Ресейді жұмыссыздық жайласа, Қазақстанға қандай қауіп төнеді?

Ресейді жұмыссыздық жайласа, Қазақстанға қандай қауіп төнеді?
Ⓒашық дереккөз

Ресейдің қаржы омбудсмендері 2019 жылы Ресейді ауыр қиындықтар күтіп тұрғанын мәлім етті.

Алдағы уақытта Ресей Батыспен арақатынасын түземесе биылғы жылы елді жұмыссыздық жайлап, Ресейдегі ірі-ірі  компаниялар банкрот жариялауы мүмкін. Мұның салдарынан Ресейде 3,7 млн адамға жұмыссыз қалу қаупі төніп тұр. Тіпті Ресейдегі тәуелсіз қаржы омбудсмені Михайл Разиннің айтуынша, жұмыссыздар саны 3,7 млннан да көп болуы ықтимал. Бұған қатысты қаржыгер «әлеуметтанушылар бізге жуырда Ресейде 16 млн халықтың өте кедей тұратынын мәлім етті. Орталық банк елде инфляция көлемі 5,5-6 пайыздан аспайды десе де, бұл деректермен келіспейтіндер көп. Себебі біздің болжам бойынша Ресейде қазір инфляция 15 пайызды межелеп қалған. Ірі компаниялардың 23 пайыздан астамы жұмысшыларын қысқартуды ойластырып отыр. Сонда олар әрбір төртінші адамды жұмыссыз қалдырмақ. 300-ге жуық компания осындай шешім қабылдап отыр. Болашақта Ресейде 3,7 млн адам жүмыссыз қалуы мүмкін» дейді қаржыгер Михайл Разин.

Ресей қаржыгерлерінің пайымдауынша, Орталық банк елдегі инфляция көлемін қанша жерден 5,5 пайыздан асырмаймыз дегенмен, қымбатшылық та ырыққа көнбей барады. Қымбатшылық, Батыс пен АҚШ-тың қысымы, сыртқы қарыздың өсімі, мұнай бағасының төмендеуі, экспортқа шектеу қою, импортты шамадан тыс енгізбеу осылайша Ресей компанияларының жұмысына шек келтіріп отыр. Мамандардың байыптауынша, егер болжап отырғандай, инфляция 15 пайыздан асып кететін болса, онда елдегі жұмыссыздық саны да өсе түсетін болады. Себебі инфляция өскен сайын Ресей компанияларына тарифтерді төлеу, сыртқы қарыздан құтылу, қымбат тауарды стып алып, оны нарыққа өткізе алмау қаупі басым болып барады. Мұндайда «Ресейде тығырыққа тірелетін компаниялардың да саны өсе түседі» дейді мамандар.

Біз Ресей қаржыгерлері болжап отырған инфляция мөлшерін арнайы сызбамен көрсеттік. Сызбада Орталық банк пен Рос статистика инфляция 5,5 -6 пайыз деп болжаса, қаржыгерлердің болжамы одан жоғары екенін аңғаруға болады.

Қарлығаш Зарықханқызы

 Ресейдегі мигранттар Қазақстанға қаша бастайды

Көрші елдің қаржыгерлері осылай даурығып жатқан тұста, біз  «Ресейді жұмыссыздық жайласа Қазақстанға қандай қауіп бар» деген сауалға жауап іздеп көрдік. Біздегі сала мамандарының пайымдауынша, бұдан бізге келер қауіп жоқ» деп қамсыз отыруға болмайды.

Мамандардың пайымдауынша, бұл жағдай Ресейден Қазақстанға 1 млн мигранттың енуіне ықпал етуі әбден мүмкін. Бұл ретте «Аналитик» талдау орталығының сарапшысы Марал Төртенованың айтуынша,  Ресейдегі «Тәжік еңбек мигранттары» қоғамдық кеңесінің таратып отырған мәліметтеріне сүйенсек, Ресейден 2,5 млн мигрант еңбек нарығын тастай қашқалы отыр.

