Қазақстандағы мектеп оқулықтарының мәселелері

Қазақстандағы мектеп оқулықтарының мәселелері
Ⓒqamshy.kz

Қазақстан Республикасының білім және ғылым министрлігі мектеп оқулықтарының сапасын жақсарту бойынша тұрақты жұмыс істеп келеді. Білім мазмұны заман талабына сай өзгерген сайын мектеп оқулықтарын да жаңартып отыру керек. Бірақ бұл мәселенің де өз қиындықтары бар.

Біріншіден, барлық білім саласындағы бағдарламалар, оқулықтар және оқу-әдістемелік кешендерді дайындау, сараптама жасау және апробация жаңарған мазмұнға сәйкес аз уақыттың ішінде асығыстықпен жүзеге асырылып жатыр.

Екіншіден, білім беру саласындағы жаңа тұжырымдамаға байланысты түсіндіру жұмыстары жеткілікті деңгейде жүргізілмеген және кейбір баспалар жаңа әдістерді меңгере алмай, олардың әдістемелік қызметтері де авторларды жаңаша жазуға уақытында үйрете алмауда.

Үшіншіден, ата-аналар мен ұстаздар қауымдастығы арасында білім берудің жаңа мазмұнын дұрыс түсіндіру жұмыстары жүргізілмеген.

Төртіншіден, мұғалімдер мен ата-аналар тарапынан жаңа оқулықтарда санитарлық-гигиеналық талаптар орындалмаған және салмақтары ауыр әрі форматы үлкен деген сын-ескертпелер айтылуда.

Жоғарыда аталған сындардан нәтиже шығару және оқулықтардың сапасын жақсарту мақсатында Білім және ғылым министрлігі төмендегідей іс-шараларды атқаруда:

  1. Кітаптарға қойылатын жаңа талаптарды ескере отырып және орындаушылардың сапа бойынша жауапкершілігін күшейту үшін Оқулықтарды, оқу-әдістемелік кешендері мен оқу-әдістемелік құралдарын әзірлеу, оларға сараптама, сынақ өткізу және мониторинг жүргізу, оларды басып шығару жөніндегі жұмысты ұйымдастыру туралы ережелерге өзгерістер мен толықтырулар кіргізілді. Аталған ережелерде келесі жағдайлар ескерілген:
  • Авторлар ұжымына талаптарды күшейту;
  • 4 жылдық фондылау циклын міндетті түрде болатынын алып тастау;
  • Негізгі және жалпы білім жүйелері үшін оқулықтар мен оқу-әдістемелік кешендерді апробациядан өткізу;
  • Келіп түскен барлық сын-ескертулер немесе ұсыныстарды есепке алу және қадағалау жүйесін енгізу;
  • Пәндік комиссиялардың рөлі мен олардың жұмыс істеу тиімділігін арттыру;
  • Оқулықтарда интернет-ресурстарға сілтеме жасау талаптарын күшейту.

Оқулықтар сапасына баспалар тікелей жауап береді. Ақаулар мен кемшіліктер табылған жағдайда баспа өз есебінен оларды жоюға міндетті болады.

Оқулықтардың бағасын негізсіз өсірмеу үшін пән комиссиялары тарапынан нақты критерийлер енгізілген.

  1. Оқулықтарды білім беру мекемелеріне уақтылы жеткізіп тұру үшін Оқулықтармен қамтамасыз ету ережелеріне де өзгерістер енгізілген. Мектептердегі оқушылар санын анықтап, соған мөлшерлеп оқулықтар шығару, білім ордаларындағы кітапханаларда инвентаризация жасау да жолға қойылған.
  2. Қоғамдық бақылаудың тиімділігін арттыру үшін де жұмыстар атқарылуда. Мысалы, 2017 жылы «Оқулық» орталығының «Қоғамдық бағалау» порталында 2, 5 және 7 сыныптарға арналған барлық баспалардан шығатын оқулықтардың макеттері қойылды. Ата-аналар мен ұстаздардан келіп түскен 4172 ескертулер мен ұсыныстар баспаларға түзету үшін жіберілді. Сонымен қатар арнайы құрылған чаттағы ескертулер де есепке алынды. Биылғы ақпан айында Астана мен Алматы қалаларымен қатар барлық аймақтарда осы оқулықтарды талқылау жүргізілді. Олардың негізінде бағдарламалар мен оқулықтарға сәйкесінше түзетулер енгізілді. Аталған порталда қазір 3, 6 және 8 сыныптардың оқулықтары салынған.
  3. Республикалық және пәндік комиссиялардың сандық және сапалық құрамдары күшейтілді. Комиссияларға ғалымдар, оқытушылар, мұғалімдер және әдіскерлер сияқты білікті мамандармен қатар үкіметтік емес ұйымдар өкілдері кіргізіліп, 2017 жылы 126 адамнан тұратын 17 пәндік комиссия құрылды.
  4. Авторлар мен сарапшыларға әдістемелік көмек көрсеті жандандырылды. Осы бағытта екі халықаралық ғылыми-практикалық конференция өткізіліп, онда кітап шығару ісімен айналысатын шетелдік танымал мамандар шеберлік сыныптарын өткізді. Конференция кездерінде көрмелер, брифингтер, дөңгелек үстелдер мен түрлі курстар ұйымдастырылды.
  5. Орыс тілінен 5 және 7 сыныптарға арналған оқулықтарға байланысты келіп түскен сындарды ескере отырып, Астана, Орал, Өскемен, Петропавл және Көкшетау қалаларында мұғалімдер және ата-аналар қатысуымен кезедсулер өткізілді. Кездесулер қорытындылары бойынша бағдарламалар мен оқулықтарға өзгерістер кіргізілді. Осы үрдіс барлық сыныптардың оқулықтары мен бағдарламаларына жүргізілетін болады. Аталған кездесулерде бағдаламалар мен оқулықтар авторлары, біліи басқармаларының мамандары және баспалардың өкілдері қатысты.
  6. Оқулықтар мен оқу-әдістемелік кешендерді сараптау сапасын көтеру үшін әр аймақтан авторлар мен үздік мамандар тарту көзделген. Сарапшылар жұмысының сапасына мониторинг жасау автоматтандырылған жүйеге көшірілу жоспарланған.
  7. Оқулықтардың санитарлық-гигиеналық нормаларын сақтауды бақылау үшін ҚР Денсаулық сақтау министрлігі мамандарымен кездесулер өткізіліп, нормативтік актілерге өзгерістер мен толықтырулар енгізуге шешім қабылданды. Баспаларға аталған талаптарды қатаң сақтау жөнінде нұсқаулар берілді.

