Қазақ сипаты

Қазақ сипаты
Ⓒult.kz

Қазақта сауап деген риясыз көңілмен қайыр қылу, мүрал мен өнерге бар ықылaспен құлшына адамдығын әйгілеу; қанағат деген өмір мен табиғатты әділдікпен мойындау, қырсық сезімді дәйім құрбан етуге хош болу, баяшат тұрмысты асырайтын бірлік жүйеге тоқтау, бойындағы қабілетімен бұйырған несібеге шүкірлік ету. Қазақ сондықтан да ақтірлік қоғамын қалыптастыра алған. Жаны сауаппен ажарланған, өмірі қанағатпен құнды болған, жетпіс өнер жігітіне аздық қылған ұлы ұлт. Ұлылығынан әлемді тәнті, Алланы разы еткен.

Қазақ елінде соғыс апаты ұзаққа тұрса да, тажал оғы бәріне түгел тисе де, әйтеуір, ұлылығынан біреуі аман қалған. Кейінірек сол аман біреуі айырылған жерінің ырысты аумақтарын он жауынан қайта тартып алған. Қалған жерін Алла (бейбітшілік) үшін қузамай ақіреттікке қалдырған. Тіпті, ақтірлік мүддесін ойлап, жатқа тегін салық төлеуге пейіл білдірген. Өзін өзгеге күзеттіріп, жалғасты сауап, қанағат, ортақ дастархан дәстүрімен жасай берген. Өз ішінен әуелгідей жетім, жесір және қайыршы шығармай баяғы шадыман өмірін жалғап кеткен.

Ұлы қазақ ақтірлігін ұрандаушы Мұхаммедке ыризалық білдіріп, намаз тәртібін ерікті қабылдаған. Ленин арманы одан да жақын еді, қызығы, мүдде тірлік қоғамы халқын обал-кісіліктен жұрдай еткендігі себепті менсінбеген, аттан түспей қабылдаудан бас тартқан.

Иә, сол тұста ақ-сарылар жан-тәнін құрсағына айырбастайтын, қайыр тілеу мен сауда алдауды мақтан көретін, жер бүлдіру мен аспан былғауды өнер қылатын, әлсіздердің тер-қанымен әкімият бағатын, езу мен езілуді борыш санайтын имансыз халық болған. Бірақ құралы, әсіресе, үгіті камал Ленин әкімияты бәрібір қазақты қаратып алды. Таразылы тайқазаннан тамақтандырды. Ал бұл ортақ тірлік қоғамы қазақ қоғамының әлемге өркениеттенгенін бірден байқатты да, әпсәтте қарсы алуға ие болды. Мәңгі жасасын! - деп тұрып қуанды қазақ. Алайда тіл-салты бөлек, діні қарсы сырлы бөтендер тізгін ұстап, қазақтың берекесін бірте-бірте қашырып қойды. Алдымен бейтаныс әрі азап іс-әрекетке ұйымдастыру арқылы титықтатты. Онан наданға ми, кедейге жан болғанды ақымақ қылды. Кейін ұлттық руханиятты суғармай қуратты... Барлық дүниені тарылтатын күш-әккілік. Ырысты жері кең, тірлігі жайлы қазаққа оқудың, ақырзаман тілеудің қажеті болмаған. Әншейін көзі дәу көкірексіздерге жауын қорқытып, қатыржан сайрандап өткен. Табиғатпен етене болып, нәрлі-адал көкқамырмен шалқып кеткен. Шуағы мол күнгей іспетті өмірі, шуағы аз теріскей іспетті Еуропа өміріне қарама-қарсы жасаған. Енді сасық қуып, әке-шешесін де керек қылмайтындарға обиып көрінді. Өйткені, әлемдік өркениет байлықты суалтатын, халықты қинайтын темірді қажет етті. Қоғам дін және ұлт бағдарын бұзатын түзіліс жасауға мәжбүр болды. Сонымен, оқуды құдай тұтқандар жарық, сауап қанағатшылдар шарық танылды. Ашық айтсақ, ұқық беделден балаша қағылған қазақ, өз туған жерінде өзге әкімият үшін өгей еңбеккүш жасалды.

