Есіміңізге көңіліңіз тола ма?

Есіміңізге көңіліңіз тола ма?
Ⓒqamshy.kz

"Алматы ақшамы» газетінің ескі бір нөмірінен «Белгілі адамдардың белгісіз есімдері» деген Ермек Жұмахметұлының мақаласын көзім шалды. Онда «Мұқағалидың шын аты – Мұхамбетқали, Балуан-Шолақ – Нұрмағамбет, Әріп Тәңірбергенов – Мұхаметғаріп, Мұқан Төлебаев – Мұхаммед-Сәлім, Тәттімбет Қазанғапұлы – Тәттімұхамет», тағысын тағы біршама атақты адамдардың шын есімдері біліп, таң қалдым! Қызық! Расымен, қызық! Барлық есімдерде Аллахтың сүйікті құлы, соңғы пайғамбар – Мұхаммед (с.ғ.с.) пайғамбардың есімі аталады! Адамзатқа үлгі болған, нағыз мұсылман, көркем мінездің иесі, Жаратқанның сүйікті құлының есімі әртүрлі саланың аты әйгілі адамдарының есімдерінде кездесуі, сірә, кездейсоқтық болмаса керек. Таңданатын дүние-ақ! Бір емес, екі емес, қаншама атақты адамдар десеңші! Шынында да, есімнің адам өміріне әлдебір өзгеріс әкеліп, тағдырына әсер ететіні рас болғаны ма?!

Осы  мақала түрткі болып, қазіргі уақыттағы мағлұмат алатын нағыз қайнар көзге айналған – ғаламторға бас сұқтым. Ол жерде әлемдік зерттеулерге жүгінсек, адамзат арасындағы қазіргі таңда ең жиі қойылатын ер адам есімі – Мұхаммед, ал, әйел адам есімі – Анна деп жазылыпты. Ұлыбританияда, Уэльсте 2006 жылдан бастап ең танымал ер адам есімі – Мұхаммед екен.  2007 жылы алғашында бірінші орынға Джек есімі, ал, 2011 жылы Гарри есімі жайғасқан екен, алайда, Мұхаммед есімінің латын әліпбиімен 5 түрлі болып жазылуын ескерген зерттеушілер, Мұхаммед есімін бірінші орынға шығарыпты. 2011 жылы жаңа туылған 7551 шақалаққа Гарри есімі қойылыпты. Ізін қуып 7007 бала Оливер деп аталыпты. Ал, Мұхаммед есімі 6920 жаңа туылған бөбектерге беріпті. Мұхаммед есімінің басқа нұсқалары есепке алынбаған екен. Мысалы, Мохаммед, Мухаммад, Магомед, Мохаммад, Мохаммод. Егер осы нұсқалардың бәрін санайтын болса, «Мұхаммед есімі - ең танымал есім» деген «маңдайшасын» сол қалпында сақтап қалады.

Қазақ халқында да жаңа туылған балаға жақсы ат қоюға баса назар аударған. Болашақ тағдыры есіміне байланысты болуы ықтимал деген де жорамалдар бар. «Жақсы сөз – жарым ырыс» деп, бекер айтпаған-ау қазағым. Әрине, кейде «өзгеше» есімдер де естіп жатамыз. Мысалы, Көтібар, Әріп, Сағат, Жарасқан, Азиада, Дағдарыс (ғаламтордан нақты дәлелмен оқығаным)  тағысын тағы. Мұндай есімдердің дүниеге келуінің де өзіндік себептері бар болар. Атақты, танымал адамдардың есімдерін қоюға да әуеспіз, бірақ «ол есімді көтеріп жүре алады ма, тағдыры қалай болмақ» деп, алаңдайтынымыз тағы бар.

Нәрестеге есім қоюда соңғы жылдары қазақ та өзгере бастапты: жаңа туған балаларына баяғыдай Нұрсұлтан емес, Әлихан деген есімді қоятын болыпты.

Иә, ең жиі кездесетін есімдердің арасында Әлихан көш бастап тұр. Есіңізде ме, тәуелсіздіктің алғашқы жылдарында баласына Нұрсұлтан деп ат қоятын ата-аналар көп болатын.

