Ерден Қажыбек:Терминология жұмысын мемлекеттік деңгейде қолға алу керек

Ерден Қажыбек:Терминология жұмысын мемлекеттік деңгейде қолға алу керек
Ⓒinform.kz

Ахмет Байтұрсынов атындағы тіл білімі институтының директоры Ерден Қажыбек Елбасының Қазақстан халқына Жолдауы бойынша өз пікірін білдірді, деп хабарлайды Qamshy.kz ақпарат агенттігі Қазақпарт-қа сілтеме беріп.

 Ғалымның пікірінше, бұрынғы Жолдауларға қарағанда биыл Елбасы цифрландыру, жаңа заманауи технологиялар сынды әлдеқайда жоғары мақсаттарды халық алдына қойып отыр. Бұл - еліміз бен мемлекеттің биіктей түскенінің көрсеткіші.

«Елбасы Жолдауда терминологияға назар аударып отыр. Шынында да, терминология бізде - кенжелеп қалған тіл білімі салаларының бірі. Әр сала үшін терминология ғылымында дәлелденген мөлшер бойынша, кемінде 5 мың, әрі кетсе 10-15 мың термин керек екен. Қоғамда 100 сала бар десек, кемінде 500 мың термин керек екен. Ал біз соңғы 20-25 жылда 20-30 мың терминді ғана бекітіп отырмыз. Дәл қазір ұлттық терминологияны, әсіресе IT-технология, инновациялық бағыттағы терминдерді бір жүйеге келтірмесек, артта қаламыз», - дейді Е. Қажыбек.

Институт директорының айтуынша, терминология - тек қана филологтардың жұмысы емес, бұл - мемлекеттік деңгейде қолға алынатын жұмыс. «Ұлттық терминологияны қалыптастыру жұмысына еліміздегі ауыл шаруашылық, өндіріс секілді барлық салалары бойынша тиісті министрліктер, ведомстволар, комитеттер немесе ұлттық компаниялар өз саласы бойынша арнайы топ құрып, әр жаңа терминді қарастырып, қабылдап, кең талқыға салуы тиіс. Негізгі терминдерді жасау, талқылау және сараптау және бекіту рәсімдерін, оның жолдарын, тәртіптерін, кестесін, жоспарын жасауы тиіс. Сол жоспар бойынша бүкіл ел болып жұмыс істеуіміз керек», - деп өз сөзін толықтырды ол. Ерден Қажыбек былтыр қараша айында Үкімет жанындағы ұлттық комиссия жанынан терминологиялық топ құрылғанын, бірқатар жиындар өткенін еске салды. Жақын күндері арнайы сайт ашылып, барлық қазақстандықтардың терминші мамандардың жұмысын қарауына, қадағалауына және кеңес беруіне мүмкіндік берілмек.

«Қамшы» сілтейді

Пікір айту

Пікір қалдырушының тіркелуі міндетті. КІРУ / ТІРКЕЛУ


  • 9 ай бұрын

    Терменологиямен айналысуға тойдан қол тимей жатыр.

    • 8 ай бұрын

      Терминология мәселесін мемлекеттік деңгейде қолға алатын өзіңіз басқарып отырған мемлекеттік институт емес пе? Оны қолға алсаңыз осы уақытқа дейін қайда қалдыңыз? Ай Жердің арасынан небір миға симайтын аударма терминдерді ойдан шығарып жүрген тапқышбектерді тіл институты қолдамаса қазақ тілі мұндай күлкілі жағдайға ұшырамас еді. Мен сіздің атыңызға жазған жаңа әліпби мәселесі жөнінде, қазақ тілінің граматикасы жөнінде ұсыныстарыма, ешқандай жауап бермедіңіз. Мүмкін зейнетке дейін қолыңыз бір босар. Сол кезде бұл мәселелерді де мемлекеттік дәрежеге көтеру керек деп шырылдаған боларсыз.

      1
      Ақындардың шығармашылық кештері жаңа форматта өтпек
      20/10 02:10 0 164
      2
      «Мұзбалақты» көрдің бе?
      19/10 18:04 0 704
      3
      Қызыңыз үйде ме, әлде табыс табам деп кафе жағалап жүр ме?
      19/10 17:44 0 1273
      Қазақстандық YouTube-та казино мен брендті жарнамалауға тыйым салынған
      19/10 17:29 0 317
      Хабибтің әкесі Макгрегорды Дағыстанға қонаққа шақырды
      19/10 17:20 0 1511

