Әбіш Кекілбаевтың даналық сөздері

Әбіш Кекілбаевтың даналық сөздері
Ⓒqamshy.kz

Сенат Төрағасы Қасым-Жомарт Тоқаев Астанадағы Қазақ ұлттық акедемиялық кітапханасында заңғар жазушы, Қазақстанның Еңбек Ері Әбіш Кекілбаевтың 80 жылдығы қарсаңында қаламгер атындағы оқу залының ашылу салтанатында сөз сөйлеп, “Кекілбаевтану әдебиеттану ғылымындағы негізгі пәндердің бірі болып қалыптасуы қажет” деп атап көрсетті.
«Ұлт руханиятына өлшеусіз үлес қосқан тұлғаның есімі, шын мәнінде, халқымыздың ең жоғары құрметіне лайық. Сондықтан осындай игі бастамалардың ғұмыры ұзақ болары сөзсіз. Жаңа жылдан бастап бұл жұмысқа кірісуіміз керек. Үкімет, тиісті әкімдіктер қажетті жоспарларды дайындап, тиісті іс шараларды қолға алады деп ойлаймын. Бұл бүкіл халыққа керек маңызды жұмыс» ,- деді Қ.Тоқаев. 
Сенат Төрағасы «Әбіш Кекілбаевтың ойлары, философиясы және жалпы рухани әлемі мұхиттай терең. Әбіш Кекілбаевтың әдеби әлемі шексіз дүние, көпқырлы, мағыналы мұра. Білімінің көкжиегі шексіз, бірегей тұлға, әрі жазушы, әрі әдебиеттанушы, ғалым, тарихшы, ойшыл, философ қана емес, мемлекетіміздің дамуына елеулі еңбек сіңірген көрнекті мемлекет қайраткері. Бұл - ұлы жазушылардың арасында өте сирек кездесетін құбылыс», - деп атап өтті.

***

6 желтоқсан - Әбіш Кекілбаевтың туған күні. Qamshy.kz ақпараттық порталы жазушының мерейтойы қарсаңында Қазақстанның халық жазушысы, Қазақстанның Еңбек ері, мемлекет және қоғам қайраткері Әбіш Кекілбаевтің даналық сөздерін ықшамдап оқырмандарға ұсынады:

