Есіміңізге көңіліңіз тола ма?

Есіміңізге көңіліңіз тола ма?
Ⓒqamshy.kz

"Алматы ақшамы» газетінің ескі бір нөмірінен «Белгілі адамдардың белгісіз есімдері» деген Ермек Жұмахметұлының мақаласын көзім шалды. Онда «Мұқағалидың шын аты – Мұхамбетқали, Балуан-Шолақ – Нұрмағамбет, Әріп Тәңірбергенов – Мұхаметғаріп, Мұқан Төлебаев – Мұхаммед-Сәлім, Тәттімбет Қазанғапұлы – Тәттімұхамет», тағысын тағы біршама атақты адамдардың шын есімдері біліп, таң қалдым! Қызық! Расымен, қызық! Барлық есімдерде Аллахтың сүйікті құлы, соңғы пайғамбар – Мұхаммед (с.ғ.с.) пайғамбардың есімі аталады! Адамзатқа үлгі болған, нағыз мұсылман, көркем мінездің иесі, Жаратқанның сүйікті құлының есімі әртүрлі саланың аты әйгілі адамдарының есімдерінде кездесуі, сірә, кездейсоқтық болмаса керек. Таңданатын дүние-ақ! Бір емес, екі емес, қаншама атақты адамдар десеңші! Шынында да, есімнің адам өміріне әлдебір өзгеріс әкеліп, тағдырына әсер ететіні рас болғаны ма?!

Осы  мақала түрткі болып, қазіргі уақыттағы мағлұмат алатын нағыз қайнар көзге айналған – ғаламторға бас сұқтым. Ол жерде әлемдік зерттеулерге жүгінсек, адамзат арасындағы қазіргі таңда ең жиі қойылатын ер адам есімі – Мұхаммед, ал, әйел адам есімі – Анна деп жазылыпты. Ұлыбританияда, Уэльсте 2006 жылдан бастап ең танымал ер адам есімі – Мұхаммед екен.  2007 жылы алғашында бірінші орынға Джек есімі, ал, 2011 жылы Гарри есімі жайғасқан екен, алайда, Мұхаммед есімінің латын әліпбиімен 5 түрлі болып жазылуын ескерген зерттеушілер, Мұхаммед есімін бірінші орынға шығарыпты. 2011 жылы жаңа туылған 7551 шақалаққа Гарри есімі қойылыпты. Ізін қуып 7007 бала Оливер деп аталыпты. Ал, Мұхаммед есімі 6920 жаңа туылған бөбектерге беріпті. Мұхаммед есімінің басқа нұсқалары есепке алынбаған екен. Мысалы, Мохаммед, Мухаммад, Магомед, Мохаммад, Мохаммод. Егер осы нұсқалардың бәрін санайтын болса, «Мұхаммед есімі - ең танымал есім» деген «маңдайшасын» сол қалпында сақтап қалады.

Қазақ халқында да жаңа туылған балаға жақсы ат қоюға баса назар аударған. Болашақ тағдыры есіміне байланысты болуы ықтимал деген де жорамалдар бар. «Жақсы сөз – жарым ырыс» деп, бекер айтпаған-ау қазағым. Әрине, кейде «өзгеше» есімдер де естіп жатамыз. Мысалы, Көтібар, Әріп, Сағат, Жарасқан, Азиада, Дағдарыс (ғаламтордан нақты дәлелмен оқығаным)  тағысын тағы. Мұндай есімдердің дүниеге келуінің де өзіндік себептері бар болар. Атақты, танымал адамдардың есімдерін қоюға да әуеспіз, бірақ «ол есімді көтеріп жүре алады ма, тағдыры қалай болмақ» деп, алаңдайтынымыз тағы бар.

Нәрестеге есім қоюда соңғы жылдары қазақ та өзгере бастапты: жаңа туған балаларына баяғыдай Нұрсұлтан емес, Әлихан деген есімді қоятын болыпты.

Иә, ең жиі кездесетін есімдердің арасында Әлихан көш бастап тұр. Есіңізде ме, тәуелсіздіктің алғашқы жылдарында баласына Нұрсұлтан деп ат қоятын ата-аналар көп болатын.

Бүгінгі таңда ұлдар арасында Әлихан (3560) есімі көш бастап тұр. Сондай-ақ Нұрислам (2731), Айсұлтан (2730), Рамазан, Санжар, Ерасыл, Мирас, Әмір және Әли деген есімдер ең жиі қойылады. Ал, қыздарға ең көп қойылатын есім Айзере (4934), Айару (4873), Раяна (4765) болып отыр. Бұдан кейін Айша, Кәусар, Әмина, Айлин, София және Аружан есімдері ең жиі қойылады.

