Адам көшірмесін жасауға неге тыйым салды?

Адам көшірмесін жасауға неге тыйым салды?
ⒸZiare.com

Адамды клондау туралы әлем баспасөзінде мың бір түрлі қауесет бар. Тіпті, кейбіреуіне көз жүгірте қалсаң, фантастикалық киноның сценарийі іспетті. Адамның көшірмесін жасау адамның қолынан келеді ме? Расында осы күнге дейін тәжірибеде мұндай жайт кездескен бе?

2002 жылы америкалық Clonaid компаниясының басшысы Брижит Буаселье Ева есімді жер шарындағы алғашқы адам клонының дүниеге келгенін мәлімдейді. Тіпті, Еваның 31 жастағы анасының генетикалық көшірмесі екені де нақтыланған. Сол уақытта іске мықтап кіріскенін көрсеткісі келген Буаселье алдағы уақытта компанияның тағы да төрт адам клонын дүниеге әкелмек ойы бар екенін айтады.

Ал ғылым айналасындағылардың барлығы бұл ақпаратқа таң-тамаша болды. Уағында адамның көшірмесін қаз-қалпында жасау тәжірибесі дегенге ешкім сенбейтін болып шығады.

Ең ақырында ғалымдардың аталған ақпаратты өтірік сөзге балап, сенімсіздік танытқан көзқарастары дұрыс болып шықты. Қалай?!

Clonaid компаниясы раэлиттер сектасының ақшасына құрылғаны дәлелденген. Ал раэлиттер адамзат жаратылысын жатпланеталықтардың клондау тәжірибесінде пайда болған дегенге шүбәсіз сенеді. Ал бұл көзқарасқа қатты қызыққан компания зерттеушілері клондау арқылы адам баласына мәңгі өмірді сыйлаймыз деп үміттенген.

Еваны жоққа шығарған қоғамға наразы болған Буаселье көпшілік алдында экспериментті дәлелдемек болып сөз береді. Бірақ уәде желге ұшты.

Сот істерін атқарушылар клон-қыздың тұрғылықты мекен-жайын қанша іздесе де, ешбір нәтиже бермеді. Ал америкалық компания басшылары жаһанға жар салып, кішкентай балалардың клондарын жасағын туралы және ұрпақ жалғастыра алмай отырған отбасылар олардың өнімін қолдануға ықылас танытқаны жайлы ақпарат таратуын тоқтатпады. Бірақ сөздеріне салмақ беретін ғылыми негіздер мен сынақтың сәтті өткенін дәлелдейтін нақты фактілер еш жерде айтылмады.

Әзірге адамды клондау идеясы – фантастикалық дүние. Оған бүгінгі техниканың, технологияның қауқары жеткенімен этникалық, діни сенім, заң сынды күштер бірауыздан қолдамайтыны анық.

1998 жылы Париж қаласында Еуропа адам құқықтары Конвенциясына толықтырулар енгізіліп, адамның көшірмесін жасауға біржола шектеу салатын құжатқа қол қойылды. Бұл шектеу Жапония, Франция, Испания, Ұлыбритания және басқа да бірқатар елдерде күшін жоймай тұр.

Ал Ресейде бұл жол заңды болып есептеліп келген-ді. Тек 2002 жылы ғана уақытша тыйым салынды. 2010 жылы "ағзаларды клондау мен адам клондау арасындағы бірізділікті сақтайтын" заң күшіне енген уақытқа дейін шектеледі деген желеумен тыйым уақыты ұзартылды.

Әлемнің бірқатар қоғам қайраткерлері мен саясаткерлері адам клондауға шектеу қоюды қате деп есептейді. Соның бірі – Мемдуманың депутаты Владимир Жириновский. Ол Ресейдің аталмыш әрекетке тыйым салған уақытында:

"Біз клондауға шектеу қойып, тірі адамның ағзаларын ақшаға сатуға рұқсат етеміз. Ендеше неге клондарды тек ағзасын алу үшін ғана жасамаймыз? Сондай-ақ, талантты, білімді адамдарды клондау қажет. Экономика, демография, отбасы, дәстүр, денсаулық үшін біз клондауға қойылған шектеуді алып тастауға тырысамыз. Одан келер зиян жоқ, тек пайда ғана", - деген еді.

