атаулыны жүрек арқылы өткізіп, не мінезімен, не шығармасымен, не әлдебір туындысымен көрсетіп жатады.
    Аудио тыңдау
    16/02/2019 10:24 0 779
    Алматыдағы Әлеуметтік әл-ауқат басқармасында көпбалалы аналармен кездесу өтті
    Алматыдағы Әлеуметтік әл-ауқат басқармасында көпбалалы аналармен кездесу өтті
    Алматыдағы Әлеуметтік әл-ауқат басқармасында көпбалалы аналармен кездесу өтті
    Басқосуда көпбалалы аналардың мәселелерін шешу жайы талқыланды
    15/02/2019 19:14 0 207
    HEALTH EXPO-2019» көрмесі: Медицина саласындағы мүмкіндіктер жүзеге асады
    HEALTH EXPO-2019» көрмесі: Медицина саласындағы мүмкіндіктер жүзеге асады
    HEALTH EXPO-2019» көрмесі: Медицина саласындағы мүмкіндіктер жүзеге асады
    Алматыда «Қазақстан» қонақүйінде 12-14 ақпан аралығында «HEALTH EXPO-2019 медициналық бағыттағы халықаралық көрме өтті.
    Аудио тыңдау
    16/02/2019 23:20 0 236
    Нұрділдә Ораз ҚР ІІМ кеңесшісі әрі ресми өкілі атанды
    Нұрділдә Ораз ҚР ІІМ кеңесшісі әрі ресми өкілі атанды
    Нұрділдә Ораз ҚР ІІМ кеңесшісі әрі ресми өкілі атанды
    Көпшіл азамат енді министрдің де БАҚ өкілдерімен жұмыс істеуіне атсалысады деп ойлаймыз.
    Аудио тыңдау
    18/02/2019 12:22 0 587
    Бекболат Тілеухан Білім және ғылым министрлігін сынға алды
    Бекболат Тілеухан Білім және ғылым министрлігін сынға алды
    Бекболат Тілеухан Білім және ғылым министрлігін сынға алды
    Қазақта "тауып алған алтыннан, терлеп тапқан тиыным берекелі" деген сөз бар.
    Аудио тыңдау
    18/02/2019 15:40 0 2558
    Ауғандардың тұтқынына түскен совет сарбазы: Ресейге ешқашан қайтқым келмейді (видео)
    Ауғандардың тұтқынына түскен совет сарбазы: Ресейге ешқашан қайтқым келмейді (видео)
    Ауғандардың тұтқынына түскен совет сарбазы: Ресейге ешқашан қайтқым келмейді (видео)
    Өлгісі келмеген совет сарбазы тұтқынға түскеннен кейін Ислам дінін қабылдап, "Талибан" атты радикалды топтың қатарында болған.
    Аудио тыңдау
    19/02/2019 11:22 1 6651
    Алматы әкімі көпбалалы аналармен кездесті
    Алматы әкімі көпбалалы аналармен кездесті
    Алматы әкімі көпбалалы аналармен кездесті
    Алматы әкімі көпбалалы аналармен кездесті
    19/02/2019 19:51 0 113
    Венесуэла: 15 мың мерген оқ атуға дайын тұр
    Венесуэла: 15 мың мерген оқ атуға дайын тұр
    Венесуэла: 15 мың мерген оқ атуға дайын тұр
    Бірақ  бір ай уақыт өтсе де,  жағдай шешілген жоқ, тартыс өршіп барады.
    Аудио тыңдау
    20/02/2019 12:05 0 372
    Орта Азия елдеріндегі саясаткер әйелдер
    Орта Азия елдеріндегі саясаткер әйелдер
    Орта Азия елдеріндегі саясаткер әйелдер
    Қазақстанда да кезектен тыс өтетін президент сайлауына түсуге ниет білдірген әйел қауымының да қарасы көбейген.
    Аудио тыңдау
    20/02/2019 16:52 0 477
    "Тәртіп сақтаңыздар!". Алматы әкімінің есептік кездесуінде шу шықты
    "Тәртіп сақтаңыздар!". Алматы әкімінің есептік кездесуінде шу шықты
    "Тәртіп сақтаңыздар!". Алматы әкімінің есептік кездесуінде шу шықты
    Құқық қорғау органдары алдын-ала бірнеше рет ескерту жасаса да, тәртіп бұзушылар шараның өтуіне барынша кедергі жасамақ болды.
    Аудио тыңдау
    20/02/2019 17:55 0 116
    Петр Порошенко: Украинаның шекарасында Ресейдің 87 мың әскері тұр
    Петр Порошенко: Украинаның шекарасында Ресейдің 87 мың әскері тұр
    Петр Порошенко: Украинаның шекарасында Ресейдің 87 мың әскері тұр
    Ресей бұл елдімекенді басып алған жағдайда Қырымға қарай құрлық әскерлері үшін дәліз ашылады
    21/02/2019 11:05 0 165
    Туыстарына әскери өмірдің ұнағанын айтқан сарбаз өз-өзін атып өлтірген
    Туыстарына әскери өмірдің ұнағанын айтқан сарбаз өз-өзін атып өлтірген
    Туыстарына әскери өмірдің ұнағанын айтқан сарбаз өз-өзін атып өлтірген
    Қарағандыдағы №6505 әскери бөлімінде оққа ұшқан сарбаздың денесі табылды
    21/02/2019 12:05 0 219