Бас қаланың байырғы тұрғындары да баспанаға жарымай отыр

Бас қаланың байырғы тұрғындары да баспанаға жарымай отыр
Ⓒqamshy.kz

Қазақ үшін заман зары – баспана. Қарапайым бұқараның: «Айлығым шайлығыма жетпейді» деген жаттанды сөзі – пәтерақыға «жылап кеткен» ақшасынан қалған жарытымсыз тиын-тебенін тілге тиек еткендегі түрі. Біздің мәймөңкешіл әріптестердің «мемлекет тарапынан анаған анадай көмек көрсетіліп, мынаған мынадай жағдай жасалды» деген сарындағы сандырағы ызалы жұрттың санасын сансыратып тастады.

Шындап келгенде, әлеуметтік жағдай жасау дегеніміз – жастар мен жасамыстарға қолжетімді пәтер беру. Бітті. Ал әлгіндей «зейнақыны көтерді, мүгедекке арба сыйлады, айлыққа шайлық қосты» шеруіндегі «жанашырлықтар» – қаңғыбастың иығына бүтін шапан жапқандай ғана әсері бар алдамшы әрекет. Зейнетақы мен жалақыға қосылған бәлен теңгені күрт көтеріліп кете қоятын су, жылу, жарық, қоқыс, газ, телефон, интернет және тұтынар тауардың түген бағасы арқылы сыпырып алатыны бесенеден белгілі. Бірақ, басында баспанасы бар адамға басқа тұрмыстық тауқымет түк те емес. Жемқор басшыларының жемсауынан артылған адал нәпақасы жұмырына жұқ бола алады. Ал шын мұқтаж жандарды баспанамен қамтамасыз ету бас қаладан басталсын десек, мына мәселе тағы бас қылтитады:

үй

Астанада кірпіштері үгітіліп, қауқиған қабырғасы қақыраған апатты жағдайдағы 228 үй бар. Өткен ғасырдың 50-жылдары құрылысшыларға арнап уақытша салынса да, сол жарбиған жұтаң қалпында әлі тұр (кейбіреуі былтыр ғана сүріле бастады). Жарығы жиі сөніп, суы өшіп, байырғы тұрғындарды әбден әбігер етуде. Қыста кәріз желілері қатып қала беретіндіктен, жарытып тұрған жылуы да жоқ. Мұндай коммуналдық мәселесі өз алдына, «тарихи баспаналар» енді елеусіз жағдайға шыдамай, тұтастай омырылып тынады-ау!..

Тұрғындардың өздерінше жөндеу жұмыстарын жасап қойғандары еш пайда бермей келеді. Өйткені, ол үйлер қайта қалпына келтіруге мүлде жарамсыз. Жергілікті басшылардың «түгелдей сүріп тастап, орнына жаңадан салынып жатқан үйлерден береміз» дегендеріне 20 жылға жуықтады. Ал ондағы отбасыларды баспанамен қамтамасыз ету үшін қалалық бюджеттен шамамен 40 миллиард теңге қаражат шығады екен. Әкімдік уәжіне сенсек, әзір ондай «батпан құйрық» болмай жатқан көрінеді. Сөйтіп, «Тайбурылдың шапқандағы тұяғының орны ошақтай болып омырылып қалады» деген ертегіге сенген шақшадай басымыздың мына жаңа заманның жаңа ертегісін әңкі-тәңкі қабылдап, шарадай болып отырған жайы бар.

Телеарнадан тәуір көрінетін жерлеріне қарап, былайғы бұқара «әлемге әйгілі елордамыз шынымен еңселі екен ғой» деп ойлайды. Сол жағалау солай сияқты болғанмен, оң жағалаудың оңып тұрғаны шамалы. Қаланың еңкіш тартқан бөлігі елу пайызды құрайды дегеніңе көгілдір экран әзірге сендіре қоймас. Балғымбек Имашевтің кезекті бір айтыста айтқанындай, «байлар үшін салынса левый берег, көп балалы қазаққа жер үй керек». Ал мыжырайған қос қабатты үйлер мен ішкі қабырғасы жүнтіктеліп, көгеріп кеткен жер үйдегілеріне бір бөлмелі болса да бір-бір жаңа пәтер қажет. Енді сәл шыдаса, ол да болып қалуы ықтимал екен. Қала билігі биыл Астанада көппәтерлі 150 ескі үйдің бұзылатынын уәде етіп отыр. Оның орнына 600 мың шаршы метр жаңа үйлер салу жоспарланған көрінеді. Бұл туралы жергілікті мәслихаттың алтыншы шақырылымы сессиясында елорда әкімі Әсет Исешекевтің өзі айтты.

