Ресейдің доллардан арылуға асығуы Қазақстанға нені аңғартады?!

Ресейдің доллардан арылуға асығуы Қазақстанға нені аңғартады?!
ⒸUtro.ru

Кешелі бері Ресейдің ірі корпорацияларының жетекшілері алдағы үш жылдың ішінде бизнесті дөңгелету үшін доллардан арылу қажеттігін айтып отыр. Көрші елдің  «Газпром», «Русгидро» тәрізді мемлекеттік корпорациялары қараша айының өзінде облигациялармен қамтамасыз ететін қаржылық қорын юань мен евроға ауыстыра бастаған. Осылайша ресейлік ірі компаниялар АҚШ-тың көк қағазынан біртіндеп бас тартып жатыр. Бұған қоса Ресейдің алтын валюта қорына да доллардан гөрі алтын жинап жатқаны бізге белгілі.  Ал біз бұдан нені аңғарамыз?! Ресейдің экономист-сарапшылары айтып жүргендей алдағы үш жылда көрші елде дедолларизаиця қарқын алмақ. Экономикасы серіктес ел болғандықтан мұндайда Қазақстан қандай қадам жасауы керек?

Тек «Газпром» мен «Русгидро» ғана емес, Ресейдің «Алфабанк», «Россельхозбанк», азық-түлік желісіндегі ірі өндірушілер саналатын «Пятерочка», «Карусель», «Перекресток» тәрізді мемлекететік компаниялары мен қаржы институттары бүгінде доллармен төлем жасауды қысқартқан. Аталмыш компаниялар белсенді түрде рубь мен евро, рубль мен юань жұбын қолдана бастаған. Сарапшылардың пайымдауынша, мұндай әрекетті Ресейдің қаржы министрлігі де қолдап отыр.

«Халықаралық қаржы орталығының» сарапшысы Сергей Романовтың айтуынша, Ресей қазір өзінің алтын-валюта қорындағы доллар көлемін де азайта бастаған. 2018 жылы Ресейдің алтын-валюта қоры алтын құмаларымен күрт толыққан. Бірақ бұған қатысты біздің отандық мамандарымыз көрші елдің едел-жедел доллардан арылуға қадам жасауы экономикаға үлкен қауіп төндіреді. Әсіресе Еуразиялық экономикалық одақ аясына біріккен елдер үшін мұның кері ықпалы да бар екенін алға тартты.

«Қазір Ресейдің Орталық банкі алтын құмаларын көбейтіп жатыр. Соңғы үш жылда көрші ел алтын валюта қорына алтын жинауды үдетті. Мысалы, 2015 жылдың маусым айында қордағы алтын көлемі 1281 тонна болса, қазір 1857 тоннаға артты. Ресейдің болашақта алтынға артып отырған үміті мол. Тіпті Ресей экономист-сарапшылары тарапынан Еуразиялық экономикалық одақ аясында алтын төлем құралына айналуы мүмкін деген болжамдар да айтылып қалады. Инвестициялық портфельін әртараптандыру мақсатында қазір көптеген елдер алтын құймаларды қорына сақтап жатыр. Біздің елімізде де биылғы маусым айынан бастап жекелеген тұлғаларға алтын құймаларды сату жүйесі тетікке қосылды. Бұл бағдарлама бізде Алматы, Астана, Атырау, Өскемен қалаларында жүзеге асырыла бастады. Жалпы, жаһандық көзқараспен қарайтын болсақ, алтынға  инвесторлар тарапынан да, әлемнің орталық банктерінен де сұраныс жоғары. Демек, келешекте алтынның беделі арта түсуі әбден мүмкін. Бірақ Ресейдің «алдағы үш жылдың ішінде доллардан арыламыз» деуі ақылға сыймайды. Еуразиялық одақ аясында бірыңғай валюта енгізу - көрші елдің арманы. Бірақ бұған едел-жедел ену экономикаға қауіп. Ресей қазір соған асығып барады. Өйткені алтын-валюта қорына көптеп алтын жинай бастауы осыны аңғартады»,-дейді экономист-сарапшы Тоғжан Шаяхметова.

