Біз баламызға не айтып жүрміз?

Біз баламызға не айтып жүрміз?
Ⓒqamshy.kz

Қазанда не болса, шөмішке сол ілінеді. Қазақтың «Ішімдегінің бәрі – тілімде, тілімдегінің бәрі – түрімде» дейтін сөзі дөп басып дәл айтылған теңеу десек қателеспейміз. О баста тек жақсылық пен мейірімділікті насихаттауға бұйырылған тіліміз кейде ашуға булыққанда зәрін төгіп-төгіп алатыны жасырын емес. «Бал тамған тілден у да тамады». Дегенмен, біз баламызға не айтып жүрміз? Оның бала болашағына әсері қандай? Осы туралы ойланып көрдік пе?

(!) "Жексұрын"
(!) "атаңа нәлет"
(!) "атың өшкір"
(!) "иттің баласы"
(!)"қояншық"
(!) "құрып кеткір"
(!) "оңбаған"
(!) "сорлы"
(!) "жер жұртқыр"... Тізбектей берсеңіз, мұндай қорқынышты сөз тіркестері көп-ақ. Біріміз анда-санда абайсызда айтып қалсақ, енді біріміз үнемі қолдануымыз мүмкін. Алайда, қай-қайсысын алсақ та, мағынасы қарғысқа барып тірелетінін бағамдай бермейміз. Мәселен, «атаңа нәлет» сөзінің түбірінде «сенің атаңа лағынет!» деген қарғау жатыр. «Сорлы» деп сорлағанын, ал «оңбаған» деу арқылы өзгенің оңбай кеткенін қалаған боласыз. «Иттің баласы», «жер жұтқырды» бала-шағаға қолдану түптің-түбінде берекесіздікке алып барады. Сондықтан отыз тістен шыққан сөздеріміз дұға, бата есебінде кететінін ескерсек, былапыт, бейпіл сөздерден ауылымызды алыс ұстағанымыз жөн. Тіл түзелсе, ел де түзеледі. Ардақты Пайғамбарымыздың өзі (ﷺ): «Кімде-кім Ақырет күніне сенсе, жақсы сөз сөйлесін немесе үндемесін», - деген жоқ па еді?
Сіз айтқан жақсы сөз мұратқа жеткізеді, ал керісінше қарғыс ұрпағыңыздың өміріне балта шабады. Сіз аңдамай сөйлеген кей сөзден талай жан, талай ұрпақ қан жұтып, қайғы шегіп, расымен де оңбай кетуі мүмкін. Сол себепті, өзгені қарғап-сілегенше оларға жақсы дұға тілеген әлдеқайда тиімдірек. Бабаларымыз ашуланса да
✔️ "бар болғыр"
✔️ "өркенің өскір" деп жақсы сөзді жарым ырысқа балаған. Болар елдің баласы бірін-бірі батыр демей ме? Олай болса, қарғыстың орнына алғыс айтуды дағдымызға айналдырайық. «Атың өшкірдің» орнына «өркенің өскір», «құрып кеткірдің» орнына «бар болғыр», «тұқымың құрғырдың» орнына «тұқымың жайылғыр», «атаңа нәлеттің» орнына «жақсы атаның баласы екен» десек, қандай ғанибет болар еді?!

"Асыл арна" парақшасынан

Ұсынған: Мақпал Сембай

«Қамшы» сілтейді

Пікір айту

Пікір қалдырушының тіркелуі міндетті. КІРУ / ТІРКЕЛУ


    1
    Алматыда екі жігіт 35 жастағы әйелді буындырып, тонын шешіп алып кеткен (видео)
    21/02 12:28 0 730
    2
    Түрікмен полициясы әйелдердің көлік жүргізу куәлігін тартып алып жатыр (видео)
    21/02 12:17 0 130
    3
    Туыстарына әскери өмірдің ұнағанын айтқан сарбаз өз-өзін атып өлтірген
    21/02 12:05 0 238
    "Жануарларды азаптап, өнер көрсететін цирк қажет емес" – қоғам белсенділері
    21/02 11:52 0 122
    "Курица – не птица, Аблязов – не оппозиция". Мәні "кепкен" мәтелдер
    21/02 11:24 0 1128

