Елбасыға пікір: "Біз бүгін ауызша ғана "рухани дамып" жатырмыз"

Елбасыға пікір: "Біз бүгін ауызша ғана "рухани дамып" жатырмыз"
Ⓒашық дереккөзден

Академик  Оразалы  Сәбденнің

ҚР Президенті Н.Ә.Назарбаевқа,  Қазақстан  халқына

АШЫҚ ПІКІРІ

 

Біз өзі қайда бара жатырмыз? Бізді қайда алып барады?! Кеше ғана автоұрылардың қолынан қапияда қаза болған Теннің тағдыры ой салды.
Ата-анасына, туған-туысына, Қазақстанның туын көтеріп жүрген спортшы жора-жолдастарына, бүкіл Қазақстан халқына көңіл айтамын!
Өкінішке орай, бұл жалғыз Денис Теннің басында болған оқиға емес! Осындай келеңсіздіктердің түр-түрі еліміздің әр түкпірлерінде өте жиі кездесуде. Мұны егеменділік алған 27 жылдан бері тапқан жетістігімізбен катар, жіберген үлкен қателігіміз деуге болады. Дәл осы туралы "ойлан, халқым, толған, билік" дегім келеді. Егер дәл осылай кете берсек, бала- шаға, немере-шөберелердің  келешегі не болады? Айналадағы алпауыттарға жұтылып кетпейміз бе деген күдік кеудені кеулей түседі.

Әлемдік Давос форумының жаһандық бәсекелестігіне жүгінсек, Қазақстан денсаулық саласы бойынша 94-орында екен. Ең өзекті инновация, жаңа теxнология, бизнес, ғылым салаларының дамуы бойынша 80-100-орында болсақ, жас нәресте өлімінен, анемия, суицидтен ең соңындамыз, қаржы саласы бойынша  114-орында, ал коррупциядан алдымызға жан салмай, бәрінен озып келеді екенбіз.
Сонда біз немен мақтана аламыз?  Осындайда "Қалың елім, қазағым, қайран жұртым" деп күңіренген ұлы Абай хакімнің сөздері еріксіз есіңе туседі...!
Осы күнге дейін сауынды сиырдай сорып келген екі емшегіміздегі мұнайымыз бен газымыз да, сирек металдарымыз да біраз жылдардан кейін таусылады. АҚШ-тың өзі жер байлығын ашып есептеп, қайта көміп, келер ұрпақтарына қалдырып отыр! Біз сонда не қалдырамыз? Кедейшіліктен көні кепкен қарапайым қазақтың соры қайнап отырғаны рас. Жоқшылықтың нәтижесінде тәрбие-білімнен кенже қалған, бір мамандық иесі атана алмаған қазақ жастары ұрлыққа баруда, теріс жолға түсуде. Біз бүгін ауызша ғана дамыған елдердің қатарына қосылып, "рухани дамып" жатырмыз. Шындығында,  руxани құндылығымызды түгендер болсақ, мұнда да мақтанатындай ештеңе жоқ.

Сонда біз әлемде неден алдамыз? Оны айта алмаймын.
Денис Тен, Самал Еслямова, Геннадий Головкиндер өз күшімен жетістікке жетіп, Қазақстанның атын шығарып жүр еді. Енді міне, Теннен де айырылдық... Осы біз Мұстафа Өзтүріктен де жылап айрылғанымызды неге ұмыттық? Неге бүгінде елім деген азаматтардың үні шықпайды?

Құрметті Елбасы, осы келеңсіздіктерге шұғыл түрде назар аударуыңызды сұраймын!

Тез арада «елім» деген ақылман азаматтармен дөңгелек үстелде бас қосып, ел ішіндегі бүгінгі дертті ашық айтып, алдын алу үшін не істеу керек екенін ақылдасу керек! Егер көп жылдан бергі қордаланып қалған келеңсіздіктер туралы мен айтар болсам: жұмыссыздық ( 2,7 млн. жұмыссыз өзін- өзі қамтамасыз етеді дейді, бірақ бұл шындыққа жанаспайтыны анық). Егер біздегі 4,9% жұмыссыздық рас болса, онда әлемдік ГИННЕС Кітабына нағып кіре салмаймыз!?
"Кейбір жігіт жүреді мақтан күйлеп..." деп ұлы Абай айтпақшы, мақтанғанда алдымызға жан  салмайтын болдық. Әсіресе біз адам тәрбиелеуден кенже қалдық, руxани-мәдени, тәрбие, кейде мораль деген сөзді ұмытып кеттік. Міне, бұл күнгі біздің болмысымыз осы.