Сондада қазақ рухын 70 жыл мұқалта алмады. Қайта, жаншимын деп нықтап қойды. Неше мың жыл ар-намыспен жігерін, мұрал-әділдікпен бірлігін, өнер біліммен тірлігін шыңдап тастағаннан болар, қазаққа Алла жар болды да, 70 жылға өз әккілігінен өлім тиді. Ал бүгінгі қазақ – сауап қанағатын замандаған, кұрсынып жүрген қанын амандаған, жүзнеше тайжұртқа өкіл аға-пана болған дүниедегі ең ажарлы ұлт болды. Ақтірлік рухы – көк туы көкте желбіреп, әлемдік гүлстан мемлекет болуға бар иманмен ниеттенді!

Әділ Санатбек

«Қамшы» сілтейді

Пікір айту

Пікір қалдырушының тіркелуі міндетті. КІРУ / ТІРКЕЛУ


    1
    Ерке салған "Қайда?" әнінің тарихын білесіздер ме?
    16/08 10:07 0 21
    2
    Өз әкесі таспен ұрып жазым ете жаздаған бала аяққа тұрды
    16/08 00:23 0 247
    3
    Таразда жайнамазды тепкен бапкерді шәкірттерінің өздері әдейі арандатыпты
    15/08 22:14 0 260
    Кірпік жабыстырамын деп көзінен айырыла жаздады
    15/08 18:26 0 390
    Шала қазақтардың сөздерін мектепте «диəлекті сөздер» деп оқытып жүр
    15/08 18:11 0 405