Еске сала кетсек, Елбасының еліміздегі шағын қалаларды дамытуға баса назар аудару керектігін айтып, Үкіметке оларды дамыту бағдарламасын жасауды тапсырғаны аян. Қазақстанда қазір 87 шағын қала бар. Олардың 41-і аудандардың әкімшілік орталығы санатында. Қалған 46-сы ғана аудан орталықтарына жатпайды. Бұлардың ішіндегі өндіріспен айналысатыны – 14 қала. Ал 19 шағын қала – ауыл шаруашылығы өнімдерін қайта өңдейтіндер. Электр қуатын өндіретін 2, ғылыми-тәжірибелік орталық саналатын 3, сондай-ақ, емдеу-сауықтыру орталықтары қызметін атқаратын 3 қала бар. Алдағы уақытта бұл қалалардың коммуналдық салаларын дамытуға мемлекет қазынасынан 6 миллиард теңге бөлінбек.

P.S. Салыстырмалы түрде қарасақ, Астана орталығындағы 228 жаман үйде тұратындарға жаңа баспана беру үшін тек қала қазынасының өзінен 40 миллиард (!) теңгедей қаржы қажет болса, еліміздегі 87 шағын қалаға білдей бір мемлекеттің бюджетінен 6-ақ миллиард теңге аударылмақ! Неге десеңіз, бұл – бірінші кезекте баспана мәселесі шешілген халықтың жоғары жақтағы дорбаға қарап ауыз ашпайтынының дәлелі. Өйткені, кеше «өкімет өлтірмейді» дейтұғын қазаққа бүгінгі өкіметің «өз күніңді өзің көр» деп отыр. Ал өз еркімен сүйек-саяқ іздеп кететін итке де бір күрке керек қой, адам түгіл!..

 

Еркеғали БОЛАТҰЛЫ

«Қамшы» сілтейді

Пікір айту

Пікір қалдырушының тіркелуі міндетті. КІРУ / ТІРКЕЛУ


  • 1 жыл бұрын

    Сол сүреттегі үйге қанша сұрап жатыр егелері соны жазсаңдаршы маңқылдай бермей. Өлдім 200000 доллар. Бес қолымен қосып аяғында тығады ауыздарына. Қамшы сілтейді.қамшыңа сабым.

    • 1 жыл бұрын

      Ол үй үшін ақша бермейді, өйткені мемлекет жарамсыз деп таныган. Орнына бір бөлмелі пәтер ғана ұсынады. Одан бас тартсан далада калдым дей бер. Сендер акиматта отырып алып айтакпен үріп қырта бересиндер просто. Халықтын жағдайы көк тиын. Біз тұрған саяжайды сүргенде де 8000 доллар берген. Ал астанадан 8000 долларға патер тауып көріңдер сендер

      • 1 жыл бұрын

        ипотекаменде 25 жыл екі есе төлетіп аштан қыру халықты.

        1
        Ардақ Әшім: “Әблязов қазақстандықтардың саяси білімін ашты”
        26/05 04:31 0 182
        2
        Қарағандыдағы оқыс оқиға: қала әкімі қаза тапқан баланың жанұясына көңіл айтты
        26/05 03:44 0 666
        3
        Илон Маск әлемге тегін интернет тарату жұмысын бастады(видео)
        26/05 02:19 0 221
        Биылғы Канн фестивалінің жеңімпаздары анықталды. Жүлдегерлер қатарында кімдер бар?
        26/05 01:49 1 211
        Ғалымдар Мона Лизаны тірілтті(видео)
        26/05 01:47 0 366

