"Бұл кім өзі ұялмайтын ел-жұрттан, суретін неге барлық жерге салдыртқан?"

"Бұл кім өзі ұялмайтын ел-жұрттан, суретін неге барлық жерге салдыртқан?"
Ⓒqamshy.kz collage

Ханға сәлем!

Ассалаумағалейкум, хан атам!
Сәлем беріп,балаң келді, қаласаң.
Оң қолыммен кеуде басып, бас иіп,
Алдыңда тұр, маңғаз күліп қарасаң.

Той болар ма, тамашасыз,тақпақсыз,
Иттер келер қазан қалса қақпасыз.
Ақылшы да, күзетші де емеспін,
Айтарым бар,тыңдаңызшы дат тақсыр!

Біздің елде жасы үлкен төрлейды,
Әділ болса ханға қара сөйлейді.
Егер біреу еңбектенбей терлесе,
Мен сияқты ұялғандар терлейді.

Нұрлы жүзін күн қақтаған, жел жыртқан,
Бұл кім өзі ұялмайтын ел-жұрттан,
Суретін неге барлық жерге салдыртқан?
— Деп қараймын түсе қалып бәріне,
Назарбаев қағазда тұр жаздыртқан.

Тіл тиер деп көрсетпейтін анасы,
Текті халық біз қазақтың баласы.
Қалаймақан хан суретін іледі,
Нұр Отан мен нұрлы жолдың жағасы.

Сіздің сурет ғаламторды басып қал,
Тәулік бойы теледидарды қосып қал.
Машақатпен өлі мүсін жасаған,
Махаббатпен мамандарды тосып қал.

Бүлік етпес тексіздердің бір беті,
Қайда барсаң, жалғыз жанның суреті.
Аналарға айтыңызшы алдияр,
Ханға деген қайда қалған құрметі.

Хансыз-дағы алшы түскен асықтар,
Қарамайды,елемейді ғашықтар.
Жарнамалап сурет салған көшеге
Үйіне ілсін жағымпаздар, бастықтар.

Ел-жерінен айырылғандар шын жетім,
Қолдай көрші, пайғамбардың үмбетін.
Бүгін-кино, біз-көрермен, сіз-әртіс,
Көк аспанның қайсы нұры суретің?.....

Сорлы ақын жырын бұлай жаза ма?
Соларға қос мені бірге жазала.
Қазақ тілді өлеңімді өтінем,
«Оралман», — деп бұйырмаңыз қазаға.

Баркөр

Айнакөлдің ауылым жағасында,
Ақ арқа мен тәңір тау арасында.
Қара шоқы қосынан сусын алып,
Тасбастау-қыз жүгірген алашына.

Қам-қайғысыз семірген қара суға,
Қарапайым қазақтың бәрі осында.
Атын қойған «Бәркөр», — деп Асан қайғы,
Баян жерім Баркөлге барасың ба?

Он сегіз мың ғаламның кіндігіндей,
Шуақ шашқан арайлы күн күлімдей.
Текті тауы кереге кең жайылған,
Күн-шаңырақ, көк аспан түндігіндей.

Бала бөлеп көтеріп арқасына,
Қол-шәугіммен құм-шәй құйған баршасына,
Балалары ойнайды тас үй тігіп,
Көзің түсер Тастан таққан алқасына.

Алшы түсіп үйірген асықтары,
Құс жолымен қыдырған ғашықтары.
Жүрек-жұлдыз туласа тасып қаны,
Сәби-күннің ақ таңға асыққаны.

Ат мінеді, тағалап таң асырған,
Қырық серкеш айдайды нағашыдан.
Салт-санасын сай ғып ұстап сүннетке
Үміт күткен бұл ауыл баласынан.

Аманаты азамат арқасында,
Таңбасы бар тарихтың әр тасында.
Көшкен елден хат жазған қалқасына,
Жібек жолы жаңғырып жалғасуда.

Жұмыртқалап боз Торғай қалтасына,
Бата сұрап соятын марқасына.
Күнде келген қонағы ризықпен,
Кен қосылған кең пейіл картасына.

Төрт түлігі түгемес азық болған,
Қолда жоққа айырбас нарық болған.
Мүмін елдің азаны айға жетіп,
Иманымен қос жүзі жарық болған.

Атамекен тұранның төрі болған,
Желбіреген байрағы бөрі болған.
Ай-құлыптас, тас-таңба мөрі болған,
Ғұн, сақ, үйсін бабамның өзі болған,
Сыбырлайды өртеңдер өзі жолдан.

Өрісінен қазақпын алаңдаған,
Жерұйығын іздеймін таба алмаған.
Өзімшілдер оқ атса оралмаған,
Көлбейіне аққумын қона алмаған.

