Құлағын кескен қияли суретші жынға мініп, аспанға ұшқан ба?

Құлағын кескен қияли суретші  жынға  мініп, аспанға ұшқан ба?
ⒸАшық дереккөз

Көптеген жазушылар мен суретшілердің өз шығармаларында  алыс болашақты, мәселен, өздері естіп-білуі мүлдем мүмкін емес ғылыми-техникалық прогресстің жетістіктерін, болмаса келешекте болатын нақты жағдай мен оқиғаларды соншалықты дәлдікпен болжап сипаттағандары белгілі. Олардың болашаққа үңіле білетін ерекше қасиеті неден?

Мәселен, атақты Ван Гог, иә, бір құлағын өзі кесіп тастайтын қияли суретшінің 1889 жылы, өзін - өзі өлтіруінен бір жыл салған «Жұлдызды түн» атты картинасы бар.  Мұны неге айтып отырмыз? Осы ХХI ғасырда  ғарышты зерттеуге арналған «Хаббл» телескопы Жерден 20 мың жарық жылына тең қашықтықтан  галактиканы  түсіріп алған-ды.  Осы телескоп түсірген жұлдызды аспан Ван Гогтың «Жұлдызды түн» картинасына қатты ұқсайтыны астрономдарды ерекше таңырқатқан. Яғни, суретшінің картинасы мен түсірілімдегі жұлдызды аспанның,  ғарыштағы жарылыстан пайда болған шаң мен газдың түзілім формасы  бірдей болып шыққан. Айырмашылық тек суретшінің көк бояу қолданғанында, ал фотографияда қызыл бояу басым.

Ван Гог  осының бәрін қалай, қайдан білген? Әлгі телескоптағы жұлдызды аспан Жерден 20 мың жарық жылына тең қашықтықтан түсірілгенін айттық. Ал суретші тар шеберханасында-ақ отырып өзі аясында дүниеге келген Тоқты шоқжұлдызын, сондай-ақ Ай мен Венераны,  жарықтың қозғалысын,  физика мен математика  ғылымындағы шешуі табылмаған ең күрделі түсініктерді  дәлме-дәл бейнелеген. Қалайша? Бұл жайында түрлі болжамдар айтылуда. Ван Гог ғарышқа саяхаттап барып қайтқан болуы керек деушілер де бар. Кім біліпті, ұлы суретші шынымен  көріпкел болды ма, әлде жатпланеталықтар ұрлап әкетіп, қайта әкеліп тастады ма екен? Көптеген данышпандардың басынан осыған ұқсас түрлі жағдайлар өткен ғой. Қазақтың арасында да жын жүгендеп мініп, аспанда аққу болып ұшқандар туралы сан  әңгіме бар.

Ал атақты фантаст Жюль Верн өз кітаптарында болашақта нақты жүзеге асқан ғылыми жаңалықтар жайында бір емес, бірнеше рет жазып қалдырған. Соның бірі – «Жерден Айға дейін» (1865) романындағы Айға аттандырылатын «Колумбиада» снаряды. Флорида жарты аралынан желтоқсан айында ұшып шыққан үш адам  – Барбикен, Николь және Ардан Ай орбитасына жетіп, қайта кейін ұшады да Тынық мұхитқа келіп қонады. Көптеген жылдардан кейін америкалықтардың Айға «Аполлон-8» ғарыш ракетасын ұшырғаны белгілі. Ондағы экипаж да үш адамнан құралған және Флорида штатынан желтоқсан айында ұшып шыққан. «Аполлон-8» «Колумбиаданың» маршрутын айнытпай қайталаған. Біреуі ойдан құрастырылған, біреуі шын екі аппараттың да салмағы мен көлемі бірдей болып шыққан. Америкалық үш ғарышкердің аттары – Борман, Лоуэлл және Лидер. Үш ғарышкердің екеуінің есімдері Жюль Верннің кейіпкерлерінің есімдерімен үндес.

Осыған ұқсас тағы бір мысал – «Су астындағы 20 000 лье (шақырым)» (1869) романындағы суасты қайығының жобасы. Ол заманда жан баласы суасты қайығы жөнінде естіп-білмеген. А ХХ ғасырда суасты қайықтары шындыққа айналды. Сондай-ақ А.Н.Толстой жазған лазерлік қондырғы да бүгінде ешкімге таңсық емес.