Бұл бағытқа сарапшылар қауымдастығының көзқарасы өзгешелеу. Мысалы, биоэтик Джейкоб Эппел клондар да адам сияқты шектеулі уақытта ғана өмір сүрсе, олардан түсер орасан зор пайда жоқ. Сонымен қатар, клондар адамдардың екінші сорты ретінде есептеледі. Ал бір қоғамда екі сортты адам өмір сүрсе, олардың құқығын қорғау қиынға соғуы мүмкін.

«Қамшы» сілтейді

Пікір айту

Пікір қалдырушының тіркелуі міндетті. КІРУ / ТІРКЕЛУ


    1
    Сақ болыңыз! Сауда орындарындағы түбіртек қауіпті ауру туғызады (видео)
    23/05 17:10 0 20
    2
    Сән индустриясының сұмдығы
    23/05 16:34 0 82
    3
    Тоқаев Қазақстан Жазушылар одағының төрағасы Ұлықбек Есдәулетті қабылдады
    23/05 16:30 0 60
    ҰҚК бұрынғы басшысы 25 жылға сотталды
    23/05 16:24 0 100
    Қуат Хамитов: Әзірбайжанда әділдік орнатамын (видео)
    23/05 16:03 0 381

    Таныстырылғандар

    Зеленский: Суретім  еш жерде ілінбеуі тиіс. Президент табынатын икона емес
    Зеленский: Суретім еш жерде ілінбеуі тиіс. Президент табынатын икона емес
    Зеленский: Суретім еш жерде ілінбеуі тиіс. Президент табынатын икона емес
    Киевте президент Владимир Зеленский өзінің ұлықтау рәсімінен кейін сөзінде Жоғары Раданы тарату туралы бұйрық берді
    Аудио тыңдау
    20/05/2019 14:13 0 1803
    Жаңа әліпби: Емле ережелеріндегі ескерілер кемшіліктер
    Жаңа әліпби: Емле ережелеріндегі ескерілер кемшіліктер
    Жаңа әліпби: Емле ережелеріндегі ескерілер кемшіліктер
    Осыған дейінгі мақалаларымызда әліпбидегі кемшіліктер туралы және сол кемшіліктер түзелмей, емле ережелері де...
    Аудио тыңдау
    20/05/2019 14:52 0 707
    Ләззат Сүйіндік жаңа қызметке тағайындалды
    Ләззат Сүйіндік жаңа қызметке тағайындалды
    Ләззат Сүйіндік жаңа қызметке тағайындалды
    ҚР ақпарат және қоғамдық даму министрінің бұйрығымен Ләззат Кеңесқызы Сүйіндік ҚР АҚДМ Ақпарат комитетінің төрайымы лауазымына тағайындалды.
    Аудио тыңдау
    21/05/2019 11:47 0 235
    Украина саған айтам, Қазақстан, сен тыңда!
    Украина саған айтам, Қазақстан, сен тыңда!
    Украина саған айтам, Қазақстан, сен тыңда!
    Украинаның жаңа сайланған президенті Владимир Зеленский ұлықтау рәсімінен кейін елдің саясаты мен жағдайын өзгертуге кірісті
    Аудио тыңдау
    21/05/2019 12:11 0 5862
    Тоқаев: "Қазақстан мен АҚШ арасындағы стратегиялық әріптестіктің мәні бар ма?"
    Тоқаев: "Қазақстан мен АҚШ арасындағы стратегиялық әріптестіктің мәні бар ма?"
    Тоқаев: "Қазақстан мен АҚШ арасындағы стратегиялық әріптестіктің мәні бар ма?"
    Қасым-Жомарт Тоқаевтың біз сол кезде білмеген қырлары оның әлемдік деңгейдегі саяси салмағы мен беделін бұрынғыдан да арттыра түскен болатын.
    Аудио тыңдау
    21/05/2019 13:39 0 256
    XYZ  - ұрпақтар теориясы. Қазір қай буынның өкілі белсенді?
    XYZ - ұрпақтар теориясы. Қазір қай буынның өкілі белсенді?
    XYZ - ұрпақтар теориясы. Қазір қай буынның өкілі белсенді?
    1991 жылы  АҚШ  зерттеушілері  Нил Гов пен Уильям Штраус алғаш рет жас айырмашылықтарының ерекшеліктері туралы айтты.
    Аудио тыңдау
    21/05/2019 15:46 0 205