Бүгінгі таңда ұлдар арасында Әлихан (3560) есімі көш бастап тұр. Сондай-ақ Нұрислам (2731), Айсұлтан (2730), Рамазан, Санжар, Ерасыл, Мирас, Әмір және Әли деген есімдер ең жиі қойылады. Ал, қыздарға ең көп қойылатын есім Айзере (4934), Айару (4873), Раяна (4765) болып отыр. Бұдан кейін Айша, Кәусар, Әмина, Айлин, София және Аружан есімдері ең жиі қойылады.

Атам-қазақ «Менің қызым биші болады! Шұғыла!», «Менің ұлым палуан болады! Қажымұқан!», «Менің ұлым Президент болады! Нұлсұлтан!» "Халқының ұлы, елін сүйген ер болады! Әлихан!"... деп, құлағына азан шақырып, есімін үш рет қайталайды. Жаратқан жар болса, болашақ биші, палуан, президент, ер жігіттер, қыздар тәй-тәйлап өсіп келеді...

«Есімнің де есері бар, естісі бар» деген тіркестегі сөздер де, бір-бірін кездейсоқ кездестірмеген болар. Есіміміз қандай болса да, тағдырымыз «тартымды», көңіл-күйіміз «көтеріңкі», мінезіміз «көркем» бола берсін, ... лайым!

-Есіміңіз кім?

-Нұрила...

-Бектас...

-Шұға...

-Арман...

-Есіміңіз әдемі екен...

Ал, Сіздің өз есіміңізге көңіліңіз тола ма?

Мақпал Сембай

«Қамшы» сілтейді

Пікір айту

Пікір қалдырушының тіркелуі міндетті. КІРУ / ТІРКЕЛУ


    1
    Мәулен Әшімбаев Жамбыл облысында жол апатынан қаза тапқандарға көңіл айтты
    20/04 14:08 0 275
    2
    Алматы-Ташкент автожолында ірі көлік апаты болды: қаза тапқандар бар
    20/04 12:02 0 197
    3
    "Субарумен" соғысқан мопедтегі жігіттердің халі мүшкіл
    20/04 11:50 0 172
    Желдеткіш зауытындағы кайдзен жүйесі: бонус беретін берекелі бизнес
    20/04 00:01 0 331
    Оразаға дайындығың қалай?
    19/04 17:46 0 748