Ата жаудың кепкен жоқ қылыш қаны,
Елемедік, аядық «Құмырсқаны».
Қара жүрек жамбылға жасырынған,
Байтерегім — Баркөлім шығыстағы.

Көкжиекке ұзатып сап Шығыстан,
Таңыр тауым қол бұлғайды сызықтан.
Туған жерім мырза қамақ ішінде,
Хабар күтті астаналық туыстан.

Ауыл

Қарындасым ешкі көгендеп,
Жүр екен мені көрген жоқ.
Қораның өтіп шетінен,
Шабытым келді өлең боп.

Жеңешем тербеп бесігін,
Бауырым ашып есігін.
Ағамыз піскен сабаның,
Шешеміз жамап тесігін.

"Кетіпті әкем жоқ іздеп,
Кенжеге ұрсып доңыз", — деп.
Жеңешем солай жеткізді,
Шәугімін асып от үрлеп.

Ауылдың келдім өзіне,
Нанбассың айтқан сөзіме.
Өткенім өзі жүргендей,
Елесі келді көзіме.

Көрмеген бұрын ат арып,
Қымызын ішіп шашалып,
Қарында қыстың қатайып,
Үмітті ұрпақ атанып,
Ауылдан кеткем бата алып.

Балалық қалған сазыңда,
Қыңқылдап қарап қазың да.
Көктемдей күліп алдыңа,
Есейіп келіппін жазыңа.

Бетімнен сүйіп самалың,
Басына таудың қарадым.
Биігі бұлт боп бұлдырап,
Таусылды тағы амалым.

Қойлары қоздап, маңырап,
Қозысы келіп жамырап.
Ауылдың маңы айғай-шу,
Көңінің иісі бұрқырап.

Шыбық ат мініп шиіңде,
Итің боп үріп үйіңде.
Кісіні мойнақ асырған,
Балалық баяғы күйінде.

Тасыңды тағып кеудеме,
Үй салып мына жерде де.
Балалық елес жүргендей,
Асыр сап ана көлде де.

Торғайы ұшып төбемнен,
Жолымды басып келем мен.
Осында жастық жалындап,
Қызыңды құшқам өлеңмен.

Бұлақтан қызың су алып,
Жігітің атын суарып.
Немересі мәз алдында,
Шалдарым отыр қуанып.

Құсбегі ұстап қыранын,
Әуескер айтып жыр-әнін.
Ауылдың маңы мол үміт,
Қанбайтын құсап құмарым.

Жаңбыры жауып себелеп,
Кемпір қосақ тұр керемет.
Сағыныш-сарық басуға,
Осыдан артық не керек.

Жеріне түсті кеш кілем,
Уақытпен бірге ескірем.
Көрмедім қойша өретін,
Аңдары бар деп естігем.

Мыңғырып малы төсінде,
Жайлауға шопан көшуде.
Айрандай ұйып арманым,
Ән салып келем кешіңде.

Үйленбеген менде мін,
Еншімді әлі бермедің.
Қазақтың жолы сәлем қып,
Хал сұрап бірің келмедің.

Көршілер күнде көргендей,
Біріне-бірі сөз бермей.
Далалық едің қалада,
Жүріпсің дейді өзгермей.

Бермейді сәлем баласы,
Қалтаңда ақша аласы.
Болашақ болар азамат,
Қоғамның көзін қарашы.

Айтпаймын ішкен арағын,
Төбелес болып тарадың.
Имансыз тілек тілеген,
Тойыңа қайтып барамын.

Азайып киіз ақ үйлер,
Салынып жатыр там үйлер.
Мән бермей адам барына,
Қолынан келсе бақ илер.

Ауылда қазақ ұлтымды,
Сағындым, апа, құртыңды.
Жырымның құлпын ашатын,
Ұстатпай жүр-ау кілтімді.

Сағындым итін, адамын,
Кіршіксіз мөлдір жанарын.
Еркіме көнсе сүйер ем,
Аңдардың жортқан табанын.

Ауылдың осы аңызы,
Ат ізін үзбей барыңыз.
Басталған қазақ өмірі,
Шындықты көріп жазыңыз.

Мұратхан Шәмшәріпұлы

«Қамшы» сілтейді

Пікір айту

Пікір қалдырушының тіркелуі міндетті. КІРУ / ТІРКЕЛУ


  • 2 апта бұрын

    E, Алланың айтқызғанын қарасаңшы, қарашы,
    Бөлмеңдерші ат төбелдей бар қазақтың баласын.
    Бірің ұлы, бірің орта, бірің кіші жүз болғанмен,
    Бәрің, бәрің ұлы қазақ даласының баласың баласы.

