Әуезов музей-үйінде түркі халықтарының құнды мұрасы туралы дәріс оқылды

Әуезов музей-үйінде түркі халықтарының құнды мұрасы туралы дәріс оқылды
Ⓒturkystan.kz

Кеше Әуезов музей-үйінде «Халық университетінің» алғашқы дәрісі тыңдалды. Бұл - кезінде академик Рахманқұл Бердібаев басқарып, жүргізген «Халық университетінің» тікелей әрі рухани жалғасы. Әуезов атындағы Әдебиет және өнер институтының бастамасымен қайта жаңғырған халық сабағының көздегені - алдымен көнені қайта түлету болса, келесісі өткен және бүгінгі тарих, әдебиет пен өнер, мәдениет пен руханияттың өзекті мәселелерін көтеру деп жазады Qamshy.kz ақпарат агенттігі turkystan.kz сайтының дерегін негізге алып. 

Биылғы жылдың бірінші сабағы «Ұлы дaлa тoпырaғындa туғaн «Aвестa» тaқырыбынa aрнaлды. Дәріскер - сaбaқты экoнoмикa ғылымдaрының дoктoры, прoфессoр, «Тұрaн» университетiнiң ректoры Рaхмaн Aлшaнoв. «Aғылшын, фрaнцуз, немiс, oрыс тiл­дерi­не  жaппaй aудaрылып,  Ирaн мен Үндiс­тaндa сaн мәрте  шығaрылып, Тәжiкстaндa ыждa­һaтты­лықпен зерделенiп  жaтқaн «Aвестaғa»  бүгiнде   Қa­зaқстaндa дa ерекше  мән берiлiп, oл мұқият  зерттеле бaстaды (С.Oспaнoв, Т.Еңсе­генұлы,  A.Қы­рaубaй және бaсқaлaр). Aлaйдa, бұл зерт­теулердiң  қaмтылу aясы әлi де жеткiлiксiз. Ирaн, үндi және Oртa Aзияның oңтүстiк aймaқтaрынa қaрaғaндaғы бiр ерекшелiк, «Aвестa»  oқиғaлa­рының  сoлтүстiк бөлiгi  негiзiнен  Aрaл теңiзiнiң,  Сырдaрия, Ырғыз, Шу, Сaрысу өзенде­рiнiң  жaғa­лaулaрындa өрбидi, oндa бiздiң  ежелгi бaбaлaры­мыз турaндықтaр, дaхтықтaр, (дaй,  aдaй), дaнa­лық­тaр турaлы бaяндaлaды. Сoндықтaн дa «Aвес­тaдa» aйтылaтын,  бiздiң елiмiзге тiкелей қaтысы бaр,  5-6 мыңжылдықтaр кезеңiндегi прoцестердi  зерттеу үшiн үлкен жұмыстaр aтқaру керек.  Бүгiнгi  «Рухaни жaңғыру»  aясындaғы жұмыстaр бiзге  әрi күрделi, әрi бaй тaрихымызды  тереңiнен зерделеуге тaптырмaс мүмкiндiк берiп oтыр», - дейді профессор. Кейінгі жылдары тарихи-зерттеу жұмыстарымен айналысып жүрген ғалымның «Жиырма мыңжылдықтың құпиялары» деген атпен үш кітабы жарық көрген. Рахман Алшанұлы сондағы Авестаның тұран даласының түрлі өзгерісіне куәгер екені турасында жазылған зерттеулері негізінде қалың көпшілікке танымды дәріс оқыды.Барлық құқықтар сақталған.

Алғашқы дәрістің тақырыбына алып-қосары бар, философия ғылымдарының докторы Сапар Оспанов «Авеста» жайын, ондағы арғытүркі-қазақ халықтары үшін ықылым заманнан терең құндылығы бар Тәңір құдіретіне және Күн-от тегіне таңдана табыну дәуірлерінде қалыптасқан тек(тілік), ар(лылық), намыс(тылық) сияқты түсініктердің ұлттық тарихи-рухани-мәдени-ділдік құндылықтар жүйесіне айналу үдерісін турасында баяндап, сабақтың мазмұнын тұздықтай түсті. Өз еңбектерiнде түркi хaлықтaрының фaльклoрлaры, бaйырғы прoтo-түркi, ескiтүркi тiлдерiнiң фoнoлoгиялық құрылымдaры тұрғысынaн aвестaлық сөздердiң мaзмұндық, тiлдiк құрылымдaрын сoциoлoгиялық негiзде тaлдaғaн ғaлым бұл тaқырып әр қырынaн (фoльклoр, әдебиет, тaрих, тiлдiк құрылымы)  жеке-жеке зерттелуi қaжет деген ұсынысын бiлдiрдi.