Атам-қазақ «Менің қызым биші болады! Шұғыла!», «Менің ұлым палуан болады! Қажымұқан!», «Менің ұлым Президент болады! Нұлсұлтан!» "Халқының ұлы, елін сүйген ер болады! Әлихан!"... деп, құлағына азан шақырып, есімін үш рет қайталайды. Жаратқан жар болса, болашақ биші, палуан, президент, ер жігіттер, қыздар тәй-тәйлап өсіп келеді...

«Есімнің де есері бар, естісі бар» деген тіркестегі сөздер де, бір-бірін кездейсоқ кездестірмеген болар. Есіміміз қандай болса да, тағдырымыз «тартымды», көңіл-күйіміз «көтеріңкі», мінезіміз «көркем» бола берсін, ... лайым!

-Есіміңіз кім?

-Нұрила...

-Бектас...

-Шұға...

-Арман...

-Есіміңіз әдемі екен...

Ал, Сіздің өз есіміңізге көңіліңіз тола ма?

Мақпал Сембай

«Қамшы» сілтейді

Пікір айту

Пікір қалдырушының тіркелуі міндетті. КІРУ / ТІРКЕЛУ


    1
    Алматыда екі жігіт 35 жастағы әйелді буындырып, тонын шешіп алып кеткен (видео)
    21/02 12:28 0 585
    2
    Түрікмен полициясы әйелдердің көлік жүргізу куәлігін тартып алып жатыр (видео)
    21/02 12:17 0 120
    3
    Туыстарына әскери өмірдің ұнағанын айтқан сарбаз өз-өзін атып өлтірген
    21/02 12:05 0 214
    "Жануарларды азаптап, өнер көрсететін цирк қажет емес" – қоғам белсенділері
    21/02 11:52 0 106
    "Курица – не птица, Аблязов – не оппозиция". Мәні "кепкен" мәтелдер
    21/02 11:24 0 1054