  1. Өмір құбылыстарына психологтің көзімен қарайтын адам ең алдымен сол құбылыстың барша озығыны мен тозығынын, кемелдігі мен келеңсіздігін көре білетін кейіпкерді табуы, тануы қажет.
  2. Жазушының, ақынның қоғамдық болмыстың тұңғиығына да, асқарына да бірдей ұмтылған өзгеше еңбегінің жалғыз-ақ өлшемі бар. Ол – оның адам жүрегіне қаншалықты жақындай алғаны.
  3. Өткенге әртүрлі қарауға болады. Өткенге өскенді дәлелдеп қарау бар да, өшкенді дәлелдеп қарау бар. «Тарихқа өткенде мынандай керемет едік» деп қарайтын көз ұлтшылдықтың сырқаты. Ал, енді өткеннің бәрін қу тақырға жорып, қуратып қоятын бір көзқарас тағы бар. Ол адамзаттың ежелгі тарихын айналасы бес-алты ұлттың еншісіне беріп, өзгені шөміштен қысатын шовинистердің жанына майдай жағады. Тарихқа деген шын көзқарасқа бұлардың екеуі де атымен жат.
  4. Өнерде шәкірттік сезімін жоғалтқан адам ұстаз бола алмайды
  5. Тарих қанмен жазылып қанмен түзетіледі.
  6. Өмір бойы алысып-жұлысып жүріп пысықайлықпен табылатын өтірік даңқ араға жыл түспей жатып, көшкен жұрттағы күл төккен төмпектей жермен-жексен шөгіп, жұтап шыға келеді.
  7. Өмір сүйген ақын азаматтық ақтық демі таусылар сәттің өзін әзірейіл көргендей шошына суреттеп, күңірене күйзелмей, қаншалықты  қаншалықты парасатты бейнелейді. Бұл құбылыс – оның дара таланты.
  8. Адамдар әділ болса, өмір әрқашан әділ.
  9. Арлы адам – ең күшті адам. Өйткені, ол өткінші бақыттың, өткінші қайғының ырқына мойын ұсынбайды. Сондықтан да оның тағдыры қиын болуы, ауыр болуы мүмкін, өкінішті болуы мүмкін емес.
  10. Мақтау мен масаттану — даусыз мойындаудың күнгей беті де, күндеу мен қызғаныш — көлеңке беті.
  11. Заманға таң қалма − адамға таң қал.
  12. Шын азаматтық бақыт пен шын азаматтық қасірет, ең алдымен, өмірлік проблеманың қалай шешілгеніне байланысты.
  13. Өнерде шəкірттік сезімін ұмытқан адам – ұстаз да бола алмайды.
  14. Ақын үшін ең зымыран тұңғиық та — жүрек, ең шырқау биік те — жүрек.
  15. Жалпақ əлемді аузыңа қарату үшін − рухани ерлік керек, жалпақ əлемге қысылмай, қымтырылмай қарау үшін − рухани байлық керек.
  16. Адамзат ақыл-ойы талай ғажайыптарды ойлап тауып жатыр ғой. Алда да небір ғаламат жаңалық ашылар. Бәрібір ең ұлы жаңалық — жазу. Одан асқан жаңалық болған емес. Жазудың ойлап табылуы мәңгіліктің біржола мойындалуы. Жазу Адам нәсілін ақылды, айлалы етіп қана қойған жоқ, иманды да ибалы, парасатты да етті. Шын мәнінде Ғылым, Дін, Мәдениет жазудың арқасында пайда болды. Осы арқылы өткен ұрпақтардың құндылықтарымен сусындады, кемелденді.
  17. Адамды адам еткен – кітап, адамзат еткен – кітапхана.
  18. Әдебиеттің міндеті — сергелдең жүректі басу, бейқам жүректі ояту.
  19. Сенбегеннен қиянат көргеннен − сеніп тұрып қиянат көрген жаман.
  20. Адам аң да болып өмір сүре алады.
  21. Намыс — көздің де, көңілдің де томағасын алады.
  22. Кешегілердің еңбегін елемесек, бүгінгіміздің көңіліне қарамасақ − ертеңгілерді қайдан қарық қыламыз?!
  23. Маңдай ашылу үшін тәуекелді талап керек.
  24. Тәуекелсіз қауым – тәуелсіз бола алмайды, алауыз қауым - азат бола алмайды.
  25. Өзіне сенбейтін кісі төңірегіндегілердің бойынан ешқандай жақсы сипат, жақсы қасиет көрмейді.
  26. Көңіл сабасына түспей − өмір сабасына түспейді.

«Қамшы» сілтейді

Пікір айту

Пікір қалдырушының тіркелуі міндетті. КІРУ / ТІРКЕЛУ


    1
    Елбасы мәлімдеме жасады: Үкімет отставкаға кетуі керек
    21/02 19:21 0 1827
    2
    16 жастағы жасөспірім ата-анасының рұқсатынсыз түсік жасата ала ма?
    21/02 17:48 0 264
    3
    "Тіл тас жарады..." Ауруға душар ететін жаман сөздер хақында
    21/02 16:54 0 657
    Өзбекстан атынан ән салып жүрген қазақ қызы елге қалай оралды?
    21/02 16:39 0 1793
    Пиджагі 500 теңге екен. Ух, қуанғаным-ай!
    21/02 16:28 0 1940