Біз Ресейдің Орталық банкінің 2015 жылдан 2018 жылдың қаңтар айына дейін қорына жинаған алтынының көлемін арнайы сызбамен көрсетуді жөн көрдік. Төменде көрсетілген сызбадан расымен де Ресейдің қорындағы алтын көлемі жыл сайын артып отырғанын аңғаруға болады.

Ресей экономикасы  

Жалпы, мамандардың пайымынша, болашақта расымен де Еуразиялық экономикалық одақ аясында бірыңғай төлем жүйесіне ену қажеттілігі туындайды. Осыған байланысты Одаққа мүше елдердің ұлттық банктері мемлекетаралық төлем айналымынан доллар мен евронаы шығарып тастау туралы мәселені жиі-жиі көтере бастайды. Бірақ бұл асығыстық танытатын нәрсе емес.

Бұл ретте «Халырақалық қаржы орталығының» сарапшысы Абзал Қалымбетовтың айтуынша, Ресей қазірдің өзінде аса белсенділік танытып отыр. Дегенмен бұл «жеті ойналып бір рет кесетін» дүние.

«Қазір Ресейдің алтын валюта қорындағы алтын құймаларды жинау көрсеткіші Қытаймен бірдей болды. Ресей алтын-валюта қорының басым бөлігін алытн құймалармен сақтай бастады. Қытай елі де солай. Доллардан арылу үрдісіне әлем елдері көше бастады. Әрине, осы көштен бізге де қалыспау қажет. Бірақ асығыстық танытпай кезең кезеңімен жүзеге асырылған жөн. Асығыстық болса бұл экономикаға қауіп төндіреді. Алапауыт АҚШ елінің көк қағазынан бас тарту әрине оңай емес. Бірақ макроэкономиканың өзі біртіндеп осыған әкеледі»,-дейді Абзал Қалымбетов.

Ғалымның сөзі дәлелді болуы үшін біз Ресейді алтын валюта қорында жинақталған алтын құмаларына қатысты деректерді де арнайы сызбамен көрсеттік. Расымен де, бұл ретте Ресейдің Қытай Халық Республикасымен деңгейлесіп қалғанын аңғаруға болады.

Ресей экономикасы

Жалпы, сарапшылар біздің Ұлттық қорымыздағы 100 млрд доллардан астам алтын-валюта қорының басым бөлігін доллармен сақтап отырғанымызды, мұндайдан болашақта «қашу» керектігін алға тартып отыр. Бұл ретте экономист-ғалым Абзал Қалымбетов біз үшін:

А) Бірінші кезекте Қытаймен, Еуроодақпен, Ресеймен импорт, экспорт төлем қатынасында сол елдердің валютасын және теңгені пайдалануға көше бастау керектігін баса айтты. Сондай-ақ маманның айтуынша, алтынның да келешекте төлем құралына айналу мүмкіндігі зор. Ендеше біз енді қолданысқа енгізе бастаған алтын құймаларды жекелеген тұлғаларға сату бағдарламасы тереңдетуді, дамытуды қажет етеді. Қазірдің өзінде алтын құймалар саудасы қызып келеді. Сұраныс бар. Сондықтан бұл жоабын халыққа тиімді етіп жетілдірген дұрыс.

Ә) Ал ішкі нарықта теңгенің құнын арттыру мақсатында қымбат көліктерді, жылжымайтын мүліктерді бағалау кезінде алтынмен немесе теңгемен бағалауды қолға алға жөн. «Біз үнемі макроэкономиканы құлдыратпаймыз деп ұлттық валютаның құнын түсіре береміз. Бұлай болмайды. Қазір Ресей де және басқа әлем елдері де төл валюталарының құнын өсіру үшін долларды ығыстыра бастады. Бұл ерте ме, кеш пе болатын дүние. Сондықтан осы көшке сауатты ілесу үшін бізге де  алға жылжу керек. Бірақ асығыстық танытпай нақты әрі ұтымды шешімдер қабылдау қажет» дейді экономист-ғалым.

Қарлығаш Зарыққанқызы

«Қамшы» сілтейді

Пікір айту

Пікір қалдырушының тіркелуі міндетті. КІРУ / ТІРКЕЛУ


  • 4 ай бұрын

    Экономист сымактардын алжыганы адем елдерi бас тартып жатыр дейдi кiм сонда кiм,Амерйка европа жапоня коря ма алемнiн70 пайыз негiзгi экономйкасы осылар , калгандары соган суйенген косымша каржылык курылымдар орыспен кытай оз сорпасында мын кайнасада оларга аспаннан байлык жаумайды оз дiзесiн кемiредi айлаып келiп, кiшкентай елдердi куртады тез есiмiздi жыйып сытылып кетiу керек бул батпактан.

    1
    Ресейлік журналист: Қырымды бермейміз!
    24/04 16:11 0 52
    2
    Латвия орыс тілінен бас тартты. Неге?
    24/04 15:41 0 131
    3
    Тереза Мэй Зеленскийді Ресейге бірге қарсы тұруға шақырды
    24/04 15:36 0 105
    Атырау облысында «Ашық есік күні» өтеді
    24/04 14:47 0 63
    Вице-министр Мәжіліс төрағасы Нығматулиннен сөз естіді
    24/04 14:40 0 208

    Таныстырылғандар

    Маусымнан бастап 1 миллион қазақстандықтың жалақысы өседі
    Маусымнан бастап 1 миллион қазақстандықтың жалақысы өседі
    Маусымнан бастап 1 миллион қазақстандықтың жалақысы өседі
    Президент биыл 1 маусымнан бастап бір миллионнан астам қазақстандықтың жалақысы өсетінін хабарлады.
    16/04/2019 09:05 0 886
    "Президент айтты екен деп Ұлттық банк базалық сыйақыны түсіре салмайды"
    "Президент айтты екен деп Ұлттық банк базалық сыйақыны түсіре салмайды"
    "Президент айтты екен деп Ұлттық банк базалық сыйақыны түсіре салмайды"
    Ұлттық банкке Тоқаевтың «базалық мөлшерлемені түсір» деген тапсырмасын орындау қиынға түсетін сыңайлы
    16/04/2019 09:19 0 1803
    Павлодарда XI республикалық пән олимпиадасы өтті
    Павлодарда XI республикалық пән олимпиадасы өтті
    Павлодарда XI республикалық пән олимпиадасы өтті
    Сайыс нәтижесі psu.kz сайтында және басқа да БАҚ-та жарияланады.
    16/04/2019 11:29 0 252
    Ақтаудан алғашқы қазақстандық жүк кемесі аттанды
    Ақтаудан алғашқы қазақстандық жүк кемесі аттанды
    Ақтаудан алғашқы қазақстандық жүк кемесі аттанды
    Қытайдан Еуропаға бағытталған транзиттік жүк шоғырланып, қазақстандық экспорттық жүкпен бірге контейнерлермен жедел тасымалданады.
    16/04/2019 16:11 0 437
    Сауда капиталына неге мемлекет араласпауы керек?
    Сауда капиталына неге мемлекет араласпауы керек?
    Сауда капиталына неге мемлекет араласпауы керек?
    Біздің елдегі сауда нүктелерінің дені жекеменшіктің қолына өтіп кетті
    17/04/2019 10:03 0 520
    Қазақстандық қаламгерлердің шығармалары әлемнің 6 тілінде басылып шықты
    Қазақстандық қаламгерлердің шығармалары әлемнің 6 тілінде басылып шықты
    Қазақстандық қаламгерлердің шығармалары әлемнің 6 тілінде басылып шықты
    Бұл кітаптар Алматыда Достық үйінде таныстырылды
    18/04/2019 12:30 0 440
