Керчтегі кілтипан: Украина мен Ресей арасында соғыс болуы мүмкін бе?

Керчтегі кілтипан: Украина мен Ресей арасында соғыс болуы мүмкін бе?
Ⓒqamshy.kz

Украина президенті Петр Порошенко кеше өзінің Жарлығымен «елді 30 күн әскери соғыс жағдайында» деп жариялады. Ал бәрі неден басталды? Жексенбі күні Украинаның "Бердянск", “Никополь”  және “Яны Капу” катері  Керчь түбегінде Ресейдің теңіз шекара аймағына қарай еніп кеткен. Мұны байқаған орыс теңізшілері бірнеше рет ескерту жасап, ақыры қарсы оқ атқан. Сөйтіп, украинның үш катері мен экипажы қолға түсті. Бірнеше украин сарбаздары жарақат алды. Оларға дереу дәрігерлік көмек көрсетілді. Қазір Украинаның үш катері Қырым көпірінің маңайында Керчь түбегінде қаңтарулы тұр. Бірақ бұл жағдай Украина Қарулы күштерінің бас қолбасшысы президент Петр Порошенконың ұйқысын қашырды. Дереу елдің Қауіпсіздік кеңесі мүшелерін жинады.

«Елді 30 күн әскери соғыс жағдайында» деп жариялады. Ресми Мәскеу Ресейдің теңіз шекарасына енген украиндықтар туралы мәлімдеме жасап, БҰҰ-ның Қауіпсіздік кеңесін шақырды. Бұл мәселені Ресей күн тәртібіне ұсынғанымен, ол қолдау таппады. Қауіпсіздік кеңесі мүшелерінің көбі Ресейдің “Украина әскери-теңіз күштерінің Ресей шекарасын бұзғаны туралы” мәселені талқылау ұсынысын мақұлдамады.

Енді не болар екен?! Бүкіл әлемнің назары қазір екі елге ауған. «Соғыс болып кете ме, жоқ па?», ол жағын ешкім айта алмайды. Бірақ жағдайдың ушығатыны енді анық. Өйткені украин теңізшілері ешкім баруға болмайтын жабық аймаққа еніп кетіп, қауіпті маневр жасаған. Ресей тарапы ұсталған теңізшілерге қатысты тергеу амалдары жүргізілетінін мәлім етті. Ал Украинаға әскери жағдай не үшін қажет? Елдің Қорғаныс және ұлттық қауіпсіздің кеңесінің төрағасы Александр Турчиновтың айтуынша, ұлттық қауіпсіздікті қамтамасыз ету және агрессорға қарсы соққыға дайын болу үшін керек». Қазіргі уақытта Украинаның қарулы күштері әскери соғыс жағдайында дайындықта тұр. Бірақ ел президенті Петр Порошенко «бұл соғыстың басталғанын білдірмейді, тек қорғаныс үшін қажет» деп мәлім етті.

Ол өзінің Твиттердегі жазбасында «Будапешт меморандумына сәйкес оған қол қойған серіктес елдерге, ЕуроОдақтағы мемлекеттерге, сонымен қатар, Норманд төрттігіне Украинаның мүддесін қорғау үшін тиімді қадам жасауға» шақырды. Украинаның Сыртқы істер министрілігі «бұл Ресей тарапынан жасалған арандатушылық» деп мәлімдеді.

Алайда Петр Порошенконың 30 күндік әскери төтенше жағдай жариялауының астарында жатыр? Мұны сарапшылар әртүрлі бағалауда. Бірі «егер Жоғары Рада мұны бекітсе, президенттің қолында барлық нәрсе болады. Тіпті осы уақыт аралығында диктаторлық режим де орнатуы ықтимал» дегенді айтуда.

Жоғары Раданың депутаты Игорь Луценко «әскери жағдай енгізу Порошенконың келер жылғы президенттік сайлауына дайындықтың басы. Мүмкін, осыған байланысты ол сайлау күнін өзгертуі де ықтимал» деген пікірде. Ал украин парламентінің вице-спикері Оксана Сыроед «әскери жағдай халықтың назарын президент сайлауынан басқа жаққа аудару» деп есептейді.

Ал әлемдік алпауыт елдер Керчьтен шыққан кілтипанға салмақты көзқараспен қарап, салиқалы саясат ұстанып жатқан сияқты. Өйткені мәселенің ушығуын ешкім де қаламайды. НАТО мен ЕуроОдақтың өкілдері Керчь түбегіндегі жағдай өте қауіпті, сондықтан оны салмақты көзқараспен шешу керек» деп мәлім етті.