    Таныстырылғандар

    "Бұ қазақта ес жоқ,  ертең өлген соң, мені де «әулие» дейді..."
    "Бұ қазақта ес жоқ, ертең өлген соң, мені де «әулие» дейді..."
    "Бұ қазақта ес жоқ, ертең өлген соң, мені де «әулие» дейді..."
    Дарынды драматург Рахымжан Отарбаевтың өмірден озғанына биыл бір жыл толады
    Аудио тыңдау
    15/02/2019 10:09 1 3131
    Елбасының көңілін босатқан қандай өлең?
    Елбасының көңілін босатқан қандай өлең?
    Елбасының көңілін босатқан қандай өлең?
    Елбасы көзіне жас алды
    Аудио тыңдау
    15/02/2019 11:26 0 1894
    "Бұл бір күнде шешілмейді": Астаналық көп балалы аналар Бақыт Сұлтановқа талап қойды (видео)
    "Бұл бір күнде шешілмейді": Астаналық көп балалы аналар Бақыт Сұлтановқа талап қойды (видео)
    "Бұл бір күнде шешілмейді": Астаналық көп балалы аналар Бақыт Сұлтановқа талап қойды (видео)
    Бірақ былай шулап, жиналып, қатты айтқандарыңыз дұрыс емес.
    Аудио тыңдау
    15/02/2019 12:39 0 1338
    Талдықорғанда 3 адам газдан уланып қайтыс болды
    Талдықорғанда 3 адам газдан уланып қайтыс болды
    Талдықорғанда 3 адам газдан уланып қайтыс болды
    Қайтыс болғандардың қатарында 3 жасар бала да бар.
    Аудио тыңдау
    15/02/2019 16:23 0 683
    Адамдық мінбеден түсіп қап, Әйтеуір  биіктеп барамыз
    Адамдық мінбеден түсіп қап, Әйтеуір биіктеп барамыз
    Адамдық мінбеден түсіп қап, Әйтеуір биіктеп барамыз
    Адамдық мінбеден түсіп қап, Әйтеуір биіктеп барамыз...
    Аудио тыңдау
    16/02/2019 10:42 1 584
    Абайды толық тани алдық па?
    Абайды толық тани алдық па?
    Абайды толық тани алдық па?
    Көсем сөзші Абай сөз зергері, сәулесі бар жігіттің жалпақ жұртта бар екеніне сеніп, қалың елге топырақ шашпайды.
    Аудио тыңдау
    18/02/2019 11:19 0 753
    Бүгін Қазақстан Халық жазушысы, ақын - Қуандық Шаңғытбаевтың қайтыс болған күні
    Бүгін Қазақстан Халық жазушысы, ақын - Қуандық Шаңғытбаевтың қайтыс болған күні
    Бүгін Қазақстан Халық жазушысы, ақын - Қуандық Шаңғытбаевтың қайтыс болған күні
    Болсаң да әбілхаят, зәм-зәм суы, Шіриді денең көрге енеді де.
    Аудио тыңдау
    19/02/2019 09:07 0 232
    Еркегі қатыннан жаман, қатыны шатылған заман...
    Еркегі қатыннан жаман, қатыны шатылған заман...
    Еркегі қатыннан жаман, қатыны шатылған заман...
    Жақсысы атылған заман
    Аудио тыңдау
    19/02/2019 09:59 0 3109
    Түрген тұрғыны шақалақты қалай тауып алғанын айтып берді (видео)
    Түрген тұрғыны шақалақты қалай тауып алғанын айтып берді (видео)
    Түрген тұрғыны шақалақты қалай тауып алғанын айтып берді (видео)
    Әйел адам бұл күнді мәңгі есінде сақтап қалатыны сөзсіз. Ол қақпада ілулі тұрған қызыл пакетте бала жатыр деп мүлде ойламаған.
    Аудио тыңдау
    19/02/2019 11:51 0 4620
    Бір сәт (әңгіме)
    Бір сәт (әңгіме)
    Бір сәт (әңгіме)
    Бір сәт. Барынан айырылып қалуым мүмкін-ау деген қорқыныш. Бір сәт. Өкіндірді мұны, іштей өкіртті...
    Аудио тыңдау
    20/02/2019 00:57 0 440
    Бауыржан Байбек: Көлікті жарыса айдағысы келетіндер қаланың сыртына барыңдар
    Бауыржан Байбек: Көлікті жарыса айдағысы келетіндер қаланың сыртына барыңдар
    Бауыржан Байбек: Көлікті жарыса айдағысы келетіндер қаланың сыртына барыңдар
    Бүгін Алматы қаласының әкімі Бауыржан Байбек мегаполис халқының алдында есеп берді
    Аудио тыңдау
    20/02/2019 12:59 0 989
    Біз өмір сүретін бұл әлем...
    Біз өмір сүретін бұл әлем...
    Біз өмір сүретін бұл әлем...
    Екі түр, екі ажар, екі адам, Екі әлем секілді кереғар.
    Аудио тыңдау
    20/02/2019 14:04 0 216
    Ай қараңғы, таң жарық (эссе)
    Ай қараңғы, таң жарық (эссе)
    Ай қараңғы, таң жарық (эссе)
    Ұлт болып ұйысып, ел болып еңсе көтерген Қазақ қауымы ошақтың үш бұтындай үштік бірлікті берік ұстанған: Әке, Ана, Бала; Жан, Мал, Жар; Ақыл, Жүрек, Тіл.
    Аудио тыңдау
    21/02/2019 10:49 1 208
    Дариға Назарбаева журналиске: Қаласаңыз, бәріне ұрысып, сынай беріңіз...
    Дариға Назарбаева журналиске: Қаласаңыз, бәріне ұрысып, сынай беріңіз...
    Дариға Назарбаева журналиске: Қаласаңыз, бәріне ