Қазақстандағы мектеп оқулықтарының мәселелері

Қазақстандағы мектеп оқулықтарының мәселелері
Ⓒqamshy.kz

Қазақстан Республикасының білім және ғылым министрлігі мектеп оқулықтарының сапасын жақсарту бойынша тұрақты жұмыс істеп келеді. Білім мазмұны заман талабына сай өзгерген сайын мектеп оқулықтарын да жаңартып отыру керек. Бірақ бұл мәселенің де өз қиындықтары бар.

Біріншіден, барлық білім саласындағы бағдарламалар, оқулықтар және оқу-әдістемелік кешендерді дайындау, сараптама жасау және апробация жаңарған мазмұнға сәйкес аз уақыттың ішінде асығыстықпен жүзеге асырылып жатыр.

Екіншіден, білім беру саласындағы жаңа тұжырымдамаға байланысты түсіндіру жұмыстары жеткілікті деңгейде жүргізілмеген және кейбір баспалар жаңа әдістерді меңгере алмай, олардың әдістемелік қызметтері де авторларды жаңаша жазуға уақытында үйрете алмауда.

Үшіншіден, ата-аналар мен ұстаздар қауымдастығы арасында білім берудің жаңа мазмұнын дұрыс түсіндіру жұмыстары жүргізілмеген.

Төртіншіден, мұғалімдер мен ата-аналар тарапынан жаңа оқулықтарда санитарлық-гигиеналық талаптар орындалмаған және салмақтары ауыр әрі форматы үлкен деген сын-ескертпелер айтылуда.

Жоғарыда аталған сындардан нәтиже шығару және оқулықтардың сапасын жақсарту мақсатында Білім және ғылым министрлігі төмендегідей іс-шараларды атқаруда:

  1. Кітаптарға қойылатын жаңа талаптарды ескере отырып және орындаушылардың сапа бойынша жауапкершілігін күшейту үшін Оқулықтарды, оқу-әдістемелік кешендері мен оқу-әдістемелік құралдарын әзірлеу, оларға сараптама, сынақ өткізу және мониторинг жүргізу, оларды басып шығару жөніндегі жұмысты ұйымдастыру туралы ережелерге өзгерістер мен толықтырулар кіргізілді. Аталған ережелерде келесі жағдайлар ескерілген:
  • Авторлар ұжымына талаптарды күшейту;
  • 4 жылдық фондылау циклын міндетті түрде болатынын алып тастау;
  • Негізгі және жалпы білім жүйелері үшін оқулықтар мен оқу-әдістемелік кешендерді апробациядан өткізу;
  • Келіп түскен барлық сын-ескертулер немесе ұсыныстарды есепке алу және қадағалау жүйесін енгізу;
  • Пәндік комиссиялардың рөлі мен олардың жұмыс істеу тиімділігін арттыру;
  • Оқулықтарда интернет-ресурстарға сілтеме жасау талаптарын күшейту.

Оқулықтар сапасына баспалар тікелей жауап береді. Ақаулар мен кемшіліктер табылған жағдайда баспа өз есебінен оларды жоюға міндетті болады.

Оқулықтардың бағасын негізсіз өсірмеу үшін пән комиссиялары тарапынан нақты критерийлер енгізілген.