    Таныстырылғандар

    Алматыда «Жұлдыз» журналының бас редакторы Ғалым Жайлыбаймен кездесу өтті
    Алматыда «Жұлдыз» журналының бас редакторы Ғалым Жайлыбаймен кездесу өтті
    Алматыда «Жұлдыз» журналының бас редакторы Ғалым Жайлыбаймен кездесу өтті
    Кездесуде қаламгер жас қаланың алып қалаға айналып, еліміздің көркейіп, дамуына қосқан үлесін баяндады
    19/07/2018 16:01 0 832
    Шетелдік студенттер қазақстандық университетті таңдауда
    Шетелдік студенттер қазақстандық университетті таңдауда
    Шетелдік студенттер қазақстандық университетті таңдауда
    Жалпы жаңа оқу жылында 600 шетелдік студентті қабылдау күтілуде.
    24/07/2018 10:52 5 493
    Шерхан Қазығұл: "Қателеспейтін журналист болмайды"
    Шерхан Қазығұл: "Қателеспейтін журналист болмайды"
    Шерхан Қазығұл: "Қателеспейтін журналист болмайды"
    Одан трагедия жасаудың қажеті жоқ. Қатеңді жөндеуге арлансаң, сол – нағыз трагедия.
    27/07/2018 01:02 0 712
    Энергомаш «Протон» зымыран тасығыштары өндірісі тоқтайтынын мәлімдеді
    Энергомаш «Протон» зымыран тасығыштары өндірісі тоқтайтынын мәлімдеді
    Энергомаш «Протон» зымыран тасығыштары өндірісі тоқтайтынын мәлімдеді
    Келесі жылдан бастап осы қозғалтқыштар шығарылмайды
    31/07/2018 11:53 0 687
    Бүгін Марс Жерге жақындайды
    Бүгін Марс Жерге жақындайды
    Бүгін Марс Жерге жақындайды
    Бүгін оны жалаң көзбен көруге мүмкіндік туып отыр
    31/07/2018 13:51 0 1166
    Ақыл сатып жүргендердікі жанашырлық па, бизнес пе?
    Ақыл сатып жүргендердікі жанашырлық па, бизнес пе?
    Ақыл сатып жүргендердікі жанашырлық па, бизнес пе?
    Бүгінде ақыл сатқыш бизнес тренерлер мен психолог коучерлер жаңбырдан кейін саңырауқұлақтай көбейіп кетті.
    01/08/2018 10:21 0 879
    Ахмет Байтұрсынұлы: Халықтың түзелуінің үміті – жастарда
    Ахмет Байтұрсынұлы: Халықтың түзелуінің үміті – жастарда
    Ахмет Байтұрсынұлы: Халықтың түзелуінің үміті – жастарда
    Жалпы шетелдік журналистикада өмірден өткен тұлғалардың шығармаларына сүйене отырып, олармен «сұхбаттасу» дәстүрі бар.
    02/08/2018 12:48 0 458
    Ауыл шаруашылығындағы жаңа технологиялар
    Ауыл шаруашылығындағы жаңа технологиялар
    Ауыл шаруашылығындағы жаңа технологиялар
    Қазақ егіншілік және өсімдік шаруашылығы институтының базасында ауыл шаруашылығы саласына инновацияларды енгізу мәселесі бойынша кеңес өтті
    04/08/2018 14:40 0 509
    Әсет Исекешев пен Динара Сәтжан "Өлкетану" оқулығына енді
    Әсет Исекешев пен Динара Сәтжан "Өлкетану" оқулығына енді
    Әсет Исекешев пен Динара Сәтжан "Өлкетану" оқулығына енді
    Оқу бағдарламасы Нұрсұлтан Назарбаевтың ұсынысымен «Туған жер» мемлекеттік бағдарламасының негізінде жазылған.
    08/08/2018 10:59 0 451
    Ер мұрынды, ер мінезді  Асекең
    Ер мұрынды, ер мінезді  Асекең
    Ер мұрынды, ер мінезді  Асекең
    Өйткені мұндай жандар атақтан да адами сипатына, рухани болмысқа көп мән береді.
    09/08/2018 11:42 1 594
    "АлматыКітап баспасы" үйдей бәледен құтылды
    "АлматыКітап баспасы" үйдей бәледен құтылды
    "АлматыКітап баспасы" үйдей бәледен құтылды
    Бірнеше сағаттық ұзақ ойланудан кейін уәде еткендей поштамызға жауап бермей, өз фейсбук парақшаларында түсініктеме беріпті.
    09/08/2018 14:55 0 863
    Астанадан "Өлкетану" шықты жарыққа...
    Астанадан "Өлкетану" шықты жарыққа...
    Астанадан "Өлкетану" шықты жарыққа...
    Облыста «Өлкетану» сабақтары 2018/2019 оқу жылының екінші жартыжылдығынан бастап, оқушылардың мектеп бағдарламасына енгізіліп, жүргізілмек.
    13/08/2018 11:10 0 154
    Сенат депутатына үміткер ішіп алып, жол апатына себепкер болған досын қорғаштауда
    Сенат депутатына үміткер ішіп алып, жол апатына себепкер болған досын қорғаштауда
    Сенат депутатына үміткер ішіп алып, жол апатына себепкер болған досын қорғаштауда
    Жазып отырып көзіме жас келді, бар үміт тек қарапайым халықта, себебі біздің құқығымызды қорғауы тиіс адамдар, шын мәнінде, керісінше оны таптап отыр
    13/08/2018 12:16 0 1893
    Шала қазақша мен өзбек тілінің ұқсастығы көп
    Шала қазақша мен өзбек тілінің ұқсастығы көп
    Шала қазақша мен өзбек тілінің ұқсастығы көп
    Өзбек əліппесінде і, ң, ы, ұ, ү, ө, щ сияқты əріптер (дыбыстар) жоқ.
    13/08/2018 15:27 0 609
    Шала қазақтардың сөздерін мектепте «диəлекті сөздер» деп оқытып жүр
    Шала қазақтардың сөздерін мектепте «диəлекті сөздер» деп оқытып жүр
    Шала қазақтардың сөздерін мектепте «диəлекті сөздер» деп оқытып жүр
    Еркін Омардың "Қазақ тілінің қадірін кетірмейік" деген кітапшасы қолымызға түсті.
    15/08/2018 18:11 0 406