«Қазір Ресейдегі мигранттардың жалпы саны 11 млнға жеткен. Егер елді жұмыссыздық жайлап, жағдай осылай жалғаса берсе олардың жұмыссыз қалғандары Қазақстанды сағалауы әбден мүмкін. Осыған байланысты елімізге енетін мигранттардың да көлемі арта түсуі ғажап емес. Қазақстанда қазірдің өзінде жарты миллионнан астам мигрант жан бағып жүр. Олардың үштен екісі Өзбекстаннан; 25 пайызы Қырғызстаннан; ал қалған мигранттар Тәжікстан және ТМД-ның тағы басқа елдерінен келген. Сөйтіп былайынша айтсақ, Қазақстан мигрант атаулыға жұмыс беруде ТМД бойынша алдыңғы орында тұр. Тіптен ТМД елдерінен келетін мигрант атаулы өздері үшін Ресейден гөрі Қазақстанның жайлы екенін, олар үшін мәдениеті мен діні ұқсас Қазақ елінің аумағында жұмыс істеу өте қауіпсіз екенін қазірде ашып айтуда. Болашақта елімізде кәсіпорындар мен өндіріс орындарының саны артатынын ескерсек, біз сырттан келетін жұмыс күшіне әлі де тәуелді бола түсеміз. Демек бізге сырттан жұмыс күші әлі де ағылып келе береді. Мамандардың Ресейдегі мигранттар енді Қазақстанға келе бастайды. Себебі Ресей экономикасының жағдайы қазір тым ауыр. Ресейден нан табу, табыс табу олар үшін үлкен проблемаға айналады. Ал бұл екі арада Қазақстанның түрлі құрылыс секторларын сала бастайтынын білетін олар заңды-заңсыз жолмен бізге ене бастайды. Сондықтан елімізге енетін мигранттардың тым еркінсіп кетпеуі үшін оларға арнайы міндеттемелер жүктеудің артықтығы жоғы даусыз. Бұл ретте заң аясында талап қоя білу, міндет арту бұл ұлттық қауіпсіздігімізге де, тыныштығымызға да сызат түспеуі үшін керек дүние. Ендеше біз үшін болашақта заңды қатайту өзекті бола түспек»,- дейді экономист-ғалым, сарапшы Марал Төртенова.

Мемлекеттік шығынының жартысын ауылға жұмсағанымыз жөн

Жалпы, мамандардың айтуынша, Ресей экономикасыда болып жатқан кері кетудің салқыны бізге тимесін десек, біз мынаны ескеруіміз керек. Болашақта Қазақстан үшін ірі мұнай өндіретін зауыттардың маңынан шағын жанар-жағармай шығаратын зауыттар ашу, астық сақтайтын орындардың қасынан, ұн тартатын диірмен орындарын ашу, мал бордақылайтын орындардан тері-жүн өңдейтін цехтар ашу тиімді болар еді. Өкініштісі бізде осы жағына мән берілмей отыр.

«Қазір Қазақстанда 7002 ауыл бар, оның 4258-нің даму потенциалы орташа, 102 ауылдың келешегі бұлыңғыр, ал 32 ауыл қаңырап бос қалған. Осыған қарап айтсақ: негізінде біздің экономикалық құрылымымыз екіге бөлінеді. Қала және халықтың 47 пайызы тұратын ауыл. Сондықтан көрші елдегі жағдайды ескере отырып алдағы уақытта мемлекеттік шығынның жартысы ауылға жұмсалуы керек. Бұған қоса ауылдың шаруашылығын дамытуды бір ғана Ауыл шаруашылығы министрлігіне таңып қою дұрыс болмады. Сондықтан Ауыл шаруашылығы министрлігіне құрылымдық өзгерістер жасаудың реті келді»,- дейді экономист-ғалым Атамұарт Шәменов.

 Мамандардың пайымдауынша, егер біз болашақта ауыл шаруашылығын жандандыра алмасақ, агро-өнімдер өндіруге, отандық ет-сүт өндірісіне жан бітіре алмасақ, онда Ресейдің кебін біз де киеміз. Біз енді Ресейден азық-түлік ала алмаймыз. Себебі Ресейдің өзіне жетпей жатыр. Мұнай арзандап, одан түсетін түсімі азайып, Еуропа елдері де ауыл шаруашылығы өнімдерін қымбаттатып жіберді. Қазір арзан азық-түлік импорты деген әңгіме жоқ. Себебі Ресейге тауар тасымалдай алмай қалған бірқатар Еуропа елдері бізге және басқа елдерге арзан азық-түлік енді бермейді. Сондықтан әркім өз күнін өзі көретін заман туып келеді. Ал бұл арада біз отандық өндіріске ғана арқа сүйей аламыз. Демек бізге шикізатты сыртқа шикі күйінше жібере бермей ең соңғы дайын өнімге дейін өнім өндіру саласының дамуына күш салу керек.