  1. Оқулықтарды білім беру мекемелеріне уақтылы жеткізіп тұру үшін Оқулықтармен қамтамасыз ету ережелеріне де өзгерістер енгізілген. Мектептердегі оқушылар санын анықтап, соған мөлшерлеп оқулықтар шығару, білім ордаларындағы кітапханаларда инвентаризация жасау да жолға қойылған.
  2. Қоғамдық бақылаудың тиімділігін арттыру үшін де жұмыстар атқарылуда. Мысалы, 2017 жылы «Оқулық» орталығының «Қоғамдық бағалау» порталында 2, 5 және 7 сыныптарға арналған барлық баспалардан шығатын оқулықтардың макеттері қойылды. Ата-аналар мен ұстаздардан келіп түскен 4172 ескертулер мен ұсыныстар баспаларға түзету үшін жіберілді. Сонымен қатар арнайы құрылған чаттағы ескертулер де есепке алынды. Биылғы ақпан айында Астана мен Алматы қалаларымен қатар барлық аймақтарда осы оқулықтарды талқылау жүргізілді. Олардың негізінде бағдарламалар мен оқулықтарға сәйкесінше түзетулер енгізілді. Аталған порталда қазір 3, 6 және 8 сыныптардың оқулықтары салынған.
  3. Республикалық және пәндік комиссиялардың сандық және сапалық құрамдары күшейтілді. Комиссияларға ғалымдар, оқытушылар, мұғалімдер және әдіскерлер сияқты білікті мамандармен қатар үкіметтік емес ұйымдар өкілдері кіргізіліп, 2017 жылы 126 адамнан тұратын 17 пәндік комиссия құрылды.
  4. Авторлар мен сарапшыларға әдістемелік көмек көрсеті жандандырылды. Осы бағытта екі халықаралық ғылыми-практикалық конференция өткізіліп, онда кітап шығару ісімен айналысатын шетелдік танымал мамандар шеберлік сыныптарын өткізді. Конференция кездерінде көрмелер, брифингтер, дөңгелек үстелдер мен түрлі курстар ұйымдастырылды.
  5. Орыс тілінен 5 және 7 сыныптарға арналған оқулықтарға байланысты келіп түскен сындарды ескере отырып, Астана, Орал, Өскемен, Петропавл және Көкшетау қалаларында мұғалімдер және ата-аналар қатысуымен кезедсулер өткізілді. Кездесулер қорытындылары бойынша бағдарламалар мен оқулықтарға өзгерістер кіргізілді. Осы үрдіс барлық сыныптардың оқулықтары мен бағдарламаларына жүргізілетін болады. Аталған кездесулерде бағдаламалар мен оқулықтар авторлары, біліи басқармаларының мамандары және баспалардың өкілдері қатысты.
  6. Оқулықтар мен оқу-әдістемелік кешендерді сараптау сапасын көтеру үшін әр аймақтан авторлар мен үздік мамандар тарту көзделген. Сарапшылар жұмысының сапасына мониторинг жасау автоматтандырылған жүйеге көшірілу жоспарланған.
  7. Оқулықтардың санитарлық-гигиеналық нормаларын сақтауды бақылау үшін ҚР Денсаулық сақтау министрлігі мамандарымен кездесулер өткізіліп, нормативтік актілерге өзгерістер мен толықтырулар енгізуге шешім қабылданды. Баспаларға аталған талаптарды қатаң сақтау жөнінде нұсқаулар берілді.

Білім беру саласында болашақта да түрлі бағдарламалар, оқулықтар және оқу-әдістемелік кешендердің сапасын жақсарту жұмыстары жүргізіле беретін болады.

Секен НАЗАР

«Қамшы» сілтейді

Пікір айту

Пікір қалдырушының тіркелуі міндетті. КІРУ / ТІРКЕЛУ


    1
    Нұрсұлтан Назарбаев: Мен еліміздің игілігі үшін қызмет ете беремін
    23/05 18:52 0 43
    2
    Tele2 Қазақстан нарығынан кететін болды
    23/05 18:22 0 79
    3
    Оқушыларды жасыл мата алуға міндеттеп жатыр
    23/05 18:09 0 158
    Зеленский Украинаны смартфонмен басқарғысы келеді
    23/05 17:57 0 167
    Таразда зергерлер мен қолөнер шеберлерінің қалашығы ашылды (фоторепортаж)
    23/05 17:51 0 79

