Алматыдағы Ұлттық кітапхана ХХ ғасырда қалып қойған ба?

Алматыдағы Ұлттық кітапхана ХХ ғасырда қалып қойған ба?
Ⓒegemen.kz

Алматыдағы Ұлттық кітапханаға бір жылда 1 милионнан астам оқырман келеді, оларға арналған 1,5 мың орындық 14 оқу залы бар. Алайда кітапхананың қызмет көрсету сапасына қатысты шағымдарды жиі естіп жатамыз. Мұхтар Сеңгірбай есімді оқырман өзінің көңілі толмайтын жайттарды Facebook парақшасында жазыпты.

«Шетелде кітапханаға демалып, оңашада ойланып қайту үшін барасың. Сөреден кез келген кітапты алып, залда тұрған сканерлермен сканерлеп, үйге алғың келсе, тағы бір құрылғыға оқырман билетің мен кітаптың штрихкодын оқытып, алып кете бересің. Үйге алуға болмайтын құнды кітаптар да болады. Алған кітапты тиісті мерзімге дейін өткізу міндетті, болмаса айыппұл төлейсің. Өткізгенде де сыртта тұрған бір саңылаудан салып жібересің, тіпті жәшікке сала саласың. Кітапханаларда оңаша отырып оқитын бөлмелер, топпен бірге отырып дайындалатын залдар болады. Артық дыбыс болмау үшін барлық жерге ковролан төселеді. Тіпті жалаңаяқ жүрсең де өз еркің»,-дейді ол.

Мұхтар Сеңгірбайдың жазуынша, Алматыдағы Ұлттық кітапхана ХХ ғасырдың соңында қалып қойған, мұнда бұрынғы совет дәуіріндегідей оқырманға деген сенімсіздіктің иісі аңқып тұрады, жаңа заман технологиясы адам игілігіне жұмыс істемейтін бір жер болса – ол Ұлттық кітапхана.

«Ғылыми ізденіс барысында әдебиетті мейлінше нақты іздеу, сол тақырыпқа байланысты ең қажет деген әдебиеттерді шолып шығу өте маңызды екені белгілі. Бірақ, Ұлттық кітапханада әдебиетті іздеудің машақаты көп. Біріншіден, шетелдік түгіл жергілікті адам қай жерден нені, қалай іздеу қажеттігін, іздеген кітабын қайдан, қашан алатынын білмейді, дәлізде, залдарда ешқандай нұсқаулық жоқ. Екіншіден, әдебиет іздеуге арналған компьютерлердің біразында интернет жұмыс істемейді. Үшіншіден, іздеу жүйесі мүлде түсініксіз! Өз басым екі сөзден тұратын сөз жазсам, ештеңе таба алмадым, тек бір ғана сөзді жазсаң, жалпылама әдебиет шығады. Қаптаған түсініксіз қысқарған сөздер, кітапханашыларға арналған терминдер. Іздеу барысында кітапты алу-алмау мәселесін шешу үшін оның мазмұнын шолып шығу керек. Ал толығырақ мәліметке бассаң, тағы қысқарған сөздер, кітаптың бет саны, көлемі (сантиметрмен өлшенген) шығады, басқа ештеңе жоқ. «Амалсыз осы болады-ау» дегендерге электронды түрде тапсырыс бересің (Артынан көп тапсырыс бергеніңе өкінесің).

«Ғылыми зал» деп белгілесеңіз, кітаптарыңыз ғылыми залға келе қалады деп дәмеленбеңіз. Газет-журналдар мерзімді басылымдар залына» баратынын кітапханашы ескерткен соң, алдымен соларды тез бітірейін деп ойладым. 4 тапсырыстың біреуі ғана келіпті. Кітапханашы кіреберісте берген тілдей қағазға қанша подшивка алғанымды белгілеп, өзінің журналына да белгі соғып, оқырман билетімді алып қалды. Билетті қайтарып алмайынша, басқа залдардағы кітаптарды ала алмайсың», - деп қынжылады ол.

Оның сөзінше, кітапхана қызметіндегі бас қатырарлық басты проблема – тапсырысты бір сағат күту. Тапсырыстың келетініне  де кепілдік жоқ.

«Біздің кітапханалар адамды ғылымнан жеріту үшін жұмыс істейтін сияқты. Жаппай сенімсіздік, әр келушіге сұғанақ ұры ретінде қарау психологиясы қалыптасқан. Қызметкерлер, басшылық басқа кітапханалардың жүйесімен таныс болар бәлкім. Технологиялық мүмкіндіктерді дамыту қаржыға келіп тірелетіні және белгілі. Бірақ, бір ғана менің басымдағы бір күн ішінде болған оқиға “Ұлттық" деген аты бар кітапхана үшін ұят. Әлде, бұл да Қазақстандағы ғылымға деген жалпы көзқарастың бір белгісі ме?», - дейді Мұхтар Сеңгірбай.