Қарлығаш Зарыққанқызы

«Қамшы» сілтейді

Пікір айту

Пікір қалдырушының тіркелуі міндетті. КІРУ / ТІРКЕЛУ


  • 1 апта бұрын

    Мунай химялык оддеу заботын тездетiп ашыу керек онсыз ештене стей алмайсыз кунделiктi тутынатын онiмдер казiр тутастай мунайдан айырып алынады ,казiр касiп орын. онiм ондiрiу ушiн кытайдан бастапкы матерялды акелуге мажбур мундай ондiрiс ешкашан басекелестiкке каблеттi болмаиды, мен бiлсем
    Мунай ХИМЯ ондеу заботтары алып кытайды оркендеттi.бiзде орта азяны арзан онiммен камдай алатын мумкiндiк бар.

    1
    Балғынбек Имаш: Алла деп "Крещениеде" суға түскен, Мұсылманға мұнафиқ мінез келді
    20/01 23:22 0 290
    2
    Қазақстандық имамдар қанша жалақы алады?
    20/01 14:14 0 524
    3
    Жол ережесін бұзсаңыздар, полицияға "дәлеліңізбен келіспеймін" деп жазып беріңіз
    20/01 09:27 0 7278
    Өнертанушы ретінде атақты суретшілердің картиналарын қалай оңай ажыратуға болады?
    20/01 02:37 0 435
    Ширек ғасырда еркін күрестен бір әлем чемпионын баптауға жарамадық...
    19/01 15:38 0 1394

