Қазақстандағы мектеп оқулықтарының мәселелері

Қазақстандағы мектеп оқулықтарының мәселелері
Ⓒqamshy.kz

Қазақстан Республикасының білім және ғылым министрлігі мектеп оқулықтарының сапасын жақсарту бойынша тұрақты жұмыс істеп келеді. Білім мазмұны заман талабына сай өзгерген сайын мектеп оқулықтарын да жаңартып отыру керек. Бірақ бұл мәселенің де өз қиындықтары бар.

Біріншіден, барлық білім саласындағы бағдарламалар, оқулықтар және оқу-әдістемелік кешендерді дайындау, сараптама жасау және апробация жаңарған мазмұнға сәйкес аз уақыттың ішінде асығыстықпен жүзеге асырылып жатыр.

Екіншіден, білім беру саласындағы жаңа тұжырымдамаға байланысты түсіндіру жұмыстары жеткілікті деңгейде жүргізілмеген және кейбір баспалар жаңа әдістерді меңгере алмай, олардың әдістемелік қызметтері де авторларды жаңаша жазуға уақытында үйрете алмауда.

Үшіншіден, ата-аналар мен ұстаздар қауымдастығы арасында білім берудің жаңа мазмұнын дұрыс түсіндіру жұмыстары жүргізілмеген.

Төртіншіден, мұғалімдер мен ата-аналар тарапынан жаңа оқулықтарда санитарлық-гигиеналық талаптар орындалмаған және салмақтары ауыр әрі форматы үлкен деген сын-ескертпелер айтылуда.

Жоғарыда аталған сындардан нәтиже шығару және оқулықтардың сапасын жақсарту мақсатында Білім және ғылым министрлігі төмендегідей іс-шараларды атқаруда:

  1. Кітаптарға қойылатын жаңа талаптарды ескере отырып және орындаушылардың сапа бойынша жауапкершілігін күшейту үшін Оқулықтарды, оқу-әдістемелік кешендері мен оқу-әдістемелік құралдарын әзірлеу, оларға сараптама, сынақ өткізу және мониторинг жүргізу, оларды басып шығару жөніндегі жұмысты ұйымдастыру туралы ережелерге өзгерістер мен толықтырулар кіргізілді. Аталған ережелерде келесі жағдайлар ескерілген:
  • Авторлар ұжымына талаптарды күшейту;
  • 4 жылдық фондылау циклын міндетті түрде болатынын алып тастау;
  • Негізгі және жалпы білім жүйелері үшін оқулықтар мен оқу-әдістемелік кешендерді апробациядан өткізу;
  • Келіп түскен барлық сын-ескертулер немесе ұсыныстарды есепке алу және қадағалау жүйесін енгізу;
  • Пәндік комиссиялардың рөлі мен олардың жұмыс істеу тиімділігін арттыру;
  • Оқулықтарда интернет-ресурстарға сілтеме жасау талаптарын күшейту.

Оқулықтар сапасына баспалар тікелей жауап береді. Ақаулар мен кемшіліктер табылған жағдайда баспа өз есебінен оларды жоюға міндетті болады.

Оқулықтардың бағасын негізсіз өсірмеу үшін пән комиссиялары тарапынан нақты критерийлер енгізілген.

  1. Оқулықтарды білім беру мекемелеріне уақтылы жеткізіп тұру үшін Оқулықтармен қамтамасыз ету ережелеріне де өзгерістер енгізілген. Мектептердегі оқушылар санын анықтап, соған мөлшерлеп оқулықтар шығару, білім ордаларындағы кітапханаларда инвентаризация жасау да жолға қойылған.
  2. Қоғамдық бақылаудың тиімділігін арттыру үшін де жұмыстар атқарылуда. Мысалы, 2017 жылы «Оқулық» орталығының «Қоғамдық бағалау» порталында 2, 5 және 7 сыныптарға арналған барлық баспалардан шығатын оқулықтардың макеттері қойылды. Ата-аналар мен ұстаздардан келіп түскен 4172 ескертулер мен ұсыныстар баспаларға түзету үшін жіберілді. Сонымен қатар арнайы құрылған чаттағы ескертулер де есепке алынды. Биылғы ақпан айында Астана мен Алматы қалаларымен қатар барлық аймақтарда осы оқулықтарды талқылау жүргізілді. Олардың негізінде бағдарламалар мен оқулықтарға сәйкесінше түзетулер енгізілді. Аталған порталда қазір 3, 6 және 8 сыныптардың оқулықтары салынған.
  3. Республикалық және пәндік комиссиялардың сандық және сапалық құрамдары күшейтілді. Комиссияларға ғалымдар, оқытушылар, мұғалімдер және әдіскерлер сияқты білікті мамандармен қатар үкіметтік емес ұйымдар өкілдері кіргізіліп, 2017 жылы 126 адамнан тұратын 17 пәндік комиссия құрылды.
  4. Авторлар мен сарапшыларға әдістемелік көмек көрсеті жандандырылды. Осы бағытта екі халықаралық ғылыми-практикалық конференция өткізіліп, онда кітап шығару ісімен айналысатын шетелдік танымал мамандар шеберлік сыныптарын өткізді. Конференция кездерінде көрмелер, брифингтер, дөңгелек үстелдер мен түрлі курстар ұйымдастырылды.
  5. Орыс тілінен 5 және 7 сыныптарға арналған оқулықтарға байланысты келіп түскен сындарды ескере отырып, Астана, Орал, Өскемен, Петропавл және Көкшетау қалаларында мұғалімдер және ата-аналар қатысуымен кезедсулер өткізілді. Кездесулер қорытындылары бойынша бағдарламалар мен оқулықтарға өзгерістер кіргізілді. Осы үрдіс барлық сыныптардың оқулықтары мен бағдарламаларына жүргізілетін болады. Аталған кездесулерде бағдаламалар мен оқулықтар авторлары, біліи басқармаларының мамандары және баспалардың өкілдері қатысты.
  6. Оқулықтар мен оқу-әдістемелік кешендерді сараптау сапасын көтеру үшін әр аймақтан авторлар мен үздік мамандар тарту көзделген. Сарапшылар жұмысының сапасына мониторинг жасау автоматтандырылған жүйеге көшірілу жоспарланған.
  7. Оқулықтардың санитарлық-гигиеналық нормаларын сақтауды бақылау үшін ҚР Денсаулық сақтау министрлігі мамандарымен кездесулер өткізіліп, нормативтік актілерге өзгерістер мен толықтырулар енгізуге шешім қабылданды. Баспаларға аталған талаптарды қатаң сақтау жөнінде нұсқаулар берілді.

Білім беру саласында болашақта да түрлі бағдарламалар, оқулықтар және оқу-әдістемелік кешендердің сапасын жақсарту жұмыстары жүргізіле беретін болады.

Секен НАЗАР

«Қамшы» сілтейді

Пікір айту

Пікір қалдырушының тіркелуі міндетті. КІРУ / ТІРКЕЛУ


    1
    "Астана атауын ауыстыруға наразы" тұрғынды полиция ұстады
    21/03 13:10 0 461
    2
    "Вашингтонмен салыстыратындар не білімсіз, не пропагандист..."
    21/03 13:06 0 136
    3
    Димашты Мәскеу халқы қалай қарсы алды? (видео)
    21/03 12:53 0 149
    Облыс әкімі: Қазақ тілі қытай тілінен қиын емес шығар?
    21/03 12:41 0 207
    Әз Наурыз туралы таза шындық...
    21/03 11:31 0 152

    Таныстырылғандар

    "Үмітті ақтамадың, Димаш!"
    "Үмітті ақтамадың, Димаш!"
    "Үмітті ақтамадың, Димаш!"
    "Димаш, Нұр Отан мен Астана мұныт үйретпейді, жаныңдағы қазақбайшыл кеңесшілерді тыңдама!"
    Аудио тыңдау
    16/03/2019 17:09 3 18387
    Жәрдемақы көбейгенмен, мәселелер азаймайтынын Үкімет біле ме?
    Жәрдемақы көбейгенмен, мәселелер азаймайтынын Үкімет біле ме?
    Жәрдемақы көбейгенмен, мәселелер азаймайтынын Үкімет біле ме?
    Биылғы жылдың 1 шілдесінен бастап мемлекеттік бюджет қызметкерлерінің жалақысын өсіру үшін Ұлттық қордан 980 млрд теңге алынады
    Аудио тыңдау
    18/03/2019 09:31 0 790
    Қазақ тілінде газет шығармау – қазақ тілінің болашағына деген атқамінерлердің сенімсіздігі
    Қазақ тілінде газет шығармау – қазақ тілінің болашағына деген атқамінерлердің сенімсіздігі
    Қазақ тілінде газет шығармау – қазақ тілінің болашағына деген атқамінерлердің сенімсіздігі
    Аудан халқы бірін-бірі танитындықтан, әркім аудан тынысынан дер кезінде хабардар болып отырғысы келетіндіктен, аудандық газетті оқиды
    Аудио тыңдау
    18/03/2019 14:44 3 451
    Австралиялық жасөспірім мұсылмандарға жала жапқан сенатордың басын жұмыртқамен "жарды" (видео)
    Австралиялық жасөспірім мұсылмандарға жала жапқан сенатордың басын жұмыртқамен "жарды" (видео)
    Австралиялық жасөспірім мұсылмандарға жала жапқан сенатордың басын жұмыртқамен "жарды" (видео)
    Аталмыш видео әлеуметтік желіде қызу талқыға түседі.
    Аудио тыңдау
    18/03/2019 16:34 0 1633
    Нұрсұлтан Назарбаев Астананың болашақ бас мешітінің іргетасын қалау рәсіміне қатысты
    Нұрсұлтан Назарбаев Астананың болашақ бас мешітінің іргетасын қалау рәсіміне қатысты
    Нұрсұлтан Назарбаев Астананың болашақ бас мешітінің іргетасын қалау рәсіміне қатысты
    «Бұл тек құлшылық ететін орын емес, қала қонақтары мен туристер келетін елорданың көрікті нысандарының бірі болады."
    Аудио тыңдау
    19/03/2019 10:17 3 198
    Алматыда 3 баланы өрттен құтқарған жауынгер арнайы медальмен марапатталды
    Алматыда 3 баланы өрттен құтқарған жауынгер арнайы медальмен марапатталды
    Алматыда 3 баланы өрттен құтқарған жауынгер арнайы медальмен марапатталды
    Өрт 2019 жылғы 11 наурыз күні сағат 18:00-де Алматы қаласының Жетісу ауданындағы Бірінші май көшесінде орналасқан жатақханада болды.
    Аудио тыңдау
    19/03/2019 10:58 0 176