    О шетімен, бұл шетіне көз жетпейді қарашы,
    Бұл қазақтың кең жазира ұлан ғасыр даласы.
    Жер қойнауы толған байлық, қазағыма бұйырған,
    Байлығында, бақытында аямаған қазағымнан бір Аллам.

    • 2 апта бұрын

      Сизге денсаулық отбасынызга береке тилеймин. Кырандай қалып сайгуликтей жуйрик болып жүре бериниз.бас кеспек болсада тил кеспек жоқ деген. Ақынның қасиет осында

      1
      Балғынбек Имаш: Алла деп "Крещениеде" суға түскен, Мұсылманға мұнафиқ мінез келді
      20/01 23:22 0 242
      2
      Қазақстандық имамдар қанша жалақы алады?
      20/01 14:14 0 507
      3
      Жол ережесін бұзсаңыздар, полицияға "дәлеліңізбен келіспеймін" деп жазып беріңіз
      20/01 09:27 0 6896
      Өнертанушы ретінде атақты суретшілердің картиналарын қалай оңай ажыратуға болады?
      20/01 02:37 0 422
      Ширек ғасырда еркін күрестен бір әлем чемпионын баптауға жарамадық...
      19/01 15:38 0 1376

      Таныстырылғандар

      Лукашенко Ресей мен Беларусия қарым-қатынасына байланысты: Ешкім ешкімді тізе бүктірмейді
      Лукашенко Ресей мен Беларусия қарым-қатынасына байланысты: Ешкім ешкімді тізе бүктірмейді
      Лукашенко Ресей мен Беларусия қарым-қатынасына байланысты: Ешкім ешкімді тізе бүктірмейді
      Беларусия президентінің айтуынша, Ресей мен Беларусия арасындағы қарым-қатынас тек бірдей деңгейде ғана дамиды
      Аудио тыңдау
      11/01/2019 10:22 0 1515
      Менің жаңа өмірім өлім туралы повестен кейін басталды
      Менің жаңа өмірім өлім туралы повестен кейін басталды
      Менің жаңа өмірім өлім туралы повестен кейін басталды
      Маған сан мәрте көмектескен кітаптың мұқабасы тозып кетті. Бірақ мен үшін оның орны бөлек
      Аудио тыңдау
      11/01/2019 10:23 0 2494
      Абзал Құспан: Шетелдікке шығатын қазақ қыздары үшін ондаған мың доллар қалыңмал талап ету керек
      Абзал Құспан: Шетелдікке шығатын қазақ қыздары үшін ондаған мың доллар қалыңмал талап ету керек
      Абзал Құспан: Шетелдікке шығатын қазақ қыздары үшін ондаған мың доллар қалыңмал талап ету керек
      Қазақтың қаракөз қызының шетелдіктер үшін құны бар. Заңгердің осы сөзі қазнетте қызу талқыға түсуде.
      Аудио тыңдау
      11/01/2019 12:32 0 2378
      Таудан қуат, даладан рух алған  халық  ешқашан өлмейді
      Таудан қуат, даладан рух алған халық ешқашан өлмейді
      Таудан қуат, даладан рух алған халық ешқашан өлмейді
      Арманы орындалмай кеткен қарияның ұл-қызы қазіргі күні атажұрт қазақ елінде ғұмыр кешуде
      Аудио тыңдау
      11/01/2019 15:37 0 773
      ІІ Елизавета патшайымның ерекше әдеттері
      ІІ Елизавета патшайымның ерекше әдеттері
      ІІ Елизавета патшайымның ерекше әдеттері
      ІІ Елизавета патшайым 66 жыл ел билеу ісінде, 1989 жылдан бері 30 жыл қатарынан тырнақ бояуын қолдануда рекорд орнатқан Британия билеушісі.
      Аудио тыңдау
      11/01/2019 17:35 0 6375
      Бүгін Қонаевтың туған күні: "Орысты ренжiтсең Мәскеуге шабады, қазақты ренжiтсең қайда шабады?"
      Бүгін Қонаевтың туған күні: "Орысты ренжiтсең Мәскеуге шабады, қазақты ренжiтсең қайда шабады?"
      Бүгін Қонаевтың туған күні: "Орысты ренжiтсең Мәскеуге шабады, қазақты ренжiтсең қайда шабады?"
      Өмірдің екі тірегі: үйренуден жалықпау, үйретуден аянбау.
      Аудио тыңдау
      12/01/2019 12:03 0 3648
      Түрік профессоры: Түркі әлемін түртіп оятқан «Оян» мотивінің авторы – Міржақып Дулатұлы (видео)