    Таныстырылғандар

    "7 жылға түрмеге қамалғаным үшін құдайға шүкіршілік етемін". Зорлық көрген әйелдің оқиғасы
    "7 жылға түрмеге қамалғаным үшін құдайға шүкіршілік етемін". Зорлық көрген әйелдің оқиғасы
    "7 жылға түрмеге қамалғаным үшін құдайға шүкіршілік етемін". Зорлық көрген әйелдің оқиғасы
    Түрмеге отырса, керісінше бостандықпен қауышатын әйелдер де барын білесіз бе? Ондай әйелдер түрмеге қамалып қана жан рахатын сезінеді,
    Аудио тыңдау
    14/02/2019 17:32 0 3319
    Моншада тұрып жатқан отбасы баспаналы болды (фото)
    Моншада тұрып жатқан отбасы баспаналы болды (фото)
    Моншада тұрып жатқан отбасы баспаналы болды (фото)
    Отбасымен бірнеше сағат бұрын ескі моншада тұрған Қуаныш өзінің таңырқап қалғанын жасырмады.
    Аудио тыңдау
    14/02/2019 19:37 0 3304
    Ақтөбелік депутаттар көпбалалы ананың қарызын төлеп берді
    Ақтөбелік депутаттар көпбалалы ананың қарызын төлеп берді
    Ақтөбелік депутаттар көпбалалы ананың қарызын төлеп берді
    Алты балалы ана жатақхананың тар бөлмесінде тұрып жатыр.
    Аудио тыңдау
    15/02/2019 09:55 0 567
    Абзал Құспан: Сайрагүлді соңына дейін қорғаймын деп едім, бірақ мен ойыншық емеспін
    Абзал Құспан: Сайрагүлді соңына дейін қорғаймын деп едім, бірақ мен ойыншық емеспін
    Абзал Құспан: Сайрагүлді соңына дейін қорғаймын деп едім, бірақ мен ойыншық емеспін
    Этникалық қазақ Сайрагүл Сауытбай күні кеше Абзал Құспанның адвокаттағынан бас тартатыны туралы видео мәлімдеме жариялаған еді.
    Аудио тыңдау
    15/02/2019 12:07 0 12557
    Алматылық жігіт Лениннің «қансыраған» басын балтамен шаппақ (видео)
    Алматылық жігіт Лениннің «қансыраған» басын балтамен шаппақ (видео)
    Алматылық жігіт Лениннің «қансыраған» басын балтамен шаппақ (видео)
    Әлеуметтік желіде Алматылық жігіттің видеосы таралып, талқыға түсті
    Аудио тыңдау
    15/02/2019 15:09 0 5845
    HEALTH EXPO-2019» көрмесі: Медицина саласындағы мүмкіндіктер жүзеге асады
    HEALTH EXPO-2019» көрмесі: Медицина саласындағы мүмкіндіктер жүзеге асады
    HEALTH EXPO-2019» көрмесі: Медицина саласындағы мүмкіндіктер жүзеге асады
    Алматыда «Қазақстан» қонақүйінде 12-14 ақпан аралығында «HEALTH EXPO-2019 медициналық бағыттағы халықаралық көрме өтті.
    Аудио тыңдау
    16/02/2019 23:20 0 236
    Хабиб Нұрмағамедов қазақ қызына көліктің кілтін табыстады (фото)
    Хабиб Нұрмағамедов қазақ қызына көліктің кілтін табыстады (фото)
    Хабиб Нұрмағамедов қазақ қызына көліктің кілтін табыстады (фото)
    Ол UFC чемпионымен бірге көліктің кілтін ұстап түскен суретін жариялап, "Көптен күткен күн", деген жазба қалдырды.
    Аудио тыңдау
    18/02/2019 09:43 0 2675
    Толық емес отбасы мен жалғызбасты аналардың құқықтары қандай?
    Толық емес отбасы мен жалғызбасты аналардың құқықтары қандай?
    Толық емес отбасы мен жалғызбасты аналардың құқықтары қандай?
    Бүгінде мемлекет тарапынан толық емес отбасыларға да, жалғызбасты аналарға да ешқандай ақшалай көмек берілмейді.
    Аудио тыңдау
    18/02/2019 11:48 0 1154
    Ауғандардың тұтқынына түскен совет сарбазы: Ресейге ешқашан қайтқым келмейді (видео)
    Ауғандардың тұтқынына түскен совет сарбазы: Ресейге ешқашан қайтқым келмейді (видео)
    Ауғандардың тұтқынына түскен совет сарбазы: Ресейге ешқашан қайтқым келмейді (видео)
    Өлгісі келмеген совет сарбазы тұтқынға түскеннен кейін Ислам дінін қабылдап, "Талибан" атты радикалды топтың қатарында болған.
    Аудио тыңдау
    19/02/2019 11:22 1 6650
    Түрген тұрғыны шақалақты қалай тауып алғанын айтып берді (видео)
    Түрген тұрғыны шақалақты қалай тауып алғанын айтып берді (видео)
    Түрген тұрғыны шақалақты қалай тауып алғанын айтып берді (видео)
    Әйел адам бұл күнді мәңгі есінде сақтап қалатыны сөзсіз. Ол қақпада ілулі тұрған қызыл пакетте бала жатыр деп мүлде ойламаған.
    Аудио тыңдау
    19/02/2019 11:51 0 4406
    Қытайлар ғарышта күн электр станциясын салмақ
    Қытайлар ғарышта күн электр станциясын салмақ
    Қытайлар ғарышта күн электр станциясын салмақ
    Қытайлық ғалымдар орбиталық электр станция жасауды бастап кетті
    Аудио тыңдау
    19/02/2019 16:41 0 435
    Биыл "Түркістан – Самарқанд» халықаралық автобус бағыты ашылады
    Биыл "Түркістан – Самарқанд» халықаралық автобус бағыты ашылады
    Биыл "Түркістан – Самарқанд» халықаралық автобус бағыты ашылады
    Түркістан облысында 44 тасымалдаушы 1224 дана автобуспен (шағын автобуспен) жолаушылар тасымалдау қызметін көрсетуде.
    Аудио тыңдау
    20/02/2019 10:28 0 120
    БАҚ: Бірнеше күн бұрын дүниеге келген 7 шақалақ шетінеп кетті
    БАҚ: Бірнеше күн бұрын дүниеге келген 7 шақалақ шетінеп кетті
    БАҚ: Бірнеше күн бұрын дүниеге келген 7 шақалақ шетінеп кетті
    25 жастағы әйел бірден 7 баланы дүниеге алып келгені мәлім болған еді
    Аудио тыңдау
    20/02/2019 10:43 0 1908
    Мақтааралда әлеуметтік  медициналық сақтандыру жүйесіндегі  өзгерістер туралы семинар  өтті
    Мақтааралда әлеуметтік медициналық сақтандыру жүйесіндегі өзгерістер туралы семинар өтті
    Мақтааралда әлеуметтік медициналық сақтандыру жүйесіндегі өзгерістер туралы семинар өтті
    Мақтаарал ауданында әлеуметтік медициналық сақтандыру жүйесіндегі өзгерістер туралы семинар өтті.
    Аудио тыңдау
    20/02/2019 10:56 0 131
    Туыстарына әскери өмірдің ұнағанын айтқан сарбаз өз-өзін атып өлтірген
    Туыстарына әскери өмірдің ұнағанын айтқан сарбаз өз-өзін атып өлтірген
    Туыстарына әскери өмірдің ұнағанын айтқан сарбаз өз-өзін атып өлтірген
    Қарағандыдағы №6505 әскери бөлімінде оққа ұшқан сарбаздың денесі табылды
    21/02/2019 12:05 0 215