    Таныстырылғандар

    Елбасы айтқан бақытсыз миллионерлер кім?
    Елбасы айтқан бақытсыз миллионерлер кім?
    Елбасы айтқан бақытсыз миллионерлер кім?
    2008 жылы танымал кәсіпкер өзінің қызы мен әйелін өлтірді. Кейін үйімен бірге өзін де өртеп жіберген.
    Аудио тыңдау
    14/02/2019 17:35 1 2323
    Моншада тұрып жатқан отбасы баспаналы болды (фото)
    Моншада тұрып жатқан отбасы баспаналы болды (фото)
    Моншада тұрып жатқан отбасы баспаналы болды (фото)
    Отбасымен бірнеше сағат бұрын ескі моншада тұрған Қуаныш өзінің таңырқап қалғанын жасырмады.
    Аудио тыңдау
    14/02/2019 19:37 0 3304
    Алматылық жігіт Лениннің «қансыраған» басын балтамен шаппақ (видео)
    Алматылық жігіт Лениннің «қансыраған» басын балтамен шаппақ (видео)
    Алматылық жігіт Лениннің «қансыраған» басын балтамен шаппақ (видео)
    Әлеуметтік желіде Алматылық жігіттің видеосы таралып, талқыға түсті
    Аудио тыңдау
    15/02/2019 15:09 0 5845
    12 жасында Ресей шақырып, пәтер сыйлаған шахматшы Бибісара елге оралмақ
    12 жасында Ресей шақырып, пәтер сыйлаған шахматшы Бибісара елге оралмақ
    12 жасында Ресей шақырып, пәтер сыйлаған шахматшы Бибісара елге оралмақ
    Химки қаласынан оған екі бөлмелі пәтер берілді, деген хабарды естігенде оны жатқа қимай, ішіміз ашып, кәдімгідей қапа болып едік
    Аудио тыңдау
    18/02/2019 09:45 1 6183
    Назар аударыңыз! "Нұрлы жер" бағдарламасы бойынша баспаналы болудың ережелері өзгерді
    Назар аударыңыз! "Нұрлы жер" бағдарламасы бойынша баспаналы болудың ережелері өзгерді
    Назар аударыңыз! "Нұрлы жер" бағдарламасы бойынша баспаналы болудың ережелері өзгерді
    Пәтерді таңдап, «7-20-25» бағдарламасына қатысушы банкке тұрғын үй құнының 20 пайызын алғашқы жарна ретінде салса жеткілікті.
    Аудио тыңдау
    18/02/2019 16:30 0 1178
    Қос қарындасын жауыздықпен өлтірген жігіттің қылмысы бірнеше жылдан соң ашылды
    Қос қарындасын жауыздықпен өлтірген жігіттің қылмысы бірнеше жылдан соң ашылды
    Қос қарындасын жауыздықпен өлтірген жігіттің қылмысы бірнеше жылдан соң ашылды
    Қарындасын жек көретін 16 жастағы бозбала одан құтылудың жолын іздеп, ақыры өлтіріп тынады.
    Аудио тыңдау
    19/02/2019 17:27 1 4970
    Бір сәт (әңгіме)
    Бір сәт (әңгіме)
    Бір сәт (әңгіме)
    Бір сәт. Барынан айырылып қалуым мүмкін-ау деген қорқыныш. Бір сәт. Өкіндірді мұны, іштей өкіртті...
    Аудио тыңдау
    20/02/2019 00:57 0 332
    ІІМ қызметкерлеріне көркем әдебиет пен президентің кітаптарын оқу міндеттелді (видео)
    ІІМ қызметкерлеріне көркем әдебиет пен президентің кітаптарын оқу міндеттелді (видео)
    ІІМ қызметкерлеріне көркем әдебиет пен президентің кітаптарын оқу міндеттелді (видео)
    Ресми деректерге сүйенетін болсақ, кітапханалар ішкі істер басқармалары мен бөлімдерінде ашылатын болады.
    Аудио тыңдау
    19/02/2019 18:16 0 294
    Мақтааралда әлеуметтік  медициналық сақтандыру жүйесіндегі  өзгерістер туралы семинар  өтті
    Мақтааралда әлеуметтік медициналық сақтандыру жүйесіндегі өзгерістер туралы семинар өтті
    Мақтааралда әлеуметтік медициналық сақтандыру жүйесіндегі өзгерістер туралы семинар өтті
    Мақтаарал ауданында әлеуметтік медициналық сақтандыру жүйесіндегі өзгерістер туралы семинар өтті.
    Аудио тыңдау
    20/02/2019 10:56 0 131
    Бауыржан Байбек: Көлікті жарыса айдағысы келетіндер қаланың сыртына барыңдар
    Бауыржан Байбек: Көлікті жарыса айдағысы келетіндер қаланың сыртына барыңдар
    Бауыржан Байбек: Көлікті жарыса айдағысы келетіндер қаланың сыртына барыңдар
    Бүгін Алматы қаласының әкімі Бауыржан Байбек мегаполис халқының алдында есеп берді
    Аудио тыңдау
    20/02/2019 12:59 0 883
    Бауыржан Байбек: Полицейлер жайдан-жай пара алмайды...
    Бауыржан Байбек: Полицейлер жайдан-жай пара алмайды...
    Бауыржан Байбек: Полицейлер жайдан-жай пара алмайды...
    Сондықтан қазіргі полиция қызметкерлері барынша сақ болуға тырысып жүр
    Аудио тыңдау
    20/02/2019 13:02 0 547
    Біз өмір сүретін бұл әлем...
    Біз өмір сүретін бұл әлем...
    Біз өмір сүретін бұл әлем...
    Екі түр, екі ажар, екі адам, Екі әлем секілді кереғар.
    Аудио тыңдау
    20/02/2019 14:04 0 172
    Қазан басында отырған  қазақ әйелдері болашағынан қорқады
    Қазан басында отырған  қазақ әйелдері болашағынан қорқады
    Қазан басында отырған  қазақ әйелдері болашағынан қорқады
    Біздің атқарушы билік мұндай шараларға алдағы уақытта мән беретін шығар деген үмітіміз зор.
    Аудио тыңдау
    21/02/2019 09:56 0 120
    Назарбаевтың сүйікті асы – кеспе, ал өзге президенттердің ше?
    Назарбаевтың сүйікті асы – кеспе, ал өзге президенттердің ше?
    Назарбаевтың сүйікті асы – кеспе, ал өзге президенттердің ше?
    Мәселен, Дональд Трамп бургер мен картоптан жасалған фриді жей береді. Ал сүйікті тағамы – беконмен қуырылған жұмыртқа.
    Аудио тыңдау
    21/02/2019 10:32 0 435
    Данэлия Төлешова The World's Вest шоуының екінші кезеңінде жеңіске жетті (видео)
    Данэлия Төлешова The World's Вest шоуының екінші кезеңінде жеңіске жетті (видео)
    Данэлия Төлешова The World's Вest шоуының екінші кезеңінде жеңіске жетті (видео)
    "Мен жаңа жұлдыз баланың пайда болғанын сездім", - деді қазылар алқасының мүшесі Ру Пол.
    Аудио тыңдау
    21/02/2019 10:46 0 419