Жалпы Украинаға 30 күндік әскери төтенше жағдай енгізудің қандай артықшылығы мен ерекшелігі бар? Украинаның «Әскери жағдай туралы» заңына сәйкес, бұл мерзімде азаматтардың конституциялық құқы мен бостандығы шектеледі. Азаматтарға көшеге шығып, жиналыс, митинг пен наразылық шараларын өткізуге жол жоқ. Қоғамдық ұйымдар мен партиялардың белсенді қызметіне уақытша болса да, тыйым салынады. Тіпті компъютерлік желі арқылы ақпаратты салуға да рұқсат етілмейді. Демек, бұдан шығатын қорытынды не? Украинаның бірқатар сарапшылары айтып отырғандай, бұл ең алдымен президент Петр Порошенкоға тиімді. Сарапшылар «бұл жағдай келесі сайлауда тағы да президенттік креслоға еркін келуіне үлкен мүмкіндік береді» деп отыр.

Қалай айтқанда да, Ресейдің теңіз шекарасы бұзылғаны анық. Бұл орайда  украинның ұсталған үш теңізшісі аға  лейтенант Андрей Драч, матрос Сергей Цыбизов және үшінші рангалы  капитан Владимир Лесовой Ресейдің теңіз шекарасын бұзғанын мойындады және Киевтің тарапынан арандатуға ұшырағанын растады. Ендігі жағдай қалай өрбуі мүмкін?  Анығы, оқиғаның алдағы уақытта соншалықты шиеленіспейтіні рас. Соғыс та бола қоймас. Осы мәселеге байланысты Ресей президенті Владимир Путинге телефон шалған Германия канцлері Ангела Меркель мәселенің мән-жайына қанық болған сияқты. Демек, шын мәнінде кілтипан орыс теңізшілерінен емес, Украина жағынан болуы мүмкін. Алайда, оқиғаға бірер күн өткеннен кейін тіл қатқан АҚШ президенті «Толыққанды хабардармыз. Жағдай соншалықты ушықпайды, Бәрі қалпына келеді. Ресей тарапы үш кеме мен жараланған және ұсталған 30-ға жуық теңізшілерді қайтаруы тиіс» деп жауап берді.

Бірақ Азов теңізіндегі Ресей-Украина текетіресі рубль мен гривнаға үлкен әсер етті. Кеше Мәскеу қор биржасында мұнай бағасының өсуіне қарамастан аталған екі елдің валютасының доллар мен евроға қарағандағы курсы күрт төмендеді. Тіпті Керчтегі кілтипан 3 күннің ішінде  қазақ валютасына да әсер етіп, 5 теңгеге құлдырады.

...Бүгінгі көрсеткіш 1 доллар– 371.03 теңге.

«Қамшы» сілтейді

Пікір айту

Пікір қалдырушының тіркелуі міндетті. КІРУ / ТІРКЕЛУ


    1
    Бектас Бекназаров Зеленскиймен кездесті
    21/05 11:04 0 7
    2
    314 миллиард теңге қайда кетті?
    21/05 10:57 0 29
    3
    Жағымпаздардан құтылмай, ұлт боп жарытпаймыз!
    21/05 10:56 0 34
    Өзге оқушының орнына жарысқа барған 15 жасар бала қаза тапты
    21/05 10:39 0 53
    Назарбаев пен оның қыздарына: Сіздер қашан халықтың қалауын орындайсыздар?
    21/05 10:38 0 648