Осы орайда Qamshy.kz ақпарат агенттігі Ұлттық кітапхана басшылығына хабарласып, аталмыш шағымға байланысты ойын сұрады.

Ұлттық кітапхана директорының орынбасары Бақытжамал Қайырбекқызының айтуынша, кітапханада оқырмандар үшін барлық жағдай жасалған. Ең бастысы, оқырмандармен жұмыс істейтін арнайы қызметкерлер бар.

- Ашық қор арқылы кез келген мәліметті табуға болады. Оқырман бірінші рет келгенде тіркеуден өтіп, оқырман билетін алады. Қай залда қандай мәлімет бар екені айтылады, сонымен бірге анықтамалық-библиографиялық қызмет көрсетіледі. 2-қабатта каталог жүйесі арқылы ақпараттанып, дәстүрлі каталог мен электоронды каталогтың кез келгенін қолданасыз. Бір емес, бірнеше кезекші бар. Олар оқырманға кітап немесе мерзімді басылым керек болған жағдайда көмектеседі», - дейді Бақытжамал Қайырбекқызы.

«Кейбір компьютерлер интернетке қосылмаған», - деген оқырманның сөзін кітапханашы теріске шығарды. Бақытжамал Қайырбекқызы арнайы анықтамалық-библиографиялық қызмет бөліміндегі барлық компьютерде интернет барын айтады. Тапсырыс беру жағынан да еш қиындық жоқ екен.

- Кітап сақтау бөлімінде жатса, қызметкерлер оны ары кетсе 5-10 минутта әкеп береді. Қорда болса, бірден оқырманға табысталады», - дейді Ұлттық кітапхана директорының орынбасары.

Назерке МҰСА

«Қамшы» сілтейді

Пікір айту

Пікір қалдырушының тіркелуі міндетті. КІРУ / ТІРКЕЛУ


  • 6 ай бұрын

    Мен сіздің мақалаңызбен мүлде келіспеймін, кейіпкеріңіздің де (Мұхтар Сеңгірбай) ақпараты негізсіз дегім келеді. Бір күн ішінде болған өз түсінбестігі үшін, дұрыс емес ақпарат таратуы ҰЯТ жағдай. Ал бұл жағдайды зерттеп, анық-қанығына көз жеткізбестен мақала етіп жазған сіздің сауатсыздығыңыз деуге болады. Жаман əрі жалған ақпаратты қабылдау оңай, ал ҰЛТТЫҚ ҚҰНДЫЛЫҚТЫ зерделеу мықтылардың ғана қолынан келеді. Ұлттық кітапхана оқырмандары күн санап артып келеді, бұл дегеніміз оқырмандарға тиімді жағдай жасалған деген сөз. Электрондық каталогтан ақпаратты іздеу оңай жəне тиімді. Интернетке қосылмаған дегенге келіспеймін, кітапханамызда тіпті тегін wi-fi желісі орнатылған. Ал беретін немесе берген тапсырысыңыз жайлы өзіндік ереже бар. Кітапхана белгіленген ережеге сонымен қоса стандартқа сай жұмыс жасайды. Ұлт руханиятын, ұлт қазынасын келешек ұрпаққа аманаттау сіз бен біздің міндетіміз. Кітапхана мен кітапханашы сол орта жолдағы, яғни кітап пен оқырман арасындағы алтын көпір!

    • 6 ай бұрын

      Кез келген мекемеге барсаныз, өзіндік заңдылықтары бар және соны сіз орындауыңыз міндетті. Сол сияқты кітапхананың да өзіндік ережелері, оқырманның міндеттері кітапханаға кіре бергенде фойедегі стендтте көрсетілген. Соған бір назар аударып қарап өтсеніздер дұрыс болар еді. Сондай-ак Ұлттық кітапхана еліміздегі басты кітапхана болғандықтан, бұл рухани ордадан керек ақпаратты таппай қалуыңыз мүмкін емес. Еліміздің түкпірінен күн сайын, ай сайын бірнеше оқырмандар іздеген ақпараттарын табу үшін арнайы ат терлетіп үздіксіз келуде. Кітапханашылар да демалыс күндері кешке дейін үйдегі бала-шагаларын жәудіретіп, оқырмандарға адал қызмет етуде. Сондықтан құрметті оқырмандар, істің байыбын біліп барып айтқандарыңыз жөн болар! Кітапханашылар еңбегін бағаланыздар!