    Тоқаевқа хат: "Аудан әкімі Әміреевке ешкімнің шамасы келмейді-ау?"
    Тоқаевқа хат: "Аудан әкімі Әміреевке ешкімнің шамасы келмейді-ау?"
    Тоқаевқа хат: "Аудан әкімі Әміреевке ешкімнің шамасы келмейді-ау?"
    Халықтың билікке деген ренішін туғызатын әрекеттерімен әшкере болған Әміреев сияқты әкімнің аудан үшін қаншашалықты қажеті бар.
    Аудио тыңдау
    22/05/2019 13:53 0 1069
    Зеленский өз өкілдерін тағайындауды бастады
    Зеленский өз өкілдерін тағайындауды бастады
    Зеленский өз өкілдерін тағайындауды бастады
    Герус Андрей Михайловичті президент өкілі етіп Украина министрлерінің бөлмесінде тағайындалды
    Аудио тыңдау
    22/05/2019 15:04 0 495
    Қара шаңыраққа - 85 жыл!
    Қара шаңыраққа - 85 жыл!
    Қара шаңыраққа - 85 жыл!
    Еліміздің ертеңі мен бүгіні жастардың қолында деген қағиданы бәріміз білеміз. Университетіміз —  еліміздің дамуының кепілі мен көрсеткіші.
    Аудио тыңдау
    22/05/2019 15:43 0 116
    Қосанов өзін жоғалтып алғандарға жауап берді (видео)
    Қосанов өзін жоғалтып алғандарға жауап берді (видео)
    Қосанов өзін жоғалтып алғандарға жауап берді (видео)
    "Қостанай Қосановты қолдаса, қазақтың көсегесі көгереді".
    Аудио тыңдау
    22/05/2019 16:13 0 1122
    Атырауда рецептсіз берілетін дәрі-дәрмектер бойынша туындаған дүрлікпе түсіндірілді
    Атырауда рецептсіз берілетін дәрі-дәрмектер бойынша туындаған дүрлікпе түсіндірілді
    Атырауда рецептсіз берілетін дәрі-дәрмектер бойынша туындаған дүрлікпе түсіндірілді
    Атырауда рецептсіз берілетін дәрі-дәрмектер бойынша туындаған дүрлікпе түсіндірілді
    22/05/2019 17:23 0 219
    Құмар Мұсаев: Біз шенеуніктерге де кайдзенді үйреткенбіз
    Құмар Мұсаев: Біз шенеуніктерге де кайдзенді үйреткенбіз
    Құмар Мұсаев: Біз шенеуніктерге де кайдзенді үйреткенбіз
    Біз Президенттің бұрынғы резиденциясында жұмыс жасайтын қызметкерлерге жапондық жүйе туралы білім бердік.
    Аудио тыңдау
    23/05/2019 03:00 0 166
    Миыңыздың интеллектісі қандай? IQ , EQ  немесе VQ
    Миыңыздың интеллектісі қандай? IQ , EQ немесе VQ
    Миыңыздың интеллектісі қандай? IQ , EQ немесе VQ
    IQ, EQ және VQ деңгейлері әр адамда бар табиғи қасиеттер болып табылады, алайда сіз оларды дамыту өз қолыңызда екенін ескеріңіз.
    Аудио тыңдау
    23/05/2019 11:07 0 237
    Сайлау туралы сауалнама жүргізген азаматты қандай жаза күтіп тұр?
    Сайлау туралы сауалнама жүргізген азаматты қандай жаза күтіп тұр?
    Сайлау туралы сауалнама жүргізген азаматты қандай жаза күтіп тұр?
    "ВКонтакте" әлеуметтік желісінде сайлау бойынша қоғамдық пікірге сауал салғаны үшін Алматы қаласының тұрғыны 37 875тг айыппұл төледі.
    Аудио тыңдау
    23/05/2019 13:38 0 299
    Дәурен Абаев: Қазақстандық журналистика әлемдік деңгейге жетті
    Дәурен Абаев: Қазақстандық журналистика әлемдік деңгейге жетті
    Дәурен Абаев: Қазақстандық журналистика әлемдік деңгейге жетті
    Даурен Абаев отандық журналистика мен әлемдік БАҚ-тың әлеуметтік желіден басты артықшылығы жайлы пікір білдірді
    Аудио тыңдау
    23/05/2019 15:50 0 67