        Таныстырылғандар

        "Тірісінде болмап еді бағалы..."
        "Тірісінде болмап еді бағалы..."
        "Тірісінде болмап еді бағалы..."
        Ол үлгілі әке бола білді. Әкелерінің ерлік істерін мақтана айтып жүретін екі ұл тәрбиеледі
        Аудио тыңдау
        21/05/2019 16:41 0 698
        Атырауда жаңа кәріз-тазарту кешенінің құрылысы тыңғылықты жүргізілуде
        Атырауда жаңа кәріз-тазарту кешенінің құрылысы тыңғылықты жүргізілуде
        Атырауда жаңа кәріз-тазарту кешенінің құрылысы тыңғылықты жүргізілуде
        Құрылыстың мақсаты – экологиялық жағдайды жақсарту, сол жағалау дренаждарының үзіліссіз кетуін қамтамасыз ету.
        Аудио тыңдау
        21/05/2019 18:08 0 194
        Тоқаев: Жер шетелдіктерге сатылмайды
        Тоқаев: Жер шетелдіктерге сатылмайды
        Тоқаев: Жер шетелдіктерге сатылмайды
        Қасым-Жомарт Тоқаев облыстың ауыл шаруашылығы өнімін өндірушілермен әңгімелесті.
        Аудио тыңдау
        21/05/2019 23:08 0 652
        1 қыркүйектен бастап Қазақстан мектептерінде жаңа пән оқытыла бастайды
        1 қыркүйектен бастап Қазақстан мектептерінде жаңа пән оқытыла бастайды
        1 қыркүйектен бастап Қазақстан мектептерінде жаңа пән оқытыла бастайды
        Бүгінде бұл бағдарлама Алматы, Павлодар, Қызылорда және Шымкент қалаларының 2 мыңнан астам оқушы білім алатын 44 мектебінде жүзеге асырылған.
        Аудио тыңдау
        22/05/2019 09:22 0 1471
        Ринат Заитов: Сайлау әділетсіз өтсе, халық алаңға шығатынына кепілдік беремін (видео)
        Ринат Заитов: Сайлау әділетсіз өтсе, халық алаңға шығатынына кепілдік беремін (видео)
        Ринат Заитов: Сайлау әділетсіз өтсе, халық алаңға шығатынына кепілдік беремін (видео)
        Егер билік осы жолы да сайлауды әділетсіз өткізсе, халық сайлаудың ертесі күні алаңға шығып кететіне кепілдік беремін
        Аудио тыңдау
        22/05/2019 11:53 0 25913
        Атырауда кәсіпкер азамат Жылыой мешітіне көлік сыйлады
        Атырауда кәсіпкер азамат Жылыой мешітіне көлік сыйлады
        Атырауда кәсіпкер азамат Жылыой мешітіне көлік сыйлады
        Атырауда кәсіпкер азамат Жылыой мешітіне көлік сыйлады
        Аудио тыңдау
        22/05/2019 17:05 0 361
        Миыңыздың интеллектісі қандай? IQ , EQ  немесе VQ
        Миыңыздың интеллектісі қандай? IQ , EQ немесе VQ
        Миыңыздың интеллектісі қандай? IQ , EQ немесе VQ
        IQ, EQ және VQ деңгейлері әр адамда бар табиғи қасиеттер болып табылады, алайда сіз оларды дамыту өз қолыңызда екенін ескеріңіз.
        Аудио тыңдау
        23/05/2019 11:07 0 380
        Бір данасы 50 мың теңге тұратын қазақтың тиыны жарық көрді (видео)
        Бір данасы 50 мың теңге тұратын қазақтың тиыны жарық көрді (видео)
        Бір данасы 50 мың теңге тұратын қазақтың тиыны жарық көрді (видео)
        Алтыннан жасалған 50 мың теңгелік монетаның салмағы 1 келі
        Аудио тыңдау
        23/05/2019 12:00 0 1215
        Сайлау туралы сауалнама жүргізген азаматты қандай жаза күтіп тұр?
        Сайлау туралы сауалнама жүргізген азаматты қандай жаза күтіп тұр?
        Сайлау туралы сауалнама жүргізген азаматты қандай жаза күтіп тұр?
        "ВКонтакте" әлеуметтік желісінде сайлау бойынша қоғамдық пікірге сауал салғаны үшін Алматы қаласының тұрғыны 37 875тг айыппұл төледі.
        Аудио тыңдау
        23/05/2019 13:38 0 712
        Тоқаев Қанат Исламға сәттілік тіледі
        Тоқаев Қанат Исламға сәттілік тіледі
        Тоқаев Қанат Исламға сәттілік тіледі
        Қазақ боксшысы Қанат Исламмен бірге түскен суретін жариялады.
        Аудио тыңдау
        23/05/2019 13:44 0 323
        Оқушыларды жасыл мата алуға міндеттеп жатыр
        Оқушыларды жасыл мата алуға міндеттеп жатыр
        Оқушыларды жасыл мата алуға міндеттеп жатыр
        Матаның бағасы 75 манат тұрады екен.
        Аудио тыңдау
        23/05/2019 18:09 0 915
        Азаматтық қоғам істері комитеті Төрағасының орынбасары тағайындалды
        Азаматтық қоғам істері комитеті Төрағасының орынбасары тағайындалды
        Азаматтық қоғам істері комитеті Төрағасының орынбасары тағайындалды
        Орынбасар тағына әйел адам жайғасты
        Аудио тыңдау
        24/05/2019 20:36 0 283
        Трамп Жапонияға не мақсатпен бара жатыр?
        Трамп Жапонияға не мақсатпен бара жатыр?
        Трамп Жапонияға не мақсатпен бара жатыр?
        АҚШ президенті Дональд Трамп жақын арада жұбайы Меланья екеуі бірге Жапонияға баратынын жариялады
        Аудио тыңдау
        25/05/2019 16:00 0 794
        Ғалымдар Мона Лизаны тірілтті(видео)
        Ғалымдар Мона Лизаны тірілтті(видео)
        Ғалымдар Мона Лизаны тірілтті(видео)
        Нейросеть арқылы Мона Лиза, Альберт Эйнштейн, Федор Достоевский автопорреттерін бет қимылын көре алды
        26/05/2019 01:47 0 366
        Ардақ Әшім: “Әблязов қазақстандықтардың саяси білімін ашты”
        Ардақ Әшім: “Әблязов қазақстандықтардың саяси білімін ашты”
        Ардақ Әшім: “Әблязов қазақстандықтардың саяси білімін ашты”
        Егер барлығы заң бойынша өтсе, шет елдерге қуылған саясаткерлер қайта оралып, сайлауға түседі
        26/05/2019 04:31 0 182