    Таныстырылғандар

    Қазақ мемлекеттік қыздар педагогикалық университетіне «ұлттық» мәртебесі берілді
    Қазақ мемлекеттік қыздар педагогикалық университетіне «ұлттық» мәртебесі берілді
    Қазақ мемлекеттік қыздар педагогикалық университетіне «ұлттық» мәртебесі берілді
    Бұл тарихы терең қарашаңырақтың әлемдік білім кеңістігінде өз орнын айқындауға бағытталған іргелі қадам болды.
    Аудио тыңдау
    11/01/2019 11:20 0 693
    Зорланған бойжеткен гинекологтың сұмдық ісін айтты: Жатырыма қайшы тығып жіберді
    Зорланған бойжеткен гинекологтың сұмдық ісін айтты: Жатырыма қайшы тығып жіберді
    Зорланған бойжеткен гинекологтың сұмдық ісін айтты: Жатырыма қайшы тығып жіберді
    Бойжеткеннің сөзінше, өткен жылдың мамыр айында үйіне отбасының танысы болған ер адам қонаққа келген.
    Аудио тыңдау
    11/01/2019 15:08 0 12333
    Қазақстандықтардың саны 18,4 миллионға жуықтады
    Қазақстандықтардың саны 18,4 миллионға жуықтады
    Қазақстандықтардың саны 18,4 миллионға жуықтады
    Қазақстан халқының саны 2018 жылдың 1 желтоқсанына бастап 1,21 пайызға өсіп, 18 376 000 адамды құрады
    Аудио тыңдау
    11/01/2019 15:20 0 781
    Денис Теннің мәйітіне медициналық сараптама жасаған маман жаңа деректер айтты
    Денис Теннің мәйітіне медициналық сараптама жасаған маман жаңа деректер айтты
    Денис Теннің мәйітіне медициналық сараптама жасаған маман жаңа деректер айтты
    Миы ісіп, ішкі органдарының қаназдығына ұшыраған. 17:00-де көз жұмғаны тіркелді
    Аудио тыңдау
    11/01/2019 20:12 0 7227
    "Алтын сейф" қайда сақталады?
    "Алтын сейф" қайда сақталады?
    "Алтын сейф" қайда сақталады?
    1930 жылдары әлемнің көптеген елдері өздерінің алтын қорларын АҚШ-қа сақтауға берген.
    Аудио тыңдау
    14/01/2019 09:11 0 1041
    Бүгіннен бастап Алматыда асықпай 60-пен жүретін боламыз
    Бүгіннен бастап Алматыда асықпай 60-пен жүретін боламыз
    Бүгіннен бастап Алматыда асықпай 60-пен жүретін боламыз
    Алматының Саин және әл-Фараби көшелерінде сағатына 80 шақырым жылдамдықпен жүруге болмайды.
    Аудио тыңдау
    14/01/2019 15:34 0 841
    Харам! «Крещение» күні суға түсуге болмайды!
    Харам! «Крещение» күні суға түсуге болмайды!
    Харам! «Крещение» күні суға түсуге болмайды!
    Мысалы, мұсылман кісіге сенбесе де шіркеуге барып, христиандардың «молитваларына» қатысуға бола ма?
    Аудио тыңдау
    15/01/2019 12:10 0 1207
    Азық-түліктің  сапасы нашарлап,  бағасы көтерілген. Үкімет қайда қарап отыр?
    Азық-түліктің сапасы нашарлап, бағасы көтерілген. Үкімет қайда қарап отыр?
    Азық-түліктің сапасы нашарлап, бағасы көтерілген. Үкімет қайда қарап отыр?
    Соңғы жылдары мектептердің асханаларында, көшедегі тамақ сататын орындардан уланып жатқандар, тіпті өліп қалғандар болды.
    Аудио тыңдау
    15/01/2019 16:02 0 610
    Қазақстандағы депозит қарапайым халыққа емес, банкке ғана тиімді
    Қазақстандағы депозит қарапайым халыққа емес, банкке ғана тиімді
    Қазақстандағы депозит қарапайым халыққа емес, банкке ғана тиімді
    Сақтап көбейтіп бер деп банкке салсаң пайызы аз. Несие алсаң пайыз көп.
    Аудио тыңдау
    16/01/2019 11:13 0 1369
    Қасымов: Қорықшыларға шабуылдаған күдіктілер анықталды
    Қасымов: Қорықшыларға шабуылдаған күдіктілер анықталды
    Қасымов: Қорықшыларға шабуылдаған күдіктілер анықталды
    Бұл оқиға бойынша Қылмыстық кодекстің "адам өлтіру" бабымен іс қозғалып, күдіктілерге іздеу жарияланған.
    Аудио тыңдау
    17/01/2019 13:49 0 550
    Денис Теннің өлімі: Сот үкімі шықты
    Денис Теннің өлімі: Сот үкімі шықты
    Денис Теннің өлімі: Сот үкімі шықты
    Алматыда қазақстандық мәнерлеп сырғанаушы Денис Теннің өліміне айыпты танылған үш күдіктіге сот үкімі шықты
    Аудио тыңдау
    17/01/2019 17:59 0 707
    Шетелдіктер бізді жарылқамайды. Шикі уранды шетке жібере беруді тоқтату керек
    Шетелдіктер бізді жарылқамайды. Шикі уранды шетке жібере беруді тоқтату керек
    Шетелдіктер бізді жарылқамайды. Шикі уранды шетке жібере беруді тоқтату керек
    Дүниежүзілік ядролық қауымдастықтың мәліметінше, 2020 жылға қарай әлемде жұмыс істеп тұрған 463 атом электор стансаларынан бөлек, 184 қосымша АЭС салынады
    Аудио тыңдау
    18/01/2019 10:23 1 713
    Студенттерге "Жас қаламгер" атты балаларға арналған әңгіме байқауы жарияланды
    Студенттерге "Жас қаламгер" атты балаларға арналған әңгіме байқауы жарияланды
    Студенттерге "Жас қаламгер" атты балаларға арналған әңгіме байқауы жарияланды
    Елімізде алғаш рет “Жас қаламгер” атты студенттер арасындағы балаларға арналған әңгіме жазу сайысы өтеді.
    18/01/2019 14:09 0 296
    Аты белгісіз авторлар: Брежневтің кітаптарын кім жазған?
    Аты белгісіз авторлар: Брежневтің кітаптарын кім жазған?
    Аты белгісіз авторлар: Брежневтің кітаптарын кім жазған?
    Леонид Брежневтің қауырт кезеңде ел басқара жүріп, кітап жазуға уақыты болмағаны түсінікті.
    Аудио тыңдау
    18/01/2019 15:30 0 2269
    Қазақстандықтар 11  айда шетелге $7 млрд аударған
    Қазақстандықтар 11 айда шетелге $7 млрд аударған
    Қазақстандықтар 11 айда шетелге $7 млрд аударған
    Ал келіп түсетіні 2 миллиардқа да жетпейді.
    Аудио тыңдау
    19/01/2019 11:28 0 535