    Таныстырылғандар

    Атырауда мемлекеттік рәміздер алаңы мен 91 метрлік тутұғыр салынуда
    Атырауда мемлекеттік рәміздер алаңы мен 91 метрлік тутұғыр салынуда
    Атырауда мемлекеттік рәміздер алаңы мен 91 метрлік тутұғыр салынуда
    Тутұғыр мен 112 шаршы метрді құрайтын мемлекеттік рәміздер алаңы ағымдағы жылы қолданысқа беріледі.
    Аудио тыңдау
    20/05/2019 15:01 0 117
    Атырауда биыл қайта жаңғыртылған Исатай - Маxамбет алаңы ашылады
    Атырауда биыл қайта жаңғыртылған Исатай - Маxамбет алаңы ашылады
    Атырауда биыл қайта жаңғыртылған Исатай - Маxамбет алаңы ашылады
    Бұл туралы «БатысАльянсСтрой» ЖШС бас директоры Әділ Жұбанов мәлімдеді.
    Аудио тыңдау
    20/05/2019 15:26 0 138
    "Сайлауға бойкот" деп ұрандаған нұр-сұлтандық сотқа тартылып жатыр (видео)
    "Сайлауға бойкот" деп ұрандаған нұр-сұлтандық сотқа тартылып жатыр (видео)
    "Сайлауға бойкот" деп ұрандаған нұр-сұлтандық сотқа тартылып жатыр (видео)
    полиция өкілдері күйеуі екеуінің көзіне газ балон шашып, оларға (күйеуі екеуіне) қарсы электрошок қолданғанын айтқан
    Аудио тыңдау
    20/05/2019 20:02 0 2292
    Қадыров: Егер біз қаласақ, Киев Ресейдің бір облысына айналады!
    Қадыров: Егер біз қаласақ, Киев Ресейдің бір облысына айналады!
    Қадыров: Егер біз қаласақ, Киев Ресейдің бір облысына айналады!
    "Сізге ренжуге мәжбүрмін. Бірінші күннен-ақ олай еткім келмеп еді», - деп жазды Кадыров өзінің жазбасында.
    Аудио тыңдау
    21/05/2019 01:29 1 15508
    Жанқош Тұраров: Бәрі Головкиннің өзіне байланысты
    Жанқош Тұраров: Бәрі Головкиннің өзіне байланысты
    Жанқош Тұраров: Бәрі Головкиннің өзіне байланысты
    Кімді андеркардқа қояды, кімді қоймайды, өз еркінде!
    Аудио тыңдау
    21/05/2019 14:29 0 596
    Атырау облысының әкімдігі "мемлекеттік аудитор" мамандығы бойынша грант береді
    Атырау облысының әкімдігі "мемлекеттік аудитор" мамандығы бойынша грант береді
    Атырау облысының әкімдігі "мемлекеттік аудитор" мамандығы бойынша грант береді
    Атырау облысының әкімдігі "мемлекеттік аудитор" мамандығы бойынша грант береді
    21/05/2019 16:48 0 257
    Атырауда жаңа кәріз-тазарту кешенінің құрылысы тыңғылықты жүргізілуде
    Атырауда жаңа кәріз-тазарту кешенінің құрылысы тыңғылықты жүргізілуде
    Атырауда жаңа кәріз-тазарту кешенінің құрылысы тыңғылықты жүргізілуде
    Құрылыстың мақсаты – экологиялық жағдайды жақсарту, сол жағалау дренаждарының үзіліссіз кетуін қамтамасыз ету.
    Аудио тыңдау
    21/05/2019 18:08 0 138
    Лондон мен Нью-Йорк қалалары жер бетінен жойылуы мүмкін. Неге?
    Лондон мен Нью-Йорк қалалары жер бетінен жойылуы мүмкін. Неге?
    Лондон мен Нью-Йорк қалалары жер бетінен жойылуы мүмкін. Неге?
    Бұл үдеріс теңіз деңгейінің 62 сантиметрден 238 сантиметрге дейін көтерілу қаупін төндіреді.
    Аудио тыңдау
    22/05/2019 09:35 0 2214
    Ляшко Зеленскийдің оққағарларымен қақтығысып қалды (видео)
    Ляшко Зеленскийдің оққағарларымен қақтығысып қалды (видео)
    Ляшко Зеленскийдің оққағарларымен қақтығысып қалды (видео)
    Олег Ляшко президентпен өткен жабық жиыннан Facebook-ке тікелей трансляция қосқаны үшін оққағарлардан ескерту алды
    Аудио тыңдау
    22/05/2019 10:40 0 2479
    Мың жылдық тарихы бар Маңғыстау
    Мың жылдық тарихы бар Маңғыстау
    Мың жылдық тарихы бар Маңғыстау
    Мың жылдық тарихы бар Маңғыстау
    Аудио тыңдау
    22/05/2019 11:11 0 149
    Атырауда жаңа кәріз-тазарту кешенінің құрылысы тыңғылықты жүргізілуде
    Атырауда жаңа кәріз-тазарту кешенінің құрылысы тыңғылықты жүргізілуде
    Атырауда жаңа кәріз-тазарту кешенінің құрылысы тыңғылықты жүргізілуде
    Атырауда жаңа кәріз-тазарту кешенінің құрылысы тыңғылықты жүргізілуде
    22/05/2019 16:47 0 112
    Атырауда болашақ бизнесмендер байқауы өтті
    Атырауда болашақ бизнесмендер байқауы өтті
    Атырауда болашақ бизнесмендер байқауы өтті
    Атырауда болашақ бизнесмендер байқауы өтті
    Аудио тыңдау
    22/05/2019 16:55 0 185
    Атырауда кәсіпкер азамат Жылыой мешітіне көлік сыйлады
    Атырауда кәсіпкер азамат Жылыой мешітіне көлік сыйлады
    Атырауда кәсіпкер азамат Жылыой мешітіне көлік сыйлады
    Атырауда кәсіпкер азамат Жылыой мешітіне көлік сыйлады
    Аудио тыңдау
    22/05/2019 17:05 0 274
    Атырауда рецептсіз берілетін дәрі-дәрмектер бойынша туындаған дүрлікпе түсіндірілді
    Атырауда рецептсіз берілетін дәрі-дәрмектер бойынша туындаған дүрлікпе түсіндірілді
    Атырауда рецептсіз берілетін дәрі-дәрмектер бойынша туындаған дүрлікпе түсіндірілді
    Атырауда рецептсіз берілетін дәрі-дәрмектер бойынша туындаған дүрлікпе түсіндірілді
    22/05/2019 17:23 0 223
    Тараздағы тартыс: Жартылай финалға кімдер шықты?
    Тараздағы тартыс: Жартылай финалға кімдер шықты?
    Тараздағы тартыс: Жартылай финалға кімдер шықты?
    19 мамырда Тараздағы "Бектөбе" иподромында басталған чемпионатта бүгін көкпар ойынынан топтық кезең өз мәресіне жетті
    Аудио тыңдау
    22/05/2019 18:35 0 353