Елбасыға пікір: "Біз бүгін ауызша ғана "рухани дамып" жатырмыз"

Елбасыға пікір: "Біз бүгін ауызша ғана "рухани дамып" жатырмыз"
Ⓒашық дереккөзден

Академик  Оразалы  Сәбденнің

ҚР Президенті Н.Ә.Назарбаевқа,  Қазақстан  халқына

АШЫҚ ПІКІРІ

 

Біз өзі қайда бара жатырмыз? Бізді қайда алып барады?! Кеше ғана автоұрылардың қолынан қапияда қаза болған Теннің тағдыры ой салды.
Ата-анасына, туған-туысына, Қазақстанның туын көтеріп жүрген спортшы жора-жолдастарына, бүкіл Қазақстан халқына көңіл айтамын!
Өкінішке орай, бұл жалғыз Денис Теннің басында болған оқиға емес! Осындай келеңсіздіктердің түр-түрі еліміздің әр түкпірлерінде өте жиі кездесуде. Мұны егеменділік алған 27 жылдан бері тапқан жетістігімізбен катар, жіберген үлкен қателігіміз деуге болады. Дәл осы туралы "ойлан, халқым, толған, билік" дегім келеді. Егер дәл осылай кете берсек, бала- шаға, немере-шөберелердің  келешегі не болады? Айналадағы алпауыттарға жұтылып кетпейміз бе деген күдік кеудені кеулей түседі.

Әлемдік Давос форумының жаһандық бәсекелестігіне жүгінсек, Қазақстан денсаулық саласы бойынша 94-орында екен. Ең өзекті инновация, жаңа теxнология, бизнес, ғылым салаларының дамуы бойынша 80-100-орында болсақ, жас нәресте өлімінен, анемия, суицидтен ең соңындамыз, қаржы саласы бойынша  114-орында, ал коррупциядан алдымызға жан салмай, бәрінен озып келеді екенбіз.
Сонда біз немен мақтана аламыз?  Осындайда "Қалың елім, қазағым, қайран жұртым" деп күңіренген ұлы Абай хакімнің сөздері еріксіз есіңе туседі...!
Осы күнге дейін сауынды сиырдай сорып келген екі емшегіміздегі мұнайымыз бен газымыз да, сирек металдарымыз да біраз жылдардан кейін таусылады. АҚШ-тың өзі жер байлығын ашып есептеп, қайта көміп, келер ұрпақтарына қалдырып отыр! Біз сонда не қалдырамыз? Кедейшіліктен көні кепкен қарапайым қазақтың соры қайнап отырғаны рас. Жоқшылықтың нәтижесінде тәрбие-білімнен кенже қалған, бір мамандық иесі атана алмаған қазақ жастары ұрлыққа баруда, теріс жолға түсуде. Біз бүгін ауызша ғана дамыған елдердің қатарына қосылып, "рухани дамып" жатырмыз. Шындығында,  руxани құндылығымызды түгендер болсақ, мұнда да мақтанатындай ештеңе жоқ.

Сонда біз әлемде неден алдамыз? Оны айта алмаймын.
Денис Тен, Самал Еслямова, Геннадий Головкиндер өз күшімен жетістікке жетіп, Қазақстанның атын шығарып жүр еді. Енді міне, Теннен де айырылдық... Осы біз Мұстафа Өзтүріктен де жылап айрылғанымызды неге ұмыттық? Неге бүгінде елім деген азаматтардың үні шықпайды?

Құрметті Елбасы, осы келеңсіздіктерге шұғыл түрде назар аударуыңызды сұраймын!

Тез арада «елім» деген ақылман азаматтармен дөңгелек үстелде бас қосып, ел ішіндегі бүгінгі дертті ашық айтып, алдын алу үшін не істеу керек екенін ақылдасу керек! Егер көп жылдан бергі қордаланып қалған келеңсіздіктер туралы мен айтар болсам: жұмыссыздық ( 2,7 млн. жұмыссыз өзін- өзі қамтамасыз етеді дейді, бірақ бұл шындыққа жанаспайтыны анық). Егер біздегі 4,9% жұмыссыздық рас болса, онда әлемдік ГИННЕС Кітабына нағып кіре салмаймыз!?
"Кейбір жігіт жүреді мақтан күйлеп..." деп ұлы Абай айтпақшы, мақтанғанда алдымызға жан  салмайтын болдық. Әсіресе біз адам тәрбиелеуден кенже қалдық, руxани-мәдени, тәрбие, кейде мораль деген сөзді ұмытып кеттік. Міне, бұл күнгі біздің болмысымыз осы.