Ағылшынның атақты жазушысы Свифттың қаламынан туған «Гулливердің саяхаттарын» бала кезінде оқымаған адам аз шығар. Зерттеушілерді осы кітаптың кейіпкері кездейсоқ тап болатын ұшатын арал қызықтырып келеді. Автор көркем әдебиетке онша жанаса бермейтін ғылыми-техникалық дәлдікке әдейілеп тоқталғандай. Мәселен, Свифт ұшатын немесе жүзетін аралдың формасы мен диаметрін, биіктігін, қысқасы барлық сипатын тура өзі өлшеп-пішкендей тәптіштеп келтіріп, аралдың алып магнитке сүйене отырып ауада ұшуға қабілетті екенін жазады. Ол кезде, яғни 1726 жылы бұған ұқсас нәрсе  өмірде әлі ойлап табылмаған-ды. Адамдар магниттік алаң жайынан еш хабарсыз болатын.

         Свифт өлген соң отыз жылдан кейін француз химигі Лавуазье Лапута аралының оқымыстылары ашқан ауаның құрамын анықтаған. Романда Марстан оның екі серігіне дейінгі ара қашықтық жайында дәлме-дәл мәлімет беріліпті.

Ал атақты америкалық фантаст Роберт Хайнлайн тіпті алысқа сілтеген. 1941 жылы жазған повесінде ол америкалықтардың ураннан атом бомбасын жасағанынын жазады. Шығарма жарыққа шығысымен авторды ФБР шақырады: арнаулы қызметтегілер жазушының сол кезде ғалымдар өте сақтықпен іске асырмақ болып жатқан мемлекеттік аса құпияға қалай қол жеткізгенін және қондырғыны қалайша дәлме-дәл суреттегенін білмек болып, сан сұраудың астына алады.

Міне, осыдан-ақ  жазушылар  мен суретшілердің ішінде  болашаққа үңіле алатын қасиетімен таңқалдырғандардың  аз еместігін, оларды Жаратушы ерекше әулиелік қабілетпен дүниеге әкелгенін білуге болады.

«Қамшы» сілтейді

Пікір айту

Пікір қалдырушының тіркелуі міндетті. КІРУ / ТІРКЕЛУ


    1
    Сақ болыңыз! Сауда орындарындағы түбіртек қауіпті ауру туғызады (видео)
    23/05 17:10 0 76
    2
    Сән индустриясының сұмдығы
    23/05 16:34 0 89
    3
    Тоқаев Қазақстан Жазушылар одағының төрағасы Ұлықбек Есдәулетті қабылдады
    23/05 16:30 0 64
    ҰҚК бұрынғы басшысы 25 жылға сотталды
    23/05 16:24 0 110
    Қуат Хамитов: Әзірбайжанда әділдік орнатамын (видео)
    23/05 16:03 0 425