    Таныстырылғандар

    Теледебат. Кандидаттар қандай пікірде?
    Теледебат. Кандидаттар қандай пікірде?
    Теледебат. Кандидаттар қандай пікірде?
    кандидаттар арасындағы дебат таяуда тікелей эфирде өтуі мүмкін
    Аудио тыңдау
    16/05/2019 12:53 0 611
    Тоқаев Қытай шенеунігін қабылдады: Не айтты?
    Тоқаев Қытай шенеунігін қабылдады: Не айтты?
    Тоқаев Қытай шенеунігін қабылдады: Не айтты?
    ҚХР Мемлекеттік кеңесі Премьерінің орынбасары Қазақстанға алғаш рет сапармен келгенін атап өтіп, біздің еліміздің жақсы әсер қалдырғанын айтты.
    Аудио тыңдау
    16/05/2019 16:08 0 603
    Шри-Ланка қарызын қайтара алмай, Қытайға жерін берді
    Шри-Ланка қарызын қайтара алмай, Қытайға жерін берді
    Шри-Ланка қарызын қайтара алмай, Қытайға жерін берді
    Қытайға 1 млрд доллардан аса қарыз Шри-Ланка ақыры өз аумағындағы "Хамбантота" айлағын ҚХР иелігіне берді
    Аудио тыңдау
    16/05/2019 23:52 1 10431
    Ангела Меркель саясаттан біржола кететінін мәлімдеді
    Ангела Меркель саясаттан біржола кететінін мәлімдеді
    Ангела Меркель саясаттан біржола кететінін мәлімдеді
    Ешқандай саяси лауазымды қызметтерді атқармайтынын айтты.
    Аудио тыңдау
    17/05/2019 10:10 0 612
    Ринат Заитов кімге қапалы?
    Ринат Заитов кімге қапалы?
    Ринат Заитов кімге қапалы?
    Ақын желідегі жазбасында өзінің дәл осындай саяси немесе әншілер туралы айтқан сөздері ғана жиі тарайтынына өкініш білдірген.
    Аудио тыңдау
    17/05/2019 15:05 1 5698
    Макс Боқаев: Халық билікке талабын орындатқыза алатынын көрсетті
    Макс Боқаев: Халық билікке талабын орындатқыза алатынын көрсетті
    Макс Боқаев: Халық билікке талабын орындатқыза алатынын көрсетті
    Ақтөбеде түрмеде отырған белсенді сұхбат беріп, қазіргі жағдайы, елдегі саяси өзгерістер туралы айтты.
    Аудио тыңдау
    17/05/2019 15:12 0 650
    Аты шулы атыраулық полицей аттан түсе ме?
    Аты шулы атыраулық полицей аттан түсе ме?
    Аты шулы атыраулық полицей аттан түсе ме?
    Аян Дүйсембаевты қызметтен босатуды сұрады
    Аудио тыңдау
    17/05/2019 18:32 0 985
    Уәдесінде тұру үшін ломбардқа дүние-мүлкін салған кандидат кім?
    Уәдесінде тұру үшін ломбардқа дүние-мүлкін салған кандидат кім?
    Уәдесінде тұру үшін ломбардқа дүние-мүлкін салған кандидат кім?
    Қазір "кандидат қатарлы" үгіт-насихат науқанында жұмыс жасауда.
    Аудио тыңдау
    18/05/2019 02:54 0 1446
    Абзал Құспан: Сайлау құжаттарын бұрмалау 4 жылға дейін бас бостандығынан айыруға әкеледі
    Абзал Құспан: Сайлау құжаттарын бұрмалау 4 жылға дейін бас бостандығынан айыруға әкеледі
    Абзал Құспан: Сайлау құжаттарын бұрмалау 4 жылға дейін бас бостандығынан айыруға әкеледі
    Бұрын-соңды ешбір сайлауда ел халқы дәл бұлайша, білек сыбанып, белсенділік танытқан емес.
    Аудио тыңдау
    19/05/2019 14:01 0 2195
    "Қосановты дебатқа шақырамын" (видео)
    "Қосановты дебатқа шақырамын" (видео)
    "Қосановты дебатқа шақырамын" (видео)
    Сайлауға қатысып жатқан жеті кандидаттың алтауын "биліктің қолдан жасаған қуыршағына" теңеген.
    Аудио тыңдау
    20/05/2019 03:42 0 3769
    Зеленскийге айқайлаған Ляшко Президенттен өзі сөз естіді
    Зеленскийге айқайлаған Ляшко Президенттен өзі сөз естіді
    Зеленскийге айқайлаған Ляшко Президенттен өзі сөз естіді
    Ал сізге адамдарды әлі күнге дейін төлқұжат пен тілге бөлетініңізге алғысымыз шексіз, Олег мырза!
    Аудио тыңдау
    20/05/2019 15:43 0 1793
    Трамп Зеленскийге хат жолдады
    Трамп Зеленскийге хат жолдады
    Трамп Зеленскийге хат жолдады
    Бұл туралы Американың энергетика министрі 20 маусым күні Зеленскийдің Жоғарғы рададағы инаугурациясынан кейін атты.
    Аудио тыңдау
    20/05/2019 17:14 0 405
    Мемлекет басшысы жемқорлықпен күрес жөнінде кеңес өткізді (видео)
    Мемлекет басшысы жемқорлықпен күрес жөнінде кеңес өткізді (видео)
    Мемлекет басшысы жемқорлықпен күрес жөнінде кеңес өткізді (видео)
    Мемлекеттік қызметкерлер жемқорлық бойынша істі болған жағдайда оның басшылары қызметінен кетуі тиіс екенін айтты
    20/05/2019 19:20 2 167
    "Сайлауға бойкот" деп ұрандаған нұр-сұлтандық сотқа тартылып жатыр (видео)
    "Сайлауға бойкот" деп ұрандаған нұр-сұлтандық сотқа тартылып жатыр (видео)
    "Сайлауға бойкот" деп ұрандаған нұр-сұлтандық сотқа тартылып жатыр (видео)
    полиция өкілдері күйеуі екеуінің көзіне газ балон шашып, оларға (күйеуі екеуіне) қарсы электрошок қолданғанын айтқан
    20/05/2019 20:02 0 1286
    Бектас Бекназаров Зеленскиймен кездесті
    Бектас Бекназаров Зеленскиймен кездесті
    Бектас Бекназаров Зеленскиймен кездесті
    Сондай-ақ, кездесу барысында қазақстандық-украиналық қарым-қатынастың белсенділігін арттыру мәселесі сөз болды.
    21/05/2019 11:04 0 7