Сонда біз қайда барамыз, бізді қайда алып барады?

Өкінішке орай, қайда бара жатқанымызды білмейміз...

Қайда бастап бара жатқандарын батыс алпауыттары да білмейді.

Әлемнің өзі қазір әлем- жәлем болып тұр. Дамыған елдер байлыққа бас ұрып, руxани құндылықтан кенже қалды. Әлеуметтік инновация дамып жатқан кейбір Скандинавия мемлекеттерін айтпағанда, дамыған мемлекеттердің өзі өркениет жолынан шатасып отыр. Бір карағанда, Қытай экономика жағынан жақсы дамып келе жатыр, алайда, демократия жағынан Кытайды алда көп қиындықтар кутуде. Әлем дамуының мән-жайын болжай келе, бізге де ойланатын кез келді я бұл соңғы мумкіндігіміз болуы мүмкін.

Әлемдегі жылдам өзгерістер біздің қазіргі керенау қозғалысымызға қарап  тұрмайды. Шығыста 1,4 млрд. Қытай, оңтүстікте 1,3 млрд. халқы бар Үнді елі, солтүстікте 147 млн. орысың ол отыр. Өзбек көршіміз де қарап жатқан жоқ, тез көбейіп 33 млн-ға жетті! Олар жылда шет елде тірлік жасап, 20-25 млрд АҚШ долларын ел бюджетіне әкелуде. Ал бәріміздің төбемізден қарап, АҚШ тұр. Осылардың қыспағында мәңгілік шикізат елі болып калмаймыз ба деген күдік те жоқ емес. Бұл сұрақ қазір әр қазақты мазалауы тиіс. Әрқайсымыз үн қосатын кез келді!

Мен өз басым Елбасына егеменділік алғалы 30-дан  астам концептуалды елдің дамуына қажетті деген идея, ұсыныстарымды беріп келемін. Соның бірі 2012 жылы тікелей жоба ретінде барлық есебімен жазып берілген Түркістанды рухани Астанаға айналдыру арқылы рухымызды көтеру жобасы еді. Бүгінгі таңда бұл жобаны жүзеге асырудың өзектілігі артпаса, кеміген жоқ. Елбасына берген жобаларымның бірі іске асса, басқалары өз кезегін күтуде. Оның себебі, жоғарыда айтылған, ендігі,  баршаңызға мәлім...

Мен әлі де елім үшін, болашағымыз үшін қызмет етуге дайынмын.

Ертең жарыққа шығаратын әлемдік деңгейдегі жобам да даяр тұр. Елде қордаланған үлкен проблемаларды оңтайлы шешу үшін не істеу  керек деген сұраққа жауабым: әлі де кеш емес.

Сыздауықтай асқынған елдің ішкі келеңсіздіктерін шешу үшін Елбасының өзі мұрындық болып, халқымыздың арасынан мақтау-мадақтан алыс, келелі ой айта алатын, іс жасай алатын, табанының бүдірі бар ақылман игі-жақсыларды  бір дөңгелек үстел басына жинап, ақыл-кеңес құру мәселесі уақыт күттірмейтін аса қажет мәселе болып отырғанын тағы да айтамын. Аталмыш проблемаларды шешудің негізгі тетіктері қандай, мемлекетті жаңа жолға салу үшін не істеу керек, осы сұрақтарының төңірегінде кеңес құру - бүгінгінің ең ұтымды қадамы болмақ. Бұл Кеңес - тұрақты Мемлекеттік ұлттық Кеңес ретінде үнемі жұмыс істеп тұруы керек. Кеңес функциясы - Конституциялық өзгерістерге, саяси-әлеуметтік,  экономикалық өзгерістерге оң ықпал ететін ұсыныстар беріп отыру болып табылады. Кеңесте талқыланатын мәселелердің бәрі халыққа жария түрде өткізілуіне мән беру де аса маңызды болмақ.  Біз ұсынып отырған жиынға әлемнің әр тарабында тарыдай шашылып жүрген талантты қандастарымыз да қатысуы тиіс. Бұл отырыс жариялы болса  я оны барлық ақпарат құралдары тегіс  көрсетсе деген ой бар. Сонда кімнің ішінде не бар, кімнің қандай ойы бар екенін халық білетін болады. Ат төбеліндей аз халықпыз, мақсатымыз ел мен жерді, тіл мен ділді сақтап, келер ұрпақты бақытты ету, өзге елге жем болмау, өркениетті, дамыған, демократиялық ел болу! Осыны көрген халқымыз өз уәжін ел алдында сөз айта алатын марқасқа азаматтары арқылы білдірер еді, тура жол көрсетілер еді. Елбасы да жұмыр басты пенде, бәрін ой елегінен өткізіп, осы қадамға барғаны дұрыс болар еді деп ойлаймын.