    Таныстырылғандар

    Қазақстанның көптеген аймақтарында күн суытады
    Қазақстанның көптеген аймақтарында күн суытады
    Қазақстанның көптеген аймақтарында күн суытады
    Республиканың кей аймақтарында найзағай, тұман, желдің күшеюі дауыл күтіледі.
    Аудио тыңдау
    20/05/2019 14:06 0 1160
    Huawei смартфондарында Android операциялық жүйесінің жаңартулары тоқтатылады
    Huawei смартфондарында Android операциялық жүйесінің жаңартулары тоқтатылады
    Huawei смартфондарында Android операциялық жүйесінің жаңартулары тоқтатылады
    АҚШ-тың Сауда министрлігі қытай компанияларын қара тізімге енгізуге ниетті екендіктерін хабарлағаннан кейін осы шешім шығып отыр ....
    Аудио тыңдау
    20/05/2019 14:22 0 273
    Атырауда биыл қайта жаңғыртылған Исатай - Маxамбет алаңы ашылады
    Атырауда биыл қайта жаңғыртылған Исатай - Маxамбет алаңы ашылады
    Атырауда биыл қайта жаңғыртылған Исатай - Маxамбет алаңы ашылады
    Бұл туралы «БатысАльянсСтрой» ЖШС бас директоры Әділ Жұбанов мәлімдеді.
    Аудио тыңдау
    20/05/2019 15:26 0 138
    Президент ит туралы кітап жазбақ
    Президент ит туралы кітап жазбақ
    Президент ит туралы кітап жазбақ
    Бұл уақытта астана билігі қала көшелеріндегі иесіз иттерді аулап, оларды аяусыз қырып келеді.
    Аудио тыңдау
    20/05/2019 15:26 0 409
    Атышулы атыраулық полицей ақыры "атынан" түсті (видео)
    Атышулы атыраулық полицей ақыры "атынан" түсті (видео)
    Атышулы атыраулық полицей ақыры "атынан" түсті (видео)
    Аян Дүйсембаевтың өзіне сыйланған атқа мініп басы дауға қалған болатын
    Аудио тыңдау
    20/05/2019 18:02 0 2930
    XYZ  - ұрпақтар теориясы. Қазір қай буынның өкілі белсенді?
    XYZ - ұрпақтар теориясы. Қазір қай буынның өкілі белсенді?
    XYZ - ұрпақтар теориясы. Қазір қай буынның өкілі белсенді?
    1991 жылы  АҚШ  зерттеушілері  Нил Гов пен Уильям Штраус алғаш рет жас айырмашылықтарының ерекшеліктері туралы айтты.
    Аудио тыңдау
    21/05/2019 15:46 0 206
    "1 секундта ақшаңыздан айырыласыз": Kaspi Bank клиенттерін алаяқтар торуылдап жүр
    "1 секундта ақшаңыздан айырыласыз": Kaspi Bank клиенттерін алаяқтар торуылдап жүр
    "1 секундта ақшаңыздан айырыласыз": Kaspi Bank клиенттерін алаяқтар торуылдап жүр
    Халықаралық адам құқығын қорғау орталығының атқарушы директоры kaspi банктің тұтынушыларын алаяқтар "торуылдап" жүргенін айтты
    Аудио тыңдау
    21/05/2019 15:55 0 6277
    51 адамды жер жастандырған жауызға қарсы айыптау ісі басталды
    51 адамды жер жастандырған жауызға қарсы айыптау ісі басталды
    51 адамды жер жастандырған жауызға қарсы айыптау ісі басталды
    Жаңа Зеландияда мешітте адамдарды атқан ер адам қарсы айыптау ісі басталды
    Аудио тыңдау
    21/05/2019 16:50 0 1171
    Сириядан келгендер көрген қорлықтары туралы айтты (видео)
    Сириядан келгендер көрген қорлықтары туралы айтты (видео)
    Сириядан келгендер көрген қорлықтары туралы айтты (видео)
    Соғыс ошағынан келген бала түрлі-түсті сурет салуға болатынын білмейтіндей көрінеді.
    Аудио тыңдау
    21/05/2019 17:31 0 917
    Ляшко Зеленскийдің оққағарларымен қақтығысып қалды (видео)
    Ляшко Зеленскийдің оққағарларымен қақтығысып қалды (видео)
    Ляшко Зеленскийдің оққағарларымен қақтығысып қалды (видео)
    Олег Ляшко президентпен өткен жабық жиыннан Facebook-ке тікелей трансляция қосқаны үшін оққағарлардан ескерту алды
    Аудио тыңдау
    22/05/2019 10:40 0 2457
    "Шындықтан қаша алмайсың": Министр Ерлан Тұрғымбаев алматылық жігіттің сауалына жауап берді
    "Шындықтан қаша алмайсың": Министр Ерлан Тұрғымбаев алматылық жігіттің сауалына жауап берді
    "Шындықтан қаша алмайсың": Министр Ерлан Тұрғымбаев алматылық жігіттің сауалына жауап берді
    "Шындықтан қаша алмайсың" деген жазуы бар футболка немесе басқа да заттарды пайдалануға бола ма?..
    Аудио тыңдау
    22/05/2019 15:23 0 4254
    Журналистер мен блогерлер арасында байқау жарияланды
    Журналистер мен блогерлер арасында байқау жарияланды
    Журналистер мен блогерлер арасында байқау жарияланды
    Байқаудың мақсаты – журналистік қауымдастықты жастардың өмірі мен жетістіктерін жазуға, олардың шығармашылық әлуетін ашуға және ынталандыруға бағытталған.
    Аудио тыңдау
    22/05/2019 23:55 0 92
    Ұлыбритания премьер-министрінің тұғыры шайқалуда
    Ұлыбритания премьер-министрінің тұғыры шайқалуда
    Ұлыбритания премьер-министрінің тұғыры шайқалуда
    Ұлыбритания премьер-министрі Тереза Мэй ертең 24-мамаыр күні отставкаға кету мүмкін
    Аудио тыңдау
    23/05/2019 10:17 0 163
    Миыңыздың интеллектісі қандай? IQ , EQ  немесе VQ
    Миыңыздың интеллектісі қандай? IQ , EQ немесе VQ
    Миыңыздың интеллектісі қандай? IQ , EQ немесе VQ
    IQ, EQ және VQ деңгейлері әр адамда бар табиғи қасиеттер болып табылады, алайда сіз оларды дамыту өз қолыңызда екенін ескеріңіз.
    Аудио тыңдау
    23/05/2019 11:07 0 240
    ШҚО әкімі қытайларға 40 мың гектар жер беретін болды
    ШҚО әкімі қытайларға 40 мың гектар жер беретін болды
    ШҚО әкімі қытайларға 40 мың гектар жер беретін болды
    Бұл туралы облысқа ресми сапармен келген Шыңжан Ұйғыр автономиясы, Халық үкіметі төрағасының орынбасары Чжао Чунцзюмен кездесуде аймақ басшысы Даниал...
    Аудио тыңдау
    23/05/2019 14:54 0 2269