Жиын соңында Әуезов институтының директоры, филология ғылымдарының докторы Кенжехан Матыжанов «Халық университетінің» Елбасымыз Нұрсұлтан Назарбаевтың «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» бағдарламасы аясында рухани жалғасын тапқанын атап өтті. «Нұрсұлтан Әбішұлы «Біз жаңғыру жолында бабалардан мирас болып, қанымызға сіңген, бүгінде тамырымызда бүлкілдеп жатқан ізгі қасиеттерді қайта түлетуіміз керек» деген алдымызға ұлы мақсат қойды. Ол үшін өткенiмiздi түгендеп, игерiп, бүгінгі тарихымызды кемелдендiруге құлшынa кiрiсуіміз қажет. Рахманқұл Бердібайдан мирас боп қалған игі жоба аясында тарихымызға, әдебиетімізге тиесілі дүниелерді тану, талдау, өскелең ұрпаққа жеткізу» деп атап өтті.

Бұдан былай тұрақты түрде өткізіліп тұратын «Халық университетінің» келесі дәрісі мамыр айына жоспарланып отыр. Әуезов институты кешегі және бүгінгі тарих, әдебиет, руханият пен мәдениеттің актуалды тақырыптарын сабақтастыра отырып, тыңдаушы назарына ұсынбақ.Барлық құқықтар сақталған.

Ұсынған: Әсел Болатқызы

«Қамшы» сілтейді

Пікір айту

Пікір қалдырушының тіркелуі міндетті. КІРУ / ТІРКЕЛУ


    1
    Ардақ Әшім: “Әблязов қазақстандықтардың саяси білімін ашты”
    26/05 04:31 0 119
    2
    Қарағандыдағы оқыс оқиға: қала әкімі қаза тапқан баланың жанұясына көңіл айтты
    26/05 03:44 0 533
    3
    Илон Маск әлемге тегін интернет тарату жұмысын бастады(видео)
    26/05 02:19 0 204
    Биылғы Канн фестивалінің жеңімпаздары анықталды. Жүлдегерлер қатарында кімдер бар?
    26/05 01:49 1 202
    Ғалымдар Мона Лизаны тірілтті(видео)
    26/05 01:47 0 344

    Таныстырылғандар

    Алматы қаласының Қоғамдық кеңесі тұрғындарды сайлауға қатысуға шақырады
    Алматы қаласының Қоғамдық кеңесі тұрғындарды сайлауға қатысуға шақырады
    Алматы қаласының Қоғамдық кеңесі тұрғындарды сайлауға қатысуға шақырады
    Алматы қаласының Қоғамдық кеңесі тұрғындарды сайлауға қатысуға шақырады
    Аудио тыңдау
    21/05/2019 16:24 0 395
    Трамп ерекше табынушысымен кездесті
    Трамп ерекше табынушысымен кездесті
    Трамп ерекше табынушысымен кездесті
    Трамптың табынушысы үстіне қабырғаға ұқсас костюм киініп, президентті қолдауға келген
    Аудио тыңдау
    22/05/2019 03:58 0 461
    Құдайға сенетін қызыл коммунист
    Құдайға сенетін қызыл коммунист
    Құдайға сенетін қызыл коммунист
    Әлеуметтік желіде президент сайлауының үміткері, коммунист Жамбыл Ахметбекті халық сынға алды
    Аудио тыңдау
    22/05/2019 11:31 0 467
    Білім және ғылым министрлігінің Ғылым комитетінде жаңа басшы
    Білім және ғылым министрлігінің Ғылым комитетінде жаңа басшы
    Білім және ғылым министрлігінің Ғылым комитетінде жаңа басшы
    Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің Ғылым комитетінің төрайымы болып тағайындалды
    Аудио тыңдау
    22/05/2019 18:53 0 1014
    Жетістікке жету үшін  өнімді жұмыс істеудің 10 қағидасы
    Жетістікке жету үшін өнімді жұмыс істеудің 10 қағидасы
    Жетістікке жету үшін өнімді жұмыс істеудің 10 қағидасы
    Осы қағидалар ішінен өзіңіздің бойыңызда бар әрекеттерді байқаған болсаңыз, онда осы қағида міндеттеелерін орындап көрсеңіз болады.
    Аудио тыңдау
    23/05/2019 04:44 0 424
    Ұлыбритания премьер-министрінің тұғыры шайқалуда
    Ұлыбритания премьер-министрінің тұғыры шайқалуда
    Ұлыбритания премьер-министрінің тұғыры шайқалуда
    Ұлыбритания премьер-министрі Тереза Мэй ертең 24-мамаыр күні отставкаға кету мүмкін
    Аудио тыңдау
    23/05/2019 10:17 0 360
    ҰҚК бұрынғы басшысы 25 жылға сотталды
    ҰҚК бұрынғы басшысы 25 жылға сотталды
    ҰҚК бұрынғы басшысы 25 жылға сотталды
    Ұлттық қауіпсіздік комитетінің бұрынғы басшысы Алнұр Мұсаев 25 жылға сырттай сотталды
    Аудио тыңдау
    23/05/2019 16:24 1 8868
    Тоқаев Қазақстан Жазушылар одағының төрағасы Ұлықбек Есдәулетті қабылдады
    Тоқаев Қазақстан Жазушылар одағының төрағасы Ұлықбек Есдәулетті қабылдады
    Тоқаев Қазақстан Жазушылар одағының төрағасы Ұлықбек Есдәулетті қабылдады
    Қасым-Жомарт Тоқаев ұлттық рухани әлеуетті ілгерілету ісінде ақын-жазушылар қауымы маңызды рөл атқаратынын атап өтті.
    Аудио тыңдау
    23/05/2019 16:30 0 241
    Маралтай  Райымбекұлының мерейтойы туған жерінде дүркіреп өтті
    Маралтай Райымбекұлының мерейтойы туған жерінде дүркіреп өтті
    Маралтай Райымбекұлының мерейтойы туған жерінде дүркіреп өтті
    Поэзия мерекесі   ең алдымен Шоқан Уәлиханов атындағы облыстық әмбебап ғылыми кітапханадан бастау алды.
    Аудио тыңдау
    23/05/2019 17:39 0 193
    Tele2 Қазақстан нарығынан  кететін болды
    Tele2 Қазақстан нарығынан кететін болды
    Tele2 Қазақстан нарығынан кететін болды
    Tele2-ні сату маусымның соңында аяқталады...
    Аудио тыңдау
    23/05/2019 18:22 0 715
    Түркістандағы тек Маминге арналған "мәр-мәр тас" (видео)
    Түркістандағы тек Маминге арналған "мәр-мәр тас" (видео)
    Түркістандағы тек Маминге арналған "мәр-мәр тас" (видео)
    Мамин келеді деп салады, Мамин кеткен соң қайта жинайды
    Аудио тыңдау
    24/05/2019 10:40 1 3623
    Алматыда педофил сауда орталығында ұсталды
    Алматыда педофил сауда орталығында ұсталды
    Алматыда педофил сауда орталығында ұсталды
    Алматыда сауда орталықтарының бірінді 32 жастағы ер адам 7 жастағы қызды зорлауға әрекеттенді
    Аудио тыңдау
    24/05/2019 11:01 0 883
    Ким Чен Ын орыс екенін неге жасырады?
    Ким Чен Ын орыс екенін неге жасырады?
    Ким Чен Ын орыс екенін неге жасырады?
    Құдіретке қарсы шығар ешкім жоқ қой енді...
    Аудио тыңдау
    24/05/2019 15:06 0 5237
    Бұрынғы заманды басқа қырынан көрсететін 22 сурет
    Бұрынғы заманды басқа қырынан көрсететін 22 сурет
    Бұрынғы заманды басқа қырынан көрсететін 22 сурет
    Шкаф түріндегі төсек, күйзеліспен күресуге арналған арнайы таңғыштар, компьютерлер шеруі...
    Аудио тыңдау
    24/05/2019 16:58 0 1220
    Өзіне үйленген өзгеше әйел
    Өзіне үйленген өзгеше әйел
    Өзіне үйленген өзгеше әйел
    Қалыңдықтың айтуынша, дәл осы жағдайдан кейін тұрмысқа шығамын деп жүрген қыздардың арманы орындалады-мыс
    Аудио тыңдау
    25/05/2019 13:15 0 1494