Қор болған өмір: Мұндайды ешкімнің басына бермесін

Қор болған өмір: Мұндайды ешкімнің басына бермесін
Ⓒboldsky.com

Орталық Африкада қыздарды ерте жастан тұрмысқа береді. Соның кесірінен қыздар мектеп бітіре алмай, жоқшылықтың зардабын шегіп, тұрмыстық зомбылықтың құрбаны болады.

Camfed қайырымдылық ұйымы қыздар үшін орта білімнің қаншалықты маңызды екенін Орталық Африка халқына түсіндіру жолында еңбек етіп жүр.

Әйел

Camfed-тің Малави, Замбия, Танзания, Зимбабве мен Ганадағы өкілдері қыздар мәжбүрліктен ерте тұрмыс құратынын айтады.

- Ерте тұрмысқа шыққандардың көбі ата-ана қамқорлығынсыз қалғандар. Қарттар жоқшылықтан қыздарын күйеуге береді. Олар үшін бұл қиын жағдайдан шығудың ең тиімді жолы, - дейді Африкадағы Camfed ұйымының директоры Анжелина Муримирва.

Айта кетейік, Орталық Африкада қыздардың тек 8%-ы ғана орта мектепті бітіреді.

Жоқшылықтан арылу

Африкада 125 миллион кәмелетке толмаған қыз тұрмысқа шыққан. Кәмелетке толмаған қыздардың 39%-ы 18 жасқа дейін тұрмыс құрады.

Орталық Африка тұрғындарының көбі қызды жастайынан тұрмысқа беру арқылы қаржылық қиындықтан арылуға болады деп ойлайды. Алайда, ол жағдайды ушықтыра түседі.

Кедей аудандарда ата-ана барлық тапқан-таянғанын ұлының біліміне жұмсайды. Олардың ойынша, ұлдардың білім алуы өте маңызды. Және балалардың жұмысқа тұру мүмкіндігі қыздарға қарағанда жоғары әрі оларды мектепке жіберу қауіпті емес. Осылайша олар қыздарына білім алуға мүмкіндік бермей, қыздарының болашақта отбасына әкелетін қаржылық көмегінен айырылады.

Әдетте әйелдер қолындағы ақшасын отбасына жұмсайды. Мәселен, қаржыны балаларының, сіңлілері мен інілерінің немесе жақын туыстарының біліміне салады. Бұл дегеніміз, білім алған қыз отбасын жоқшылықтан алып шыға алатынын білдіреді. 

Қыздардың көбі неке білім алуға жағдай жасайды деп үміттенеді. Алайда, олар жүкті болып оқуын тоқтатады немесе оларды үйде құл ретінде ұстайды.

Қыз

Орталық Африкада қыздардың 75%-ы бастауыш сыныпқа барады, бірақ тек 8%-ы ғана орта мектепті аяқтайды.

ЮНИСЕФ-тің есебі бойынша, кәмелет жасқа толмаған қыздарды күйеуге беруге қарсы ешқандай шара қолданылмаса 2050 жылы "кішкентай қалыңдықтардың" саны екі есе өседі.

12 жастағы тұрмыстағы әйел

Глорияның (есімі өзгертілген) әкесі қайтыс болғанда оның жасы 12 еді. Анасы 10 баламен жесір қалды.

Олар Замбияның ең кедей ауылында тұрған. Онда жұмыс орындары жоқтың қасы.

- Мен тұрмыс құруға дайын емес едім. Ол уақытта отбасы құрудың не екенін  білмедім. Қатты қорықтым, - деп еске алады Глория.

Глория тойдан кейін мектепке бармады. Үй шаруасымен айналысып, қосымша жұмыс іздеді.

Тұрмыс құрғанына жарты жыл толғанда Глория бала көтерді. Күйеуі кенеттен қайтыс болғанда оны күштеп қайын ағасына тұрмысқа берді. Глория тұрмыстық зомбылықтан көз ашпайтын. Соның салдарынан баласын жоғалтып алды.

Бірнеше жыл өткеннен кейін Глория қайта жүкті болды. Ол уақытта екінші күйеуі қайтыс болды.

- Қалай босану керек екенін білмедім. Мен үйде босандым. Үйде ешкім жоқ еді. Менің даусымды естіген көршілер көмекке келді, - дейді Глория.

Басқа миллиондаған қыз секілді Глория жоқшылықтан құтыла алмады. Себебі оның білімі жоқ.

Camfed Assоciation арқылы білім алған қыздар ұйымға Глория туралы айтқан.  Camfed-тің көмегімен алғаш білім алғандардың бірі Анжелина Муримирва. Ол Camfed Assоciation-ді құрғандардың бірі.

- Бастауыш сыныпқа жыртық көйлекпен баратынмын. Тойып тамақ жеген кезім есімде жоқ. Ата-анам маған мектепке қажеттіні сатып алу үшін жүгері сатқанда өзімді кінәлі сезінетінмін. Бір қалам үшін мұғалімнің ыдысын жуатын кезім болған, - дейді Анжелина.

Ол Зимбабведе туылды. Анжелинаның емтихан нәтижесі ел бойынша ең жақсы көрсеткіштердің бірі болса да ата-анасы оны орта мектепке беруге жағдайы келмеді.

- Анам менің жоғары сыныпқа өтуімді қатты қалады. Алайда, ол үшін ақша болмады, - дейді Анжелина.

1993 жылы Анжелина Зимбабведегі Camfed ұйымдастырған мектепке ең алғашқылардың бірі болып түсті. Содан бері ол аталмыш ұйымнан кеткен емес. Қазір Camfed-тің атқарушы директоры.

Қайырымдылық ұйымы 2 миллион қызға білім алуға көмектесті. 2020 жылы бір миллион қызға орта білім беретін мекемеде оқытуды жоспарлап отыр.

Мектеп

Camfed қамқорлығындағы адамдардың оқу ақысын төлеп, оқулық, мектеп форма мен гигиеналық заттармен қамтамасыз етеді.

- Біз көмекке мұқтаж адамдарға қол ұшын беруге тырысамыз. Көбіне кішкентай қыздар көмекке зәру. Олардың өмірде қорғаны жоқ. Қыздарды ерте тұрмыс құруға мәжбүрлейді. Білім – барлығын түбірімен өзгерте алады. Білімді ана балаларын оқытады. Мұндай әйелдер үшін барлық есік ашық, - дейді Comfed директоры.

Мектеп

17 жастағы Глория соған мысал. Ол қазір білім алып жатыр. Оқуын аяқтағаннан кейін дәрігер мамандығын игермек.

- Мен дәрігер болғым келеді. Біздің ауылдағы ең алғашқы дәрігер атанамын, - дейді Глория.

«Қамшы» сілтейді

Пікір айту

Пікір қалдырушының тіркелуі міндетті. КІРУ / ТІРКЕЛУ


    1
    Кәсіпкер Ресейде 48 адамды ажалдан арашалаған семейлікке 1 млн теңге берді
    15/08 11:28 0 16
    2
    "16 жастағы жігіт құлдықта": полиция тексеру жұмыстарын жүргізді
    15/08 10:34 0 68
    3
    Абай ауылында зорланған 7 жастағы баланың ісіне қатысты жаңа дерек
    15/08 10:08 0 178
    Намаз оқыған оқушыларды балағаттаған мұғалім халықтан кешірім сұрады
    14/08 21:20 0 144
    Норвегияда қазақты орыспен шатастырып, үрке қарайды
    14/08 17:45 0 1409