      Түрік профессоры: Түркі әлемін түртіп оятқан «Оян» мотивінің авторы – Міржақып Дулатұлы (видео)
      Түрік профессоры: Түркі әлемін түртіп оятқан «Оян» мотивінің авторы – Міржақып Дулатұлы (видео)
      Түркиялық телеарналардың бірінде түрік профессоры түркі халықтарындағы "Оян" мотиві туралы пікір білдірд
      Аудио тыңдау
      12/01/2019 17:19 0 4765
      Алматыда теракт жасамақшы болған содырлар құрықталды
      Алматыда теракт жасамақшы болған содырлар құрықталды
      Алматыда теракт жасамақшы болған содырлар құрықталды
      ҚР ҰҚК 10 қаңтар күні өткізілген арнайы операцияның видеосын жариялады
      Аудио тыңдау
      14/01/2019 11:15 0 1319
      "Бейтаныс адамға жолықсам, ол қайсы хайуаннан өзгерді екен деп кү­мән­данатынмын..."
      "Бейтаныс адамға жолықсам, ол қайсы хайуаннан өзгерді екен деп кү­мән­данатынмын..."
      "Бейтаныс адамға жолықсам, ол қайсы хайуаннан өзгерді екен деп кү­мән­данатынмын..."
      2012 жылы бүкіл әлемдік Нобель әдебиет сыйлығын алып, дүниежүзін жалт қаратқан Қытай қаламгері Мо Ян туралы түрлі пікірлер әлемді шарлап кетті
      Аудио тыңдау
      15/01/2019 09:51 0 762
      Маңызды! «Өсімдіктер дүниесін қорғау туралы» заң болғанда Алматыдағы алманы сақтап қалар едік...
      Маңызды! «Өсімдіктер дүниесін қорғау туралы» заң болғанда Алматыдағы алманы сақтап қалар едік...
      Маңызды! «Өсімдіктер дүниесін қорғау туралы» заң болғанда Алматыдағы алманы сақтап қалар едік...
      Жұмақтың жемісі жер жаннаты Жетісуға қайта оралсын десек, атқаратын шаруа шаш етектен.
      Аудио тыңдау
      15/01/2019 10:47 0 868
      Бұрын-соңды болмаған жоба:  Қазақ әдебиетінің үздік үлгілері БҰҰ-ның 6 тіліне аударылады
      Бұрын-соңды болмаған жоба: Қазақ әдебиетінің үздік үлгілері БҰҰ-ның 6 тіліне аударылады
      Бұрын-соңды болмаған жоба: Қазақ әдебиетінің үздік үлгілері БҰҰ-ның 6 тіліне аударылады
      Біздің басты міндетіміз – аударманың көркемдік сапасы қамтамасыз ету
      Аудио тыңдау
      15/01/2019 16:11 0 1467
      Мистикалық шығармадан соң көз жұмған Булгаков қандай құпия күшке ие?
      Мистикалық шығармадан соң көз жұмған Булгаков қандай құпия күшке ие?
      Мистикалық шығармадан соң көз жұмған Булгаков қандай құпия күшке ие?
      1891 жылы дүниеге келген Булгаков ХІХ ғасырдың басында туған Гогольмен қалай кездескен?
      Аудио тыңдау
      17/01/2019 14:07 0 2359
      "Әулиелер өлмейді, олар тірі..." Әулие деп кімді айтамыз?
      "Әулиелер өлмейді, олар тірі..." Әулие деп кімді айтамыз?
      "Әулиелер өлмейді, олар тірі..." Әулие деп кімді айтамыз?
      «Ислам» энциклопедиясында «Әулие - діни наным бойынша тірілердің тағдырына ықпал жасай алатын, қасиетті, киелі адамдар» деп анықтама берілген
      Аудио тыңдау
      17/01/2019 17:58 0 2054
      Миллиардтан біреу: Үш қабатты мектепте жалғыз ғана оқушы оқиды
      Миллиардтан біреу: Үш қабатты мектепте жалғыз ғана оқушы оқиды
      Миллиардтан біреу: Үш қабатты мектепте жалғыз ғана оқушы оқиды
      Үш қабатты оқу орны бүгінде тек бір оқушыны оқытып жатыр.
      Аудио тыңдау
      18/01/2019 13:06 0 2652
      Киіктің киесі (Құла джип мінген Пенде-бай)
      Киіктің киесі (Құла джип мінген Пенде-бай)
      Киіктің киесі (Құла джип мінген Пенде-бай)
      Құлқынның құлы болған соң, Қасиетті де, киелі, Киікті атты, қарашы!
      Аудио тыңдау
      18/01/2019 17:23 0 798