    Сүйінші! «Жетісу» радиосы іске қосылады!
    Сүйінші! «Жетісу» радиосы іске қосылады!
    Сүйінші! «Жетісу» радиосы іске қосылады!
    Биыл облыстық «Жетісу» телеарнасының құрылғанына 20 жыл.
    Аудио тыңдау
    19/03/2019 11:05 0 244
    2018 жылы қолданысқа енген дрондар пошта жеткізілімін 10 есеге арттырды
    2018 жылы қолданысқа енген дрондар пошта жеткізілімін 10 есеге арттырды
    2018 жылы қолданысқа енген дрондар пошта жеткізілімін 10 есеге арттырды
    Бүгін «Қазпошта» АҚ Басқарма төрағасы Сәкен Сарсенов компанияның былтырғы жылғы жетістіктері мен биылғы жоспарлары туралы баяндады
    Аудио тыңдау
    19/03/2019 16:57 0 134
    Оу, халықтың баласы, Отанның баласы!  Көрініп шығыңызшы!
    Оу, халықтың баласы, Отанның баласы! Көрініп шығыңызшы!
    Оу, халықтың баласы, Отанның баласы! Көрініп шығыңызшы!
    Оңған халық айтады; «Баласы уақытында атасы менен анасының баласы, балиғ болып болғансын халқының баласы, отанның баласы» деп.
    Аудио тыңдау
    20/03/2019 09:19 0 345
    Тоқаев Назарбаевқа Халық қаһарманы атағын берді
    Тоқаев Назарбаевқа Халық қаһарманы атағын берді
    Тоқаев Назарбаевқа Халық қаһарманы атағын берді
    Бүгін Парламент үйінде халыққа ант берген Қасым-Жомарт Тоқаев президент ретінде алғашқы мәлімдемесін жасады
    Аудио тыңдау
    20/03/2019 12:42 0 349
    "Нұрсұлтан Назарбаев митингіде..." Назарбаев архивінің сирек кадрлары (фото)
    "Нұрсұлтан Назарбаев митингіде..." Назарбаев архивінің сирек кадрлары (фото)
    "Нұрсұлтан Назарбаев митингіде..." Назарбаев архивінің сирек кадрлары (фото)
    ҚР тұңғыш президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың архивінен оның отбасы тауралы сирек кездесетін кадрларды назарларыңызға ұсынады
    Аудио тыңдау
    20/03/2019 13:16 0 2058
    Шымкентте Назарбаев даңғылы пайда болды
    Шымкентте Назарбаев даңғылы пайда болды
    Шымкентте Назарбаев даңғылы пайда болды
    Мұндай шешім қалалық мәслихаттың сессиясында қабылданды.
    Аудио тыңдау
    20/03/2019 18:22 0 196
    Астананы Нұрсұлтан деп өзгертуге қанша ақша жұмсалады?
    Астананы Нұрсұлтан деп өзгертуге қанша ақша жұмсалады?
    Астананы Нұрсұлтан деп өзгертуге қанша ақша жұмсалады?
    Бүгін парламент палаталарының бірлескен отырысы өтіп, депутаттар Астананың атауын Нұрсұлтан деп өзгертуге шешім қабылдаған болатын.
    Аудио тыңдау
    20/03/2019 18:40 0 470
    Әділет министрі елорда атауына қатысты: Жеке құжаттарды шұғыл ауыстырудың қажеті жоқ
    Әділет министрі елорда атауына қатысты: Жеке құжаттарды шұғыл ауыстырудың қажеті жоқ
    Әділет министрі елорда атауына қатысты: Жеке құжаттарды шұғыл ауыстырудың қажеті жоқ
    "Бұл өмір, өзгеріс ақылға қонымды мерзімде жасалады. Тарихта атауы өзгерген қалалар аз емес, бәрі бір түннің ішінде ауысып кеткен жоқ."
    Аудио тыңдау
    20/03/2019 19:04 0 139
    Әз Наурыз туралы таза шындық...
    Әз Наурыз туралы таза шындық...
    Әз Наурыз туралы таза шындық...
    Шетсіз, шексіз, менің Ұлы Далама, Әз Наурыз, қадам басып келе ме?
    21/03/2019 11:31 0 152