Әлеуетті әскер әлжуаз әнді шырқамас болар

Әлеуетті әскер әлжуаз әнді шырқамас болар
Ⓒqamshy.kz

Қазақтың эстрада жанры кенжелеп дамып келе жатқандықтан, оны оңдырмайтын айтқыштар да көп. Сынауға сауаты жетсін-жетпесін, әйтеуір, ерінбегеннің бәрі емеурін білдіріп қалуға құмар. «Нашар», «быт-шыт», бытықы-шытықы... Жаза-жаза жауыр, айта-айта ақжем болған ол тақырыпқа соқпай-ақ, бұл жолы біз саптағы сарбаздар сарынының сиқына тоқталып көрмекпіз...

«Самолет ұшып барады-ей! Хей!

Қай жаққа барып қонады-ей? Хей!».

1977 жылғы ағам Қарағандыда Отан алдындағы борышын өтеп жүргенде, сарбаздар осы әнді екі жыл бойы «шырқапты». Екінің бірі, егіздің сыңары «ақын» атанып жүрген заманда мәтін авторына бәрібір ғой делік. Ал алда-жалда ел басына күн туа қалса, төбесінен зу-зу етіп күнде өтіп жататын әскери ұшақтың қай бағытқа кеткенін білмейтін Отан қорғаушылардан не үміт, не қайыр?! Оларға нені айтқызып, нені қойғызу керектігін рота командирлері реттемесе, жетіскен екенбіз!

Сонымен қатар, әлгілердің сарт-сұрт қадам басып бара жатып айтатын жұпыны «репертуарларындағы» тағы бір ән мынау болыпты:

«Қызыл гүлім-ай, қызықтырдың-ай!

Аппақ гүлім-а-а-ай, ардағымсың-ай!..».

Осы күні болса, шеп алдына Қайрат Нұртасты шығарып алып жүретіндей екен, ә? Ол баланың қырылдап-бырылдап орындайтын «инкубатор әндері» қорғаныс саласындағылардың арасында да хит шығар, бәлкім? Қазақ жауынгерлерінің босаң, болбыр «әндерді» орындап бара жатқанын елестетудің өзі қандай аянышты?!.

Оу, сонда, ерлік рухын шарықтата шырқайтұғын патриоттық әндердің пәрмені жоқ па?! «Жоққа жүйрік жетпейді» дейін десек, бар. Толып жатыр!

«Бейбітшілік сақталады» (әні – Ә. Еспаевтікі, сөзі – Н. Шәкеновтікі), «Армысың, айбынды сарбазым?!» (әні – Б. Алтаевтікі, мәтіні – Б. Смағұлдікі), «Жас ұландар әні» (әні – Е. Әміровтікі, мәтіні – С. Ақсұңқарұлынікі), «Сарбаздар маршы» (әні – Қ. Сәтиевтікі, сөзі – Қ. Смағұлдікі), т.б. арнайы әндеріміз ешкімнің тақиясына тар келмесе керек-ті. Орындай алса, оңды әнге зәру емеспіз. Тіпті, еліміздің түкпір-түкпірінде жас сарбаздардың жігерін жану мақсатында «Әскери-патриоттық әндер» фестивалі, «Әскери керней» атты патриоттық әндер байқауы, «Ерлік – ұрпақ ұраны» деген әскери-патриоттық әндер байқауы мен «ВИВАТ, Қазақстан!» әскери-патриоттық әндер фестивалі сынды көптеген сайыстар ұйымдастырылып жүр ғой. Қайда, солардың толыққанды нәтижесі?!

Нәзік жүректі («түкті жүректі» дегенді абайлап қолданатын деңгейге түстік) ұландарымыз шепте шіңкілдеп лирикалық ән орындамаса, қазіргі айналдырған бір жылдың ішінде махаббаттан мақұрым бола қалмас... Бауырына алты ішекті гитарасын басып алып, «уап-па-палатуға» үзіліс уақыттары да жетеді әрі-беріден соң! Ал негізінде қазақ жас қырандарының сапта саңқылдап айтуы тиіс әндері мыналар:

 

«Өзіңнің аспаның – қорғасаң,

Өзіңнің жазираң – толғасаң,

Ата Заң – өзіңнің айбарың,

Өзіңнің аймағың, байрағың,

Армысың, айбынды сарбазым?!».

 

«Сен маған жұмақ бағысың!

Бар әлем сені танысын!

Ант берем мәңгі қорғауға,

Алаштың арын, намысын!».

 

«Көк байрақ – арайлаған нұр таңымыз,

Жігіттің сынға түскен сұлтанымыз!

Дұшпанға қатал болған, досқа берік,

Жаужүрек Бауыржанның ұрпағымыз!».

 

«Қорғау үшін өмір көркін,

Бүгіннен де ертең нұрлы.

Болдырмаймыз соғыс өртін,

Достар берік сапқа тұрды!».

Міне, саған сауатты сарбаз әні керек болса!.. Патриоттық па, патриоттық! Рухты ма, рухты! Әсерлі ме, әсерлі! Демек, «ән түзелмей, сән түзелмейді». Өзге жұрттан үстіндегі алабажақ киімімен ғана ерекшеленбейтін әскердің аты – әскер болуы керек! Үкілеген үмітімізді «Отан қорғаушы» деген атқа лайық борышын өтеген баламыз ғана ақтай алмақ. Оларға сауатсыздық, әлжуаздық жараспайды.

Қазіргі кейбір арулар жігіттердің бұйрық бере сөйлегенін ұнатады. Ал ол үшін де көп жағдайда қатаң тәртіпті көріп, барлық сынға төселген, бойына патриотизм нәрін сіңірген мықты ұлдардың аз болмағаны абзал.

P.S. Сөз басында айтылған кім көрінгеннің орындауындағы эстрада айқайынан әскери әннің орны бөлек. Сондықтан оның мәтінін міндетті түрде талантты ақындарға жаздыртпаса болмайды. Бұлай дейтініміз, дамыған елдерде арнайы әскери ән, әскери әнұран, әскери марш жазатын маман-композиторлар мектебі бар. Олар ақындарды «маңдайынан шертіп жүріп» таңдайды. Себебі, жауынгерлердің санасын сергітетін, олардың сапта жүрген кезінде аяқ алысын, қимыл-қозғалысын ширататын қанатты әндер керек. Ондай қанатты ән кезінде өзімізде де болған. Бұрынғы қазақтар әні де, сөзі де мығым «жорық жырларын» шырқаған. Ондай жырды айтқан сәтте жасық жігіттердің өзі найзаға қалай жармасқанын білмей қалады екен. Сол құнымызды тәуелсіздік жылдарында түсіріп алмауға тырысайық енді!..

 

Еркеғали БОЛАТҰЛЫ

«Қамшы» сілтейді

Пікір айту

Пікір қалдырушының тіркелуі міндетті. КІРУ / ТІРКЕЛУ


  • 1 жыл бұрын

    Дұрыс пікір.Жігерлі айбынды патриоттық әндер шырқалды ..

    • 1 жыл бұрын

      Дұрыс пікір.жігерлі айбынды патриоттық әндер шырқалсын..

      1
      Ардақ Әшім: “Әблязов қазақстандықтардың саяси білімін ашты”
      26/05 04:31 0 51
      2
      Қарағандыдағы оқыс оқиға: қала әкімі қаза тапқан баланың жанұясына көңіл айтты
      26/05 03:44 0 444
      3
      Илон Маск әлемге тегін интернет тарату жұмысын бастады(видео)
      26/05 02:19 0 191
      Биылғы Канн фестивалінің жеңімпаздары анықталды. Жүлдегерлер қатарында кімдер бар?
      26/05 01:49 1 200
      Ғалымдар Мона Лизаны тірілтті(видео)
      26/05 01:47 0 327