Білім беру саласында болашақта да түрлі бағдарламалар, оқулықтар және оқу-әдістемелік кешендердің сапасын жақсарту жұмыстары жүргізіле беретін болады.

Секен НАЗАР

«Қамшы» сілтейді

Пікір айту

Пікір қалдырушының тіркелуі міндетті. КІРУ / ТІРКЕЛУ


    1
    Шешенстанда енді бұзақылар телеарна арқылы кешірім сұрайды
    23/01 11:09 0 6
    2
    Табысы белгілі бір шектен асатын инвесторларды ауылға инвестиция салуға міндеттеу керек
    23/01 10:20 0 103
    3
    Ақын Ринат Зайытовқа өкпе: "Димашты даттау — лаққаның"
    23/01 10:03 0 479
    Қажымұқан - халықшыл, Поддубный - гитлершіл...
    23/01 08:03 0 242
    Оқушылардың жағдайы қалыпты, іс қатаң бақылауға алынды
    23/01 00:04 0 195

    Таныстырылғандар

    Қазақстандық боксшы Нұрсұлтанов мексикалықты нокаутқа түсірді
    Қазақстандық боксшы Нұрсұлтанов мексикалықты нокаутқа түсірді
    Қазақстандық боксшы Нұрсұлтанов мексикалықты нокаутқа түсірді
    Әшкеев пен Нұрсұлтановтың мүдделерін америкалық Main Events промоутерлік компаниясы мен менеджер Эгис Климас қорғайды
    Аудио тыңдау
    12/01/2019 11:51 0 1117
    Қазақстандық өнер жұлдыздарының арасында "Өнер барысы" атты сайысы өткізіледі
    Қазақстандық өнер жұлдыздарының арасында "Өнер барысы" атты сайысы өткізіледі
    Қазақстандық өнер жұлдыздарының арасында "Өнер барысы" атты сайысы өткізіледі
    Ұйымдастырушылардың деректеріне сүйенсек, аталмыш сайыс биылғы жылдың наурызына жоспарланып отыр.
    Аудио тыңдау
    12/01/2019 13:03 0 2983
    Ескендір Сүлейменовтың өліміне қатысты іске нүкте қойылды
    Ескендір Сүлейменовтың өліміне қатысты іске нүкте қойылды
    Ескендір Сүлейменовтың өліміне қатысты іске нүкте қойылды
    Судья аудандық соттың шешімі әділдіктің барлық қағидатына толығымен жауап беретінін атап өтті.
    Аудио тыңдау
    14/01/2019 18:49 0 3619
    Маңызды! «Өсімдіктер дүниесін қорғау туралы» заң болғанда Алматыдағы алманы сақтап қалар едік...
    Маңызды! «Өсімдіктер дүниесін қорғау туралы» заң болғанда Алматыдағы алманы сақтап қалар едік...
    Маңызды! «Өсімдіктер дүниесін қорғау туралы» заң болғанда Алматыдағы алманы сақтап қалар едік...
    Жұмақтың жемісі жер жаннаты Жетісуға қайта оралсын десек, атқаратын шаруа шаш етектен.
    Аудио тыңдау
    15/01/2019 10:47 0 939
    Қажымұқанның біз білмейтін ұрпақтары Францияда тұрады
    Қажымұқанның біз білмейтін ұрпақтары Францияда тұрады
    Қажымұқанның біз білмейтін ұрпақтары Францияда тұрады
    Қажымұқан атамыз өмірінде төрт рет үйленген.
    Аудио тыңдау
    15/01/2019 12:02 0 14451
    Ақырзаман жайлы жантүршігерлік 7 жайт
    Ақырзаман жайлы жантүршігерлік 7 жайт
    Ақырзаман жайлы жантүршігерлік 7 жайт
    Адамзаттың ақырына ақыл жетуі мүмкін.
    Аудио тыңдау
    15/01/2019 12:20 0 6422
    "Иса пайғамбар (а.с.) қазақ болған"
    "Иса пайғамбар (а.с.) қазақ болған"
    "Иса пайғамбар (а.с.) қазақ болған"
    Иса пайғамбар (а.с.) ешқашан еврей болмаған.