Халқым, сіз не дейсіз?

Қазақстан ғалымдар Одағының Президенті,

академик, ҚР Мемлекеттік сыйлығының лауреаты,

ҚР Парламентінің 4 дүркін депутаты,

СССР спорт шебері, Қазақстан  чемпионы                       О.Сәбден

 

«Қамшы» сілтейді

Пікір айту

Пікір қалдырушының тіркелуі міндетті. КІРУ / ТІРКЕЛУ


  • 2 ай бұрын

    Естір, тіңдар құлақ болса керемет айтылған, нағыз шыңғырған шындық, осындай шындықты таймалмай, жалтақтамай айтатын ағалардың қатары көп болсын !

    • 2 ай бұрын

      Осыдан бір жыл бұрын құрылтайда қазақтың мұңын жеткізіңіз деп берген жазбамыздан ат тонын ала қашып еді Орекең. Демек бұл екіжүзділік.

      1
      «Ақ жолдың» жеңісі – Бөкейхановтың Санкт-Петерборда ескерткіш тақтасы орнатылатын болды
      17/10 17:34 0 373
      2
      Домбыраның құлағында ойнайтын жапондық Фуки Яги кім?
      17/10 17:12 0 267
      3
      «Тұңғышбайдың басынан түрлі жағдай өтпегенде, мұндай пьесаны осылайша ойнауы мүмкін емес еді»
      17/10 16:25 1 1739
      Бәсекеге қабілеттілік бойынша Қазақстанның әлемдік рейтингі қандай?
      17/10 15:59 0 246
      Сталин уақытында Қазақстанның шынайы тарихын жазған тарихшы
      17/10 15:48 0 212