      Таныстырылғандар

      Лондон мен Нью-Йорк қалалары жер бетінен жойылуы мүмкін. Неге?
      Лондон мен Нью-Йорк қалалары жер бетінен жойылуы мүмкін. Неге?
      Лондон мен Нью-Йорк қалалары жер бетінен жойылуы мүмкін. Неге?
      Бұл үдеріс теңіз деңгейінің 62 сантиметрден 238 сантиметрге дейін көтерілу қаупін төндіреді.
      Аудио тыңдау
      22/05/2019 09:35 0 2538
      Эйнштейннің 1,5 миллион долларға сатылған қолтаңбасы
      Эйнштейннің 1,5 миллион долларға сатылған қолтаңбасы
      Эйнштейннің 1,5 миллион долларға сатылған қолтаңбасы
      Аукционда 1,56 млн долларға сатылады.
      Аудио тыңдау
      22/05/2019 09:56 0 358
      Министр сыртқы қарыздың не себепті көбейгенін түсіндірді
      Министр сыртқы қарыздың не себепті көбейгенін түсіндірді
      Министр сыртқы қарыздың не себепті көбейгенін түсіндірді
      Жалпы сыртқы қарызымыз 57 миллиард 700 миллион долларды құрап отыр.
      Аудио тыңдау
      22/05/2019 10:37 0 1090
      Құдайға сенетін қызыл коммунист
      Құдайға сенетін қызыл коммунист
      Құдайға сенетін қызыл коммунист
      Әлеуметтік желіде президент сайлауының үміткері, коммунист Жамбыл Ахметбекті халық сынға алды
      Аудио тыңдау
      22/05/2019 11:31 0 463
      Қосанов өзін жоғалтып алғандарға жауап берді (видео)
      Қосанов өзін жоғалтып алғандарға жауап берді (видео)
      Қосанов өзін жоғалтып алғандарға жауап берді (видео)
      "Қостанай Қосановты қолдаса, қазақтың көсегесі көгереді".
      Аудио тыңдау
      22/05/2019 16:13 0 1589
      Италияда автобус аударылды: Зардап шеккендердің арасында Қазақстан азаматтары бар
      Италияда автобус аударылды: Зардап шеккендердің арасында Қазақстан азаматтары бар
      Италияда автобус аударылды: Зардап шеккендердің арасында Қазақстан азаматтары бар
      Алдын-ала айтылған деректерге сүйенсек, зардап шеккендердің ішінде отандастарымыз бар
      Аудио тыңдау
      23/05/2019 00:04 0 319
      Тоқаев сапасыз жолдарды қатаң сынға алды
      Тоқаев сапасыз жолдарды қатаң сынға алды
      Тоқаев сапасыз жолдарды қатаң сынға алды
      Бұл менің Үкіметке беретін тапсырмам!
      Аудио тыңдау
      23/05/2019 04:45 0 923
      Бразилиялық жұп 2 млн-нан астам ағаш отырғызып, қаңыраған алқапты тропикалық жұмаққа айналдырды
      Бразилиялық жұп 2 млн-нан астам ағаш отырғызып, қаңыраған алқапты тропикалық жұмаққа айналдырды
      Бразилиялық жұп 2 млн-нан астам ағаш отырғызып, қаңыраған алқапты тропикалық жұмаққа айналдырды
      Бұрын бұл жерде бай флора мен фаунасы бар тропикалық орман болады, бірақ адамдар ағаштың бәрін шауып алған соң жойылып кеткен.
      Аудио тыңдау
      23/05/2019 12:54 0 451
      ШҚО әкімі қытайларға 40 мың гектар жер беретін болды
      ШҚО әкімі қытайларға 40 мың гектар жер беретін болды
      ШҚО әкімі қытайларға 40 мың гектар жер беретін болды
      Бұл туралы облысқа ресми сапармен келген Шыңжан Ұйғыр автономиясы, Халық үкіметі төрағасының орынбасары Чжао Чунцзюмен кездесуде аймақ басшысы Даниал...
      Аудио тыңдау
      23/05/2019 14:54 0 23824
      ШҚО әкімшілігі Аxметов айтқан 40 мың гектар жер туралы түсінік берді (Видео)
      ШҚО әкімшілігі Аxметов айтқан 40 мың гектар жер туралы түсінік берді (Видео)
      ШҚО әкімшілігі Аxметов айтқан 40 мың гектар жер туралы түсінік берді (Видео)
      Оның айтуынша, ешқандай жер қытай инвесторларының қолына берілгелі тұрған жоқ. Жер сатылмайды.
      Аудио тыңдау
      23/05/2019 21:59 0 4914
      Бас прокуратура заңды таптай ма, сақтай ма?
      Бас прокуратура заңды таптай ма, сақтай ма?
      Бас прокуратура заңды таптай ма, сақтай ма?
      Жоғары жазылғандарыма байланысты сұрақ: Сіздер қай елдің Бас прокуратурасысыздар?
      Аудио тыңдау
      24/05/2019 12:43 0 774
      Ким Чен Ын орыс екенін неге жасырады?
      Ким Чен Ын орыс екенін неге жасырады?
      Ким Чен Ын орыс екенін неге жасырады?
      Құдіретке қарсы шығар ешкім жоқ қой енді...
      Аудио тыңдау
      24/05/2019 15:06 0 5232
      Ринат Заитов: "Тоқаевты өз еркімен ойланып отырған адам деп ойламаймын" (видео)
      Ринат Заитов: "Тоқаевты өз еркімен ойланып отырған адам деп ойламаймын" (видео)
      Ринат Заитов: "Тоқаевты өз еркімен ойланып отырған адам деп ойламаймын" (видео)
      Мен ол кісіні өз ойымен ойланып отырған адам деп ойламаймын.
      25/05/2019 18:13 0 5687
      Дариға Назарбаева: "Ол туралы ойлаудың өзі қорқынышты" (фото)
      Дариға Назарбаева: "Ол туралы ойлаудың өзі қорқынышты" (фото)
      Дариға Назарбаева: "Ол туралы ойлаудың өзі қорқынышты" (фото)
      Біз Сенатта барлық құжаттарға, зерттеулер мен стастикалық мәліметтерге сүйене отырып үлкен сараптама жасадық
      26/05/2019 00:01 0 6698
      Ардақ Әшім: “Әблязов қазақстандықтардың саяси білімін ашты”
      Ардақ Әшім: “Әблязов қазақстандықтардың саяси білімін ашты”
      Ардақ Әшім: “Әблязов қазақстандықтардың саяси білімін ашты”
      Егер барлығы заң бойынша өтсе, шет елдерге қуылған саясаткерлер қайта оралып, сайлауға түседі
      26/05/2019 04:31 0 51