      Таныстырылғандар

      Жаңаөзен оқиғасынан кейін жазасын өтеп шыққан белсенді қайтыс болды (фото)
      Жаңаөзен оқиғасынан кейін жазасын өтеп шыққан белсенді қайтыс болды (фото)
      Жаңаөзен оқиғасынан кейін жазасын өтеп шыққан белсенді қайтыс болды (фото)
      Мақсат Досмағамбетов бет сүйегіндегі қатерлі ісік диагнозымен Маңғыстау облыстық ауруханасының онкологиялық бөлімінде жатқан.
      29/09/2018 12:36 0 15401
      Елбасы Түркістан облысын құруға не түрткі болғанын айтты
      Елбасы Түркістан облысын құруға не түрткі болғанын айтты
      Елбасы Түркістан облысын құруға не түрткі болғанын айтты
      Түркістан облысына ресми сапармен барған Елбасы рухани астанадағы этноауылда халықпен кездесіп, көне қала тарихына тоқталды
      30/09/2018 12:14 3 2965
      Қазан айының басында күн күрт суытады
      Қазан айының басында күн күрт суытады
      Қазан айының басында күн күрт суытады
      2 қазанда республиканың солтүстік және орталық облыстарында, 2-3 қазанда оңтүстік-шығыс және шығысында жаңбыр жауады.
      01/10/2018 12:23 0 2855
      Қазақстандық танымал актер дүниеден өтті
      Қазақстандық танымал актер дүниеден өтті
      Қазақстандық танымал актер дүниеден өтті
      Тұрсын Батайұлы Құралиевтің ең соңғы түскен телехикаясы – «Тар заман».
      02/10/2018 11:43 0 10757
      Астанада халық саны өсіп келеді
      Астанада халық саны өсіп келеді
      Астанада халық саны өсіп келеді
      Үш ауысымды мектептердің пайда болуы ол демографиялық және көші-қон мәселесіне байланысты.
      02/10/2018 15:23 0 1833
      Әсет Нұржаубай: Әблязовқа сеніп қалдым
      Әсет Нұржаубай: Әблязовқа сеніп қалдым
      Әсет Нұржаубай: Әблязовқа сеніп қалдым
      Қуғындағы олигарх Мұхтар Әблязов пен оның қозғалысына қатысы бар деп айыпталған белсенді Әсет Нұржаубайға қатысты сот аяқталды.
      03/10/2018 10:25 8 2024
      Астанада халықтың қауіпсіздігі үшін батырмасы бар бағдаршам орнатылды
      Астанада халықтың қауіпсіздігі үшін батырмасы бар бағдаршам орнатылды
      Астанада халықтың қауіпсіздігі үшін батырмасы бар бағдаршам орнатылды
      Жол белгілері бар екі жаяу жүргіншілер жолы жөндеуден өтті және қақпаға баратын жол жабылды.
      03/10/2018 17:02 0 1548
      Биыл Астанада көмір тапшылығы бола ма?
      Биыл Астанада көмір тапшылығы бола ма?
      Биыл Астанада көмір тапшылығы бола ма?
      1 тамыздан 2 қазанға дейін астанаға 93,7 мың тонна қатты отын келіп түсті.
      03/10/2018 17:39 0 1162
      «4 ағайынды» тобының жетекшісіне тағайындалған жаза өзгерді
      «4 ағайынды» тобының жетекшісіне тағайындалған жаза өзгерді
      «4 ағайынды» тобының жетекшісіне тағайындалған жаза өзгерді
      2 тамыз күні қылмыстық топ мүшелері 3 жылдан 12 жылға дейінгі мерзімге сотталған болатын.
      04/10/2018 18:04 0 6739
      Мәулен Әшімбаев Елбасының жолдауын қолдау мақсатында жиын өткізді
      Мәулен Әшімбаев Елбасының жолдауын қолдау мақсатында жиын өткізді
      Мәулен Әшімбаев Елбасының жолдауын қолдау мақсатында жиын өткізді
      Елбасының Жолдауында қоғамда қызу талқыланып жүрген ең өзекті әлеуметтік мәселелер қамтылған.
      06/10/2018 15:29 1 1492
      Қоршаған ортаны ластағаны үшін жүк көлігі жүргізушілеріне айыппұл салынды
      Қоршаған ортаны ластағаны үшін жүк көлігі жүргізушілеріне айыппұл салынды
      Қоршаған ортаны ластағаны үшін жүк көлігі жүргізушілеріне айыппұл салынды
      Есіл аудандық ІІБ ЖПҚ табиғатты қорғау полициясы бөлімшесінің қызметкерлері санкциясыз төгілген қалдықтарды анықтау үшін 6 қазан күні кезекті рейд жүргізді.
      08/10/2018 18:08 0 1207
      Астанада арба ұрлығымен айналысқан 24 жастағы қыз ұсталды
      Астанада арба ұрлығымен айналысқан 24 жастағы қыз ұсталды
      Астанада арба ұрлығымен айналысқан 24 жастағы қыз ұсталды
      ҚР ҚК-нің 188-бабы бойынша сотқа дейінгі тергеп-тексеру жүргізілуде.
      09/10/2018 15:30 0 971
      Жолдаудан туындайтын міндеттер белгіленді
      Жолдаудан туындайтын міндеттер белгіленді
      Жолдаудан туындайтын міндеттер белгіленді
      Жиында Жолдауды жүзеге асырудағы облыстық атқарушы органдардың міндеттері туралы мәселе қаралды, - деп хабарлайды Алматы облысы әкімінің баспасөз қызметі.
      10/10/2018 19:26 0 1033
      Алматылық кәсіпкер Талғат Мұсабаевтан қысым көріп отырғанын айтады
      Алматылық кәсіпкер Талғат Мұсабаевтан қысым көріп отырғанын айтады
      Алматылық кәсіпкер Талғат Мұсабаевтан қысым көріп отырғанын айтады
      Бақыт Ниязов өз кәсібін жоғалтып аламын деп қорқып жүр
      11/10/2018 11:49 0 12195
      Ақмолада намаз оқыған дәрігер сотта жауап берді
      Ақмолада намаз оқыған дәрігер сотта жауап берді
      Ақмолада намаз оқыған дәрігер сотта жауап берді
      Прокуратура  Қазақстан Республикасының "Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы" кодексіне сәйкес мемлекеттік сектор
      18/10/2018 19:11 0 1328