      Таныстырылғандар

      Жасы келген қыз-келіншектерге үйленетін жас жігіттердің қарасы көбейген
      Жасы келген қыз-келіншектерге үйленетін жас жігіттердің қарасы көбейген
      Жасы келген қыз-келіншектерге үйленетін жас жігіттердің қарасы көбейген
      Мамандар 2018 жылы мұндай отбасылардың қатары 25 пайызға артқанын айтады.
      27/09/2018 12:37 0 7659
      Роза Бағланова: "Біздің «ұлы» ғалымдарымыз бүтін бір ұрпақты өлімге, ауру-кеселге қиып отыр" (видео)
      Роза Бағланова: "Біздің «ұлы» ғалымдарымыз бүтін бір ұрпақты өлімге, ауру-кеселге қиып отыр" (видео)
      Роза Бағланова: "Біздің «ұлы» ғалымдарымыз бүтін бір ұрпақты өлімге, ауру-кеселге қиып отыр" (видео)
      Роза Бағланова бүгінде өмірде болмағанымен сөзі өлген жоқ.
      27/09/2018 14:34 0 8981
      Шоу-бизнес өкілдері онлайн түрде «права» алды
      Шоу-бизнес өкілдері онлайн түрде «права» алды
      Шоу-бизнес өкілдері онлайн түрде «права» алды
      Акцияға композитор әрі әнші-педагог Алтынбек Қоразбаев, әнші, актриса Айжан Нұрмағамбетова және т.б. өнер майталмандары қатысты.
      27/09/2018 23:01 0 1500
      Бала ломбардтағы кепіл емес һәм ұлының денесін елге қайтара алмай отырған ана көмек сұрайды
      Бала ломбардтағы кепіл емес һәм ұлының денесін елге қайтара алмай отырған ана көмек сұрайды
      Бала ломбардтағы кепіл емес һәм ұлының денесін елге қайтара алмай отырған ана көмек сұрайды
      Қайғысы мен күйініші араласқан ана ұлының өлі денесін ауруханадан шығарып, Қазақстанға қайтару үшін отандастарынан көмек сұрайды.
      28/09/2018 10:48 0 3378
      Ескі фотоның тарихы. Жапондық бала өз інісін өртеуге әкелді
      Ескі фотоның тарихы. Жапондық бала өз інісін өртеуге әкелді
      Ескі фотоның тарихы. Жапондық бала өз інісін өртеуге әкелді
      Бұл суретті 1945 жылы Жапонияда америкалық фототілші Джо О^Доннел түсірген.
      01/10/2018 12:38 0 7332
      Жаңаөзен оқиғасының белсендісі Мақсат Досмағамбетовті ақтық сапарға шығарып салды
      Жаңаөзен оқиғасының белсендісі Мақсат Досмағамбетовті ақтық сапарға шығарып салды
      Жаңаөзен оқиғасының белсендісі Мақсат Досмағамбетовті ақтық сапарға шығарып салды
      Жаңаөзенде 1-қазанда Жаңаөзен оқиғасына қатысты сотталып, жазасын өтеп шыққан белсенді Мақсат Досмағамбетовті жерледі
      02/10/2018 09:53 0 3283
      4 кішкентай баласымен жалғыз қалған әке бұрынғы әйелінен алимент өндіре алмай отыр
      4 кішкентай баласымен жалғыз қалған әке бұрынғы әйелінен алимент өндіре алмай отыр
      4 кішкентай баласымен жалғыз қалған әке бұрынғы әйелінен алимент өндіре алмай отыр
      Анасына хат жолдап отырған бұл бүлдіршіндер оны соңғы рет қашан көргендерін ұмытқан.
      05/10/2018 10:23 0 2203
      28 жастағы ер адам 4 жастағы баласын ұрып өлтірген  (видео)
      28 жастағы ер адам 4 жастағы баласын ұрып өлтірген (видео)
      28 жастағы ер адам 4 жастағы баласын ұрып өлтірген (видео)
      Алты баланың әкесі төрт жастағы баласы бұтына жіберіп қойғанын мойындамағаны үшін жұдырық жұмсаған.
      05/10/2018 11:39 0 16564
      30 балам бар деп мақтанған пайғамбар бәрінен не себепті бір күнде айырылды?
      30 балам бар деп мақтанған пайғамбар бәрінен не себепті бір күнде айырылды?
      30 балам бар деп мақтанған пайғамбар бәрінен не себепті бір күнде айырылды?
      Ежелде қариялар бұл сұрақты да, сұрақ қоюшы адамды да жақтырмай, «Құдайға шүкір, бар ғой, менікі емес Алланікі» деп санын атамай жауап беретін.
      09/10/2018 11:32 0 8276
      Алматыда жылу маусымы қашан басталады
      Алматыда жылу маусымы қашан басталады
      Алматыда жылу маусымы қашан басталады
      Жаңа жылу маусымына дайындық жұмыстарының барлығы белгіленген кестеге сай жүруде.
      09/10/2018 15:37 0 664
      Шерағаңның шындығы...
      Шерағаңның шындығы...
      Шерағаңның шындығы...
      Халықтың тағдыры таразыға түсіп жатқанда маған жеке адамның амбициясы көк тиын.
      10/10/2018 13:30 0 1431
      Оралхан Бөкейдің ұстазы Шерағаңа жазғаны...
      Оралхан Бөкейдің ұстазы Шерағаңа жазғаны...
      Оралхан Бөкейдің ұстазы Шерағаңа жазғаны...
      Аға! Мен Сізді ешқашанда аты-жөніңізбен атаған емеспін.
      10/10/2018 14:07 0 13414
      Әлемде соңғы жылдары селфи жасаймын деп 300 адам жан тапсырған
      Әлемде соңғы жылдары селфи жасаймын деп 300 адам жан тапсырған
      Әлемде соңғы жылдары селфи жасаймын деп 300 адам жан тапсырған
      Халқының саны 300 миллионнан асқан АҚШ экстремалды селфимен күресті бастап кетті.
      11/10/2018 15:03 0 3081
      «Ұлтшылдан» неге жеріндік?
      «Ұлтшылдан» неге жеріндік?
      «Ұлтшылдан» неге жеріндік?
      Мәдениеттен жырақ жатқан қазақ секілді жұртты салғаннан көпшіл қыламын демей, әуелі ұлтшыл қылу керек
      11/10/2018 16:39 1 1783
      "Қазақ құл болды, басынан ерік, малынан билік кетті"
      "Қазақ құл болды, басынан ерік, малынан билік кетті"
      "Қазақ құл болды, басынан ерік, малынан билік кетті"
      Алаш қайраткерлерінің аңсаған арманы өз жерімізде, өз елімізде ана тілін төрге шығару болатын.
      12/10/2018 16:38 0 1777