    Таныстырылғандар

    «Қозы Көрпеш-Баян сұлу» жырының ашылмаған сырлары
    «Қозы Көрпеш-Баян сұлу» жырының ашылмаған сырлары
    «Қозы Көрпеш-Баян сұлу» жырының ашылмаған сырлары
    Қазақ әдебиеті мен тарихының тамыры тым тереңде болып, бір ғасырдан бері біз оны қанша бұтарласақ та, ашылмаған сырлары әлі көп
    19/07/2018 14:07 0 2203
    Дениссіз Алматы (қайғылы оқиға орнынан видео)
    Дениссіз Алматы (қайғылы оқиға орнынан видео)
    Дениссіз Алматы (қайғылы оқиға орнынан видео)
    Бұл орны толмас қаза болды. Денистің есімі ел есінде мәңгі сақталады.
    20/07/2018 10:17 0 5725
    Танымал спортшыларда оққағар болуы тиіс деп ұсыныс тастады Сәпиев Серік
    Танымал спортшыларда оққағар болуы тиіс деп ұсыныс тастады Сәпиев Серік
    Танымал спортшыларда оққағар болуы тиіс деп ұсыныс тастады Сәпиев Серік
    Тек мықты, дәулетті шенділерде ғана жеке оққағар бар
    25/07/2018 00:13 0 1006
    Түркістан облысында  202 мың шаршы метр тұрғын үй пайдалануға берілген
    Түркістан облысында  202 мың шаршы метр тұрғын үй пайдалануға берілген
    Түркістан облысында  202 мың шаршы метр тұрғын үй пайдалануға берілген
    Бұл өткен жылдың осы кезеңімен салыстырғанда 30 пайызға артқандығын көрсетеді.
    30/07/2018 10:40 0 480
    Пышақпен келген ер адамды полицей құшағын айқара ашып қарсы алды (видео)
    Пышақпен келген ер адамды полицей құшағын айқара ашып қарсы алды (видео)
    Пышақпен келген ер адамды полицей құшағын айқара ашып қарсы алды (видео)
    Әлеуметтік желіде осыдан біраз уақыт таралса да өз мәнін жоғалтпаған видео көптің жүрегіне жылу сыйлады.
    30/07/2018 16:27 0 2106
    Бас прокуратураның атын жамылғандар алдаумен айналысуда
    Бас прокуратураның атын жамылғандар алдаумен айналысуда
    Бас прокуратураның атын жамылғандар алдаумен айналысуда
    «Бұлардың «менеджерлері» түрлі супермаркеттерде, көпшілік орындарда сығанның әйелдері құсап адамдарға жабыса кетеді.
    31/07/2018 09:54 0 749
    Қазақ тіліне қарсы шыққан ресейлікке ШҚО билігінің тісі батпайды
    Қазақ тіліне қарсы шыққан ресейлікке ШҚО билігінің тісі батпайды
    Қазақ тіліне қарсы шыққан ресейлікке ШҚО билігінің тісі батпайды
    Бүгін Шушанниковтың өзімен тілдесу мақсатында хабарластық.
    08/08/2018 18:38 0 2930
    Дайын «дәптер» тұрғанда «тетрадьқа» жүгіруді қойыңдар, ағайын!
    Дайын «дәптер» тұрғанда «тетрадьқа» жүгіруді қойыңдар, ағайын!
    Дайын «дәптер» тұрғанда «тетрадьқа» жүгіруді қойыңдар, ағайын!
    Мұның орысша  әлпеті яғни "тетрадь" бізге  қанға сіңгені сондай, мән берместей жүздеген данасымен ала береміз.
    09/08/2018 12:12 0 509
    Тобырлық мәдениет қазақты тоздырып барады
    Тобырлық мәдениет қазақты тоздырып барады
    Тобырлық мәдениет қазақты тоздырып барады
    Бүгінгі қазекеңнің мархұм болған адамды о дүниеге жөнелтіп салуының өзінен –ақ орысқа еліктеушіліктің және басқа да тобырлықтың неше атасын көресіз.
    10/08/2018 15:07 0 5628
    Шушанников тіл туралы заңды орындамау үшін түрлі сылтау айтады
    Шушанников тіл туралы заңды орындамау үшін түрлі сылтау айтады
    Шушанников тіл туралы заңды орындамау үшін түрлі сылтау айтады
    Шушанников Г.П қазақ тілі туралы мәселе қоғамдастық жиналысында қаралып, аудармашыға қаржы бөлінбейді деген шешімге келгенін айтады.
    10/08/2018 17:34 0 515
    Алматы облысының өзінде бір аптада бес сәби педофилдердің құрбаны болған
    Алматы облысының өзінде бір аптада бес сәби педофилдердің құрбаны болған
    Алматы облысының өзінде бір аптада бес сәби педофилдердің құрбаны болған
    Ләззат Ахатова ханым «Педофилдерге өлім жазасы тағайындалсын!» деген петицияға қол жинауды бастады
    13/08/2018 10:07 0 557
    ҚМДБ: Құрбан айт 21 тамызда басталады
    ҚМДБ: Құрбан айт 21 тамызда басталады
    ҚМДБ: Құрбан айт 21 тамызда басталады
    Арапа күні 20 тамызға сәйкес келеді.
    13/08/2018 11:23 0 195
    "Гиганттан" сақтаныңыз: Жалғызбасты ананы риэлторлар мұзға отырғызып кетті
    "Гиганттан" сақтаныңыз: Жалғызбасты ананы риэлторлар мұзға отырғызып кетті
    "Гиганттан" сақтаныңыз: Жалғызбасты ананы риэлторлар мұзға отырғызып кетті
    Алматы қаласы Медеу аудандық сотының судьясы С. Жолманова да риэлтор жағына шықты.
    14/08/2018 16:08 0 1187
    Намаз оқыған оқушыларды балағаттаған мұғалім халықтан кешірім сұрады
    Намаз оқыған оқушыларды балағаттаған мұғалім халықтан кешірім сұрады
    Намаз оқыған оқушыларды балағаттаған мұғалім халықтан кешірім сұрады
    Тараздағы "Атлетик" спорт кешенінің мұғалімі Алмат Баетов мұсылман қауымнан кешірім сұрады.
    14/08/2018 21:20 0 144
    Абай ауылында зорланған 7 жастағы баланың ісіне қатысты жаңа дерек
    Абай ауылында зорланған 7 жастағы баланың ісіне қатысты жаңа дерек
    Абай ауылында зорланған 7 жастағы баланың ісіне қатысты жаңа дерек
    Зорланғаны дәлелденген жасөспірімнің сенімді өкілі Құрманғазы Мүсір осы іске қатысты кейбір ұстаздарды жауапқа тартуды көздеп жүр.
    15/08/2018 10:08 0 178