Сонда біз қайда барамыз, бізді қайда алып барады?

Өкінішке орай, қайда бара жатқанымызды білмейміз...

Қайда бастап бара жатқандарын батыс алпауыттары да білмейді.

Әлемнің өзі қазір әлем- жәлем болып тұр. Дамыған елдер байлыққа бас ұрып, руxани құндылықтан кенже қалды. Әлеуметтік инновация дамып жатқан кейбір Скандинавия мемлекеттерін айтпағанда, дамыған мемлекеттердің өзі өркениет жолынан шатасып отыр. Бір карағанда, Қытай экономика жағынан жақсы дамып келе жатыр, алайда, демократия жағынан Кытайды алда көп қиындықтар кутуде. Әлем дамуының мән-жайын болжай келе, бізге де ойланатын кез келді я бұл соңғы мумкіндігіміз болуы мүмкін.

Әлемдегі жылдам өзгерістер біздің қазіргі керенау қозғалысымызға қарап  тұрмайды. Шығыста 1,4 млрд. Қытай, оңтүстікте 1,3 млрд. халқы бар Үнді елі, солтүстікте 147 млн. орысың ол отыр. Өзбек көршіміз де қарап жатқан жоқ, тез көбейіп 33 млн-ға жетті! Олар жылда шет елде тірлік жасап, 20-25 млрд АҚШ долларын ел бюджетіне әкелуде. Ал бәріміздің төбемізден қарап, АҚШ тұр. Осылардың қыспағында мәңгілік шикізат елі болып калмаймыз ба деген күдік те жоқ емес. Бұл сұрақ қазір әр қазақты мазалауы тиіс. Әрқайсымыз үн қосатын кез келді!

Мен өз басым Елбасына егеменділік алғалы 30-дан  астам концептуалды елдің дамуына қажетті деген идея, ұсыныстарымды беріп келемін. Соның бірі 2012 жылы тікелей жоба ретінде барлық есебімен жазып берілген Түркістанды рухани Астанаға айналдыру арқылы рухымызды көтеру жобасы еді. Бүгінгі таңда бұл жобаны жүзеге асырудың өзектілігі артпаса, кеміген жоқ. Елбасына берген жобаларымның бірі іске асса, басқалары өз кезегін күтуде. Оның себебі, жоғарыда айтылған, ендігі,  баршаңызға мәлім...

Мен әлі де елім үшін, болашағымыз үшін қызмет етуге дайынмын.

Ертең жарыққа шығаратын әлемдік деңгейдегі жобам да даяр тұр. Елде қордаланған үлкен проблемаларды оңтайлы шешу үшін не істеу  керек деген сұраққа жауабым: әлі де кеш емес.

Сыздауықтай асқынған елдің ішкі келеңсіздіктерін шешу үшін Елбасының өзі мұрындық болып, халқымыздың арасынан мақтау-мадақтан алыс, келелі ой айта алатын, іс жасай алатын, табанының бүдірі бар ақылман игі-жақсыларды  бір дөңгелек үстел басына жинап, ақыл-кеңес құру мәселесі уақыт күттірмейтін аса қажет мәселе болып отырғанын тағы да айтамын. Аталмыш проблемаларды шешудің негізгі тетіктері қандай, мемлекетті жаңа жолға салу үшін не істеу керек, осы сұрақтарының төңірегінде кеңес құру - бүгінгінің ең ұтымды қадамы болмақ. Бұл Кеңес - тұрақты Мемлекеттік ұлттық Кеңес ретінде үнемі жұмыс істеп тұруы керек. Кеңес функциясы - Конституциялық өзгерістерге, саяси-әлеуметтік,  экономикалық өзгерістерге оң ықпал ететін ұсыныстар беріп отыру болып табылады. Кеңесте талқыланатын мәселелердің бәрі халыққа жария түрде өткізілуіне мән беру де аса маңызды болмақ.  Біз ұсынып отырған жиынға әлемнің әр тарабында тарыдай шашылып жүрген талантты қандастарымыз да қатысуы тиіс. Бұл отырыс жариялы болса  я оны барлық ақпарат құралдары тегіс  көрсетсе деген ой бар. Сонда кімнің ішінде не бар, кімнің қандай ойы бар екенін халық білетін болады. Ат төбеліндей аз халықпыз, мақсатымыз ел мен жерді, тіл мен ділді сақтап, келер ұрпақты бақытты ету, өзге елге жем болмау, өркениетті, дамыған, демократиялық ел болу! Осыны көрген халқымыз өз уәжін ел алдында сөз айта алатын марқасқа азаматтары арқылы білдірер еді, тура жол көрсетілер еді. Елбасы да жұмыр басты пенде, бәрін ой елегінен өткізіп, осы қадамға барғаны дұрыс болар еді деп ойлаймын.