    Атырауда мамандандырылған ХҚКО шамамен 7 мың жүргізуші куәлігін берді
    Атырауда мамандандырылған ХҚКО шамамен 7 мың жүргізуші куәлігін берді
    Атырауда мамандандырылған ХҚКО шамамен 7 мың жүргізуші куәлігін берді
    Бұл мұнайлы өлкедегі ХҚКО –ның алғашқы 5 айдағы жұмысы
    19/04/2019 17:17 0 408
    Бізге несие алудың қажеті жоқ: қаржыгер себептерін санамалап берді
    Бізге несие алудың қажеті жоқ: қаржыгер себептерін санамалап берді
    Бізге несие алудың қажеті жоқ: қаржыгер себептерін санамалап берді
    Мен жеке қаржыгер ретінде халыққа айтарым, несие алмаңыздар. Кредит - сізді қу тақыр кедейлікке алып баратын тура жол.
    21/04/2019 00:06 0 1703
    1304 жылдық тарихы бар мешіт трагедиясы: «Нотр-Дам» шіркеуінен несі кем?
    1304 жылдық тарихы бар мешіт трагедиясы: «Нотр-Дам» шіркеуінен несі кем?
    1304 жылдық тарихы бар мешіт трагедиясы: «Нотр-Дам» шіркеуінен несі кем?
    Лаңкестер тарихи нысанға арнайы қазылған жер асты жолы арқылы келіп, жарылғыш зат қойған.
    22/04/2019 09:26 0 1027
    Азия чемпионаты: көкпардан Қазақстан құрамасы чемпион атанды
    Азия чемпионаты: көкпардан Қазақстан құрамасы чемпион атанды
    Азия чемпионаты: көкпардан Қазақстан құрамасы чемпион атанды
    Финалда Моңғолиямен тартысқан қандастарымыз чемпион атанды.
    22/04/2019 10:00 0 239
    Халықты арзан баспанамен қамту басы ашық күйінде қала бере ме?
    Халықты арзан баспанамен қамту басы ашық күйінде қала бере ме?
    Халықты арзан баспанамен қамту басы ашық күйінде қала бере ме?
    Негізінде доллардың бұлайша күрт өсуі ішкі нарыққа айтарлықтай әсер етпеуі керек
    22/04/2019 10:34 0 300
    Мейірім Джатқанбаев: Найман-торының деңгейіндегі тұлпар баптау – арманым
    Мейірім Джатқанбаев: Найман-торының деңгейіндегі тұлпар баптау – арманым
    Мейірім Джатқанбаев: Найман-торының деңгейіндегі тұлпар баптау – арманым
    Уағында сыртымнан теріс дұға жасап аяқтан шалуға ұмтылғандар да кездесті.
    22/04/2019 17:20 2 1268
    Ысырапшылдық – байлықтың қас жауы
    Ысырапшылдық – байлықтың қас жауы
    Ысырапшылдық – байлықтың қас жауы
    Бүгінгі қазақ ысырапшылдығының жағдайы
    23/04/2019 11:52 0 376
    Жаңа қызмет түрі: Тойға қыз жолдас керек...
    Жаңа қызмет түрі: Тойға қыз жолдас керек...
    Жаңа қызмет түрі: Тойға қыз жолдас керек...
    Бүгінде шаңырақ көтереміз деген жастардың кей әрекеті ойға сыйымсыз. Құдды бір хайп үшін жасалып жатқандай
    24/04/2019 10:02 0 211
    Ақшаның біздің соңымыздан жүгіретін кезі бола ма?
    Ақшаның біздің соңымыздан жүгіретін кезі бола ма?
    Ақшаның біздің соңымыздан жүгіретін кезі бола ма?
    Қолда санаулы қаржы болса да қомақты қаржы болса да бизнес бастарда қиялды кезбей, кез келген идеяны өмірден алған дұрыс
    24/04/2019 12:24 0 228