    Таныстырылғандар

    Азаматтық қоғам және дін істері комитеттерінің төрағалары тағайындалды
    Азаматтық қоғам және дін істері комитеттерінің төрағалары тағайындалды
    Азаматтық қоғам және дін істері комитеттерінің төрағалары тағайындалды
    Әлия Ғалымова Азаматтық қоғам істері комитетінің төрайымы болып және Ержан Болатқанұлы Нүкежанов Дін істері комитетінің төрағасы лауазымына тағайындалды.
    10/04/2019 20:06 0 557
    Қоғам белсендісі президенттікке Головкинді ұсынды
    Қоғам белсендісі президенттікке Головкинді ұсынды
    Қоғам белсендісі президенттікке Головкинді ұсынды
    Геннадий Головкин мен Ринат Зайытовты президенттікке ұсынған кім?
    12/04/2019 10:34 2 1845
    Көріпкел: Президент сайлауы екі рет өтеді
    Көріпкел: Президент сайлауы екі рет өтеді
    Көріпкел: Президент сайлауы екі рет өтеді
    Елімізде сайлау науқаны басталысымен нумеролог, астролог, экстрасенстердің жұмысы қыза түсті.
    12/04/2019 13:29 0 5560
    Тоқаев: Тек мұнайға сеніп өмір сүруге болмайды
    Тоқаев: Тек мұнайға сеніп өмір сүруге болмайды
    Тоқаев: Тек мұнайға сеніп өмір сүруге болмайды
    Тоқаев кезектен тыс сайлауын өткізу жөніндегі шешімін қолдағаны үшін кездесуге қатысушыларға алғыс білдіріп, баршасына табыс және амандық тіледі.
    12/04/2019 14:36 0 1224
    Тоқаев: Мен мұндай насихатқа мұқтаж емеспін
    Тоқаев: Мен мұндай насихатқа мұқтаж емеспін
    Тоқаев: Мен мұндай насихатқа мұқтаж емеспін
    Ақтауда менің суретім бейнеленген 14 билборд қойылғанын естідім.
    12/04/2019 15:48 0 914
    Тоқаев пен Мирзиеев кездесуі: қазақ-өзбек шекарасы
    Тоқаев пен Мирзиеев кездесуі: қазақ-өзбек шекарасы
    Тоқаев пен Мирзиеев кездесуі: қазақ-өзбек шекарасы
    Әскери-техникалық, қорғаныс, шекара және келісімдік-құқықтық мәселелер сөз болды.
    15/04/2019 17:13 1 452
    900 жылдық тарихы бар ғимарат отқа оранды (фото, видео)
    900 жылдық тарихы бар ғимарат отқа оранды (фото, видео)
    900 жылдық тарихы бар ғимарат отқа оранды (фото, видео)
    Париждегі тарихы тереңнен басталатын, ең көркем ғимараттардың бірі – Нотер-Дам соборы өртке оранды
    16/04/2019 09:40 0 1293
    Жүйріктер топқа түсті
    Жүйріктер топқа түсті
    Жүйріктер топқа түсті
    Шын жүйрікке шаршы алаңда тұсау жоқ.
    16/04/2019 11:15 0 161
    Холакратия: басшысыз жұмыс жаса және өзіңді өзің биле!
    Холакратия: басшысыз жұмыс жаса және өзіңді өзің биле!
    Холакратия: басшысыз жұмыс жаса және өзіңді өзің биле!
    Басшы алдында бұға бермейтін уақыт келді. Жаңа жүйемен таныс бол!
    16/04/2019 14:46 0 485
    "Балуан Шолақ" фильмі: көруге итермелейтін 5 себеп
    "Балуан Шолақ" фильмі: көруге итермелейтін 5 себеп
    "Балуан Шолақ" фильмі: көруге итермелейтін 5 себеп
    Бүгін "Chaplin" кинотеатрында "Балуан Шолақ" картинасының алдын-ала көрсетілімі болды.
    17/04/2019 00:48 0 782
    Ресейлік жүргізуші қостанайлықтан қазақ тілінде кешірім сұрады (видео)
    Ресейлік жүргізуші қостанайлықтан қазақ тілінде кешірім сұрады (видео)
    Ресейлік жүргізуші қостанайлықтан қазақ тілінде кешірім сұрады (видео)
    Ресейлік тележүргізуші Дмитрий Брейтенбихер қостанайлықтан қазақ тілінде кешірім сұрады
    17/04/2019 07:34 0 2660
    Франциядағы өрт немесе қытай жастарының кекшілдігі
    Франциядағы өрт немесе қытай жастарының кекшілдігі
    Франциядағы өрт немесе қытай жастарының кекшілдігі
    Мұны Франциялықтар өз елі тарихындағы «үлкен трагедия» деп бағаласа, әлем халқы аталған шіркеуді «адамзат мәдениетінің асылы еді» деп аһ ұрып жатыр
    17/04/2019 16:00 0 7156
    Үстіне шкаф құлап, еріні жыртылған баланың ата-анасы наразылық білдіруде
    Үстіне шкаф құлап, еріні жыртылған баланың ата-анасы наразылық білдіруде
    Үстіне шкаф құлап, еріні жыртылған баланың ата-анасы наразылық білдіруде
    Енді істің анық-қанығын нақтылауға полиция кірісті.
    18/04/2019 09:18 0 253
    Қытайдағы Қазақстан елшілігі Ақжарқын Тұрлыбайдың жағдайы туралы айтты
    Қытайдағы Қазақстан елшілігі Ақжарқын Тұрлыбайдың жағдайы туралы айтты
    Қытайдағы Қазақстан елшілігі Ақжарқын Тұрлыбайдың жағдайы туралы айтты
    Қытай соты оны өмір бойына бас бостандығынан айырған болатын
    18/04/2019 14:13 0 1553
    Бибігүл Жексенбай – «Астана» телеарнасының бас директоры
    Бибігүл Жексенбай – «Астана» телеарнасының бас директоры
    Бибігүл Жексенбай – «Астана» телеарнасының бас директоры
    Ол «Астана» телеарнасының одан әрі дамуына тың серпін береді деп сенеміз
    18/04/2019 15:13 0 302