Халқым, сіз не дейсіз?

Қазақстан ғалымдар Одағының Президенті,

академик, ҚР Мемлекеттік сыйлығының лауреаты,

ҚР Парламентінің 4 дүркін депутаты,

СССР спорт шебері, Қазақстан  чемпионы                       О.Сәбден

 

«Қамшы» сілтейді

Пікір айту

Пікір қалдырушының тіркелуі міндетті. КІРУ / ТІРКЕЛУ


  • 3 апта бұрын

    Естір, тіңдар құлақ болса керемет айтылған, нағыз шыңғырған шындық, осындай шындықты таймалмай, жалтақтамай айтатын ағалардың қатары көп болсын !

    • 3 апта бұрын

      Осыдан бір жыл бұрын құрылтайда қазақтың мұңын жеткізіңіз деп берген жазбамыздан ат тонын ала қашып еді Орекең. Демек бұл екіжүзділік.

      1
      Әлеуметтік желіде Елбасының сирек кездесетін видеосы пайда болды (видео)
      18/08 16:42 0 1149
      2
      Астана мен Ақмола облысында дауылды ескерту жарияланды
      18/08 16:15 0 91
      3
      Елбасы Қарағанды тұрғындарын Бұқар жыраудың 350 жылдығымен құттықтады
      18/08 13:49 0 130
      «Ұлан» газетінің бас редакторы Сұлтан Қалиұлы қайтыс болды
      18/08 13:24 0 927
      Қазақстанда 30-дан аса әкім мен орынбасарлары пара алды деген күдік бар
      18/08 13:20 0 591