      • 6 ай бұрын

        Қазірге кезде Ұлттық кітапхана оқырмандар үшін жайлы жағдайлардың барлығын жасауда. Кітапханаға күніне 400 ден аса оқырман келсе, оның 150-і жаңадан тіркеледі. 250 оқырман 5 кітаптан тапсырыс берген жағдайда, кітапхана қызметкерлері тапсырысты келу ретімен орындайды. Ал, Ұлттық кітапхана қоры 7млн-ға жуық. Жүйемен келген тапсырыстардың орындалу барысын толық бақылауда ұстап отырады. Ол кісінің айтқаны "өзгенікі қоя тұрсын, өзімдікі бола тұрсын"-деген өзімшілдікке саяды. Ұлттық руханиятты ұлықтап жүрген ұлттық кітапхана әрқашан оқырмандарымен бірге.

        1
        Ерке салған "Қайда?" әнінің тарихын білесіздер ме?
        16/08 10:07 0 21
        2
        Өз әкесі таспен ұрып жазым ете жаздаған бала аяққа тұрды
        16/08 00:23 0 247
        3
        Таразда жайнамазды тепкен бапкерді шәкірттерінің өздері әдейі арандатыпты
        15/08 22:14 0 260
        Кірпік жабыстырамын деп көзінен айырыла жаздады
        15/08 18:26 0 390
        Шала қазақтардың сөздерін мектепте «диəлекті сөздер» деп оқытып жүр
        15/08 18:11 0 405