    Аудио тыңдау
    15/01/2019 18:30 0 2812
    Мәулен Әшімбаев: Әлеуметтік кәсіпкерлік өзекті мәселелерді оңтайлы шешуге мүмкіндік береді
    Мәулен Әшімбаев: Әлеуметтік кәсіпкерлік өзекті мәселелерді оңтайлы шешуге мүмкіндік береді
    Мәулен Әшімбаев: Әлеуметтік кәсіпкерлік өзекті мәселелерді оңтайлы шешуге мүмкіндік береді
    Мәулен Әшімбаев әлеуметтік бастамаларды дамыту Мемлекет басшысының тапсырмасы екенін айтты
    Аудио тыңдау
    16/01/2019 21:25 0 1886
    Қазіргі қазақ әдебиеті антологиясын әлем тілдеріне кімдер аударады?
    Қазіргі қазақ әдебиеті антологиясын әлем тілдеріне кімдер аударады?
    Қазіргі қазақ әдебиеті антологиясын әлем тілдеріне кімдер аударады?
    Аталмыш жоба аясында қазіргі қазақ әдебиетін БҰҰ-ның 6 тіліне аударуға байланысты «Ұлттық аударма бюросы» өткізген кезекті жиын Алматы қаласында өтті
    Аудио тыңдау
    16/01/2019 19:24 0 1952
    Баланың көз жасына тұнған "қарғыс атқан" картинаның кандай құпиясы бар?
    Баланың көз жасына тұнған "қарғыс атқан" картинаның кандай құпиясы бар?
    Баланың көз жасына тұнған "қарғыс атқан" картинаның кандай құпиясы бар?
    Әкесінің әрекетінен қатты қиналған сәби, жылап тұрып: "Өзің бірге өртеніп кет!" деп қарғыстайды. Оның қарғысы өз иесін табады.
    Аудио тыңдау
    18/01/2019 12:09 0 3685
    Балғынбек Имаш: Алла деп "Крещениеде" суға түскен, Мұсылманға мұнафиқ мінез келді
    Балғынбек Имаш: Алла деп "Крещениеде" суға түскен, Мұсылманға мұнафиқ мінез келді
    Балғынбек Имаш: Алла деп "Крещениеде" суға түскен, Мұсылманға мұнафиқ мінез келді
    Желігіп жатқан менің, қайран жұртым.
    Аудио тыңдау
    20/01/2019 23:22 1 1712
    Бұлар қашанғы "бүйтіп жіберіп" жүре береді?
    Бұлар қашанғы "бүйтіп жіберіп" жүре береді?
    Бұлар қашанғы "бүйтіп жіберіп" жүре береді?
    Бала кезімізде «бүйтіп» жіберу дегенді бұзақы балалардан үйреніп, үйге келгенде қайталап, әкемізден оңбай шапалақ жегенім бар.
    Аудио тыңдау
    21/01/2019 11:39 0 3964
    Кісінің кім екенін құлағынан тануға болады
    Кісінің кім екенін құлағынан тануға болады
    Кісінің кім екенін құлағынан тануға болады
    Кісінің құлағының көлеміне, орналасу формасына қарап та оның болмысын тануға болады.
    Аудио тыңдау
    21/01/2019 14:47 0 1342
    "Кір, кер, көр, күл, кел, көл..." – шетелдіктер қазақ тілін дизель моторына теңеді (видео)
    "Кір, кер, көр, күл, кел, көл..." – шетелдіктер қазақ тілін дизель моторына теңеді (видео)
    "Кір, кер, көр, күл, кел, көл..." – шетелдіктер қазақ тілін дизель моторына теңеді (видео)
    Көз, кез, күз, күш, кеш, көш, кір, кер, көр, күл, кел, көл – кілең қысқа сөз кім оқиды тез?..
    Аудио тыңдау
    22/01/2019 10:51 0 955
    Беларусь оппозициясы: Ресей бізді жұтып қояды
    Беларусь оппозициясы: Ресей бізді жұтып қояды
    Беларусь оппозициясы: Ресей бізді жұтып қояды
    Мұндай қадам орын алған жағдайда Ресей Белоруссияны жұтып қояды.
    Аудио тыңдау
    22/01/2019 12:23 0 467