      Таныстырылғандар

      Әлем сүйсінген Колинда: қарапайым ауыл қызынан президентке дейін
      Әлем сүйсінген Колинда: қарапайым ауыл қызынан президентке дейін
      Әлем сүйсінген Колинда: қарапайым ауыл қызынан президентке дейін
      Өз елінің командасын қолдау үшін қарапайым жолаушылармен бірге Ресейге ұшып барған мемлекет басшысын кім құрметтемес?
      25/07/2018 18:02 1 5187
      Түркістан облысында  202 мың шаршы метр тұрғын үй пайдалануға берілген
      Түркістан облысында  202 мың шаршы метр тұрғын үй пайдалануға берілген
      Түркістан облысында  202 мың шаршы метр тұрғын үй пайдалануға берілген
      Бұл өткен жылдың осы кезеңімен салыстырғанда 30 пайызға артқандығын көрсетеді.
      30/07/2018 10:40 0 567
      «Бәрі де рахмет үшін!» қайырымдылық дүкені ашылды
      «Бәрі де рахмет үшін!» қайырымдылық дүкені ашылды
      «Бәрі де рахмет үшін!» қайырымдылық дүкені ашылды
      Айта кетейік, қайырымдылық көрсету орнын ашу туралы ұсыныс осыған дейін Алакөл ауданы іскер әйелдерінің бірінші форумында айтылған болатын.
      30/07/2018 11:01 0 705
      Дайын «дәптер» тұрғанда «тетрадьқа» жүгіруді қойыңдар, ағайын!
      Дайын «дәптер» тұрғанда «тетрадьқа» жүгіруді қойыңдар, ағайын!
      Дайын «дәптер» тұрғанда «тетрадьқа» жүгіруді қойыңдар, ағайын!
      Мұның орысша  әлпеті яғни "тетрадь" бізге  қанға сіңгені сондай, мән берместей жүздеген данасымен ала береміз.
      09/08/2018 12:12 0 632
      Сағадиев емес, мен болсам ғой министр...
      Сағадиев емес, мен болсам ғой министр...
      Сағадиев емес, мен болсам ғой министр...
      бір сыныпқа екі сынып жетекшісін бірі тәрбиеге, екіншісі білімге жауап беретіндей етіп тағайындаған болар едім
      09/08/2018 12:55 1 1160
      "Олар малмен жыныстық қатынасқа түскен". Горожанкин жауапқа тартыла ма?
      "Олар малмен жыныстық қатынасқа түскен". Горожанкин жауапқа тартыла ма?
      "Олар малмен жыныстық қатынасқа түскен". Горожанкин жауапқа тартыла ма?
      Халық жазба авторын жауапқа тартуды талап етіп отыр.
      09/08/2018 19:53 0 1860
      Шушанников құтырды: журналистерге шағымданғандарды сусыз қалдырмақ
      Шушанников құтырды: журналистерге шағымданғандарды сусыз қалдырмақ
      Шушанников құтырды: журналистерге шағымданғандарды сусыз қалдырмақ
      Шушанников тұрғындардың шағымы аяқ асты қалып жатқанына куә болған сайын, тұрғындарға деген өктемдігін қаталда та түскендей.
      10/08/2018 11:42 0 3235
      Тобырлық мәдениет қазақты тоздырып барады
      Тобырлық мәдениет қазақты тоздырып барады
      Тобырлық мәдениет қазақты тоздырып барады
      Бүгінгі қазекеңнің мархұм болған адамды о дүниеге жөнелтіп салуының өзінен –ақ орысқа еліктеушіліктің және басқа да тобырлықтың неше атасын көресіз.
      10/08/2018 15:07 0 6135
      Алматы облысының өзінде бір аптада бес сәби педофилдердің құрбаны болған
      Алматы облысының өзінде бір аптада бес сәби педофилдердің құрбаны болған
      Алматы облысының өзінде бір аптада бес сәби педофилдердің құрбаны болған
      Ләззат Ахатова ханым «Педофилдерге өлім жазасы тағайындалсын!» деген петицияға қол жинауды бастады
      13/08/2018 10:07 0 742
      Мұғалім намаз оқыған оқушыларды балағаттап, бөлмеден қуып шықты (видео)
      Мұғалім намаз оқыған оқушыларды балағаттап, бөлмеден қуып шықты (видео)
      Мұғалім намаз оқыған оқушыларды балағаттап, бөлмеден қуып шықты (видео)
      Аталған оқиға видеоға түсіп қалған.
      13/08/2018 12:14 0 1068
      "Гиганттан" сақтаныңыз: Жалғызбасты ананы риэлторлар мұзға отырғызып кетті
      "Гиганттан" сақтаныңыз: Жалғызбасты ананы риэлторлар мұзға отырғызып кетті
      "Гиганттан" сақтаныңыз: Жалғызбасты ананы риэлторлар мұзға отырғызып кетті
      Алматы қаласы Медеу аудандық сотының судьясы С. Жолманова да риэлтор жағына шықты.
      14/08/2018 16:08 0 1956
      Абай ауылында зорланған 7 жастағы баланың ісіне қатысты жаңа дерек
      Абай ауылында зорланған 7 жастағы баланың ісіне қатысты жаңа дерек
      Абай ауылында зорланған 7 жастағы баланың ісіне қатысты жаңа дерек
      Зорланғаны дәлелденген жасөспірімнің сенімді өкілі Құрманғазы Мүсір осы іске қатысты кейбір ұстаздарды жауапқа тартуды көздеп жүр.
      15/08/2018 10:08 0 823
      "XXI ғасырда орыс тілін мақтан тұтатын чукчалар мен қазақтар ғана"
      "XXI ғасырда орыс тілін мақтан тұтатын чукчалар мен қазақтар ғана"
      "XXI ғасырда орыс тілін мақтан тұтатын чукчалар мен қазақтар ғана"
      Мырзан Кенжебаймен құлдық сана, тілдің шұбарлануы, қазақ тілінің мүшкіл халі жөнінде сұхбаттасқан едік.
      16/08/2018 16:53 0 6185
      Жүйкесі жұқарған шымкенттік тәрбиеші балалардан ақысын алды
      Жүйкесі жұқарған шымкенттік тәрбиеші балалардан ақысын алды
      Жүйкесі жұқарған шымкенттік тәрбиеші балалардан ақысын алды
      Орта жастағы тәрбиешінің 30 жылдық жұмыс тәжірибесі бар-мыс. Аталған жайттың Шымкенттегі қай бала бақшада орын алғаны әзірге белгісіз.
      17/08/2018 10:39 0 470