        Таныстырылғандар

        Астанаға алғаш рет «ТМД аруы-2018» халықаралық байқауының қатысушылары жиналды
        Астанаға алғаш рет «ТМД аруы-2018» халықаралық байқауының қатысушылары жиналды
        Астанаға алғаш рет «ТМД аруы-2018» халықаралық байқауының қатысушылары жиналды
        Байқауға қатысушылар өз ұлттық киімдерін, сондай-ақ кешкі көйлектерін бар сән-салтанатымен киіп шығады
        23/07/2018 10:15 0 817
        "Қазақтың намысын таптап, қорлап отырғандар жазаға тартылсын"
        "Қазақтың намысын таптап, қорлап отырғандар жазаға тартылсын"
        "Қазақтың намысын таптап, қорлап отырғандар жазаға тартылсын"
        Ұлтты кемсіту, намысқа тию, кикілжің тудыру мәселесі заңмен қудаланатынын ескере отырып хатты оқырман назарына ұсынып отырмыз.
        23/07/2018 17:31 0 3251
        Елбасыға пікір: "Біз бүгін ауызша ғана "рухани дамып" жатырмыз"
        Елбасыға пікір: "Біз бүгін ауызша ғана "рухани дамып" жатырмыз"
        Елбасыға пікір: "Біз бүгін ауызша ғана "рухани дамып" жатырмыз"
        Әсіресе біз адам тәрбиелеуден кенже қалдық, руxани-мәдени, тәрбие, кейде мораль деген сөзді ұмытып кеттік.
        26/07/2018 16:07 2 2708
        Қазақшаға судай Владислав Сергеев шенеуніктерге үлгі боларлық азамат
        Қазақшаға судай Владислав Сергеев шенеуніктерге үлгі боларлық азамат
        Қазақшаға судай Владислав Сергеев шенеуніктерге үлгі боларлық азамат
        азақ тілінде ойын емін-еркін айтып тұрған Владислав әлеуметтік желі қолданушыларының ризашылығына бөленді.
        26/07/2018 16:31 0 1176
        Қажымұрат Шешенқұл өзінің тірі екендігін дәлелдеп бағуда
        Қажымұрат Шешенқұл өзінің тірі екендігін дәлелдеп бағуда
        Қажымұрат Шешенқұл өзінің тірі екендігін дәлелдеп бағуда
        Қажымұрат Шешенқұл емханаға барса, "сіз өлгенсіз" деген жауапты естігенде таң қалғаннан төбе шашы тік тұрған.
        27/07/2018 01:53 0 1932
        "Домбыра ұстап сахнада жүрудің орнына күрек ұстап әжетхана қазып жүр"
        "Домбыра ұстап сахнада жүрудің орнына күрек ұстап әжетхана қазып жүр"
        "Домбыра ұстап сахнада жүрудің орнына күрек ұстап әжетхана қазып жүр"
        ӨНЕР АДАМДАРЫНЫҢ ҚҰҚЫҒЫН БІЗ ХАЛЫҚ БОЛЫП ҚОРҒАМАҒАНДА КІМ ҚОРҒАЙДЫ!
        27/07/2018 02:06 0 2937
        «Бәрі де рахмет үшін!» қайырымдылық дүкені ашылды
        «Бәрі де рахмет үшін!» қайырымдылық дүкені ашылды
        «Бәрі де рахмет үшін!» қайырымдылық дүкені ашылды
        Айта кетейік, қайырымдылық көрсету орнын ашу туралы ұсыныс осыған дейін Алакөл ауданы іскер әйелдерінің бірінші форумында айтылған болатын.
        30/07/2018 11:01 0 608
        Құрылыста техникалық қадағалаудың жоқтығы Ноғаевтың наразылығын тудырды
        Құрылыста техникалық қадағалаудың жоқтығы Ноғаевтың наразылығын тудырды
        Құрылыста техникалық қадағалаудың жоқтығы Ноғаевтың наразылығын тудырды
        Құрылыс нысандарын қарау кезінде күнделікті техникалық қадағалаудың жоқтығы аймақ басшысының наразылығын тудырды.
        30/07/2018 11:13 0 599
        Бас прокуратураның атын жамылғандар алдаумен айналысуда
        Бас прокуратураның атын жамылғандар алдаумен айналысуда
        Бас прокуратураның атын жамылғандар алдаумен айналысуда
        «Бұлардың «менеджерлері» түрлі супермаркеттерде, көпшілік орындарда сығанның әйелдері құсап адамдарға жабыса кетеді.
        31/07/2018 09:54 0 774
        "Қапшағайда мүгедек әйелді қорлаған балалар жазалануы тиіс" (видео)
        "Қапшағайда мүгедек әйелді қорлаған балалар жазалануы тиіс" (видео)
        "Қапшағайда мүгедек әйелді қорлаған балалар жазалануы тиіс" (видео)
        Балалардың әрекеті бейнекамераға түсіп қалған.
        06/08/2018 16:37 0 8187
        Дайын «дәптер» тұрғанда «тетрадьқа» жүгіруді қойыңдар, ағайын!
        Дайын «дәптер» тұрғанда «тетрадьқа» жүгіруді қойыңдар, ағайын!
        Дайын «дәптер» тұрғанда «тетрадьқа» жүгіруді қойыңдар, ағайын!
        Мұның орысша  әлпеті яғни "тетрадь" бізге  қанға сіңгені сондай, мән берместей жүздеген данасымен ала береміз.
        09/08/2018 12:12 0 545
        "Олар малмен жыныстық қатынасқа түскен". Горожанкин қызметінен кетті
        "Олар малмен жыныстық қатынасқа түскен". Горожанкин қызметінен кетті
        "Олар малмен жыныстық қатынасқа түскен". Горожанкин қызметінен кетті
        «Мәселе генде. 19 ғасырда Қазақстанда саяхаттаған саяхатшылардың жазбасында жергілікті тұрғындар малмен жыныстық қатынасқа түсетіні...
        09/08/2018 21:41 0 541
        Ақтөбеде арбаға таңылған жандар ерекше той өткізді
        Ақтөбеде арбаға таңылған жандар ерекше той өткізді
        Ақтөбеде арбаға таңылған жандар ерекше той өткізді
        Шамшат әулеті 2005 жылы Қарақалпақстаннан Ақтөбе облысына қоныс аударды.
        13/08/2018 13:10 0 194
        "Намаз оқыған оқушыларды балағаттаған мұғалім жазаланатын болды"
        "Намаз оқыған оқушыларды балағаттаған мұғалім жазаланатын болды"
        "Намаз оқыған оқушыларды балағаттаған мұғалім жазаланатын болды"
        Бүгін әлеуметтік желіде намаз оқып жатқан спорт мектебінің оқушыларын балағаттаған мұғалімнің видеосы тараған болатын.
        13/08/2018 16:31 0 1000
        "Гиганттан" сақтаныңыз: Жалғызбасты ананы риэлторлар мұзға отырғызып кетті
        "Гиганттан" сақтаныңыз: Жалғызбасты ананы риэлторлар мұзға отырғызып кетті
        "Гиганттан" сақтаныңыз: Жалғызбасты ананы риэлторлар мұзға отырғызып кетті
        Алматы қаласы Медеу аудандық сотының судьясы С. Жолманова да риэлтор жағына шықты.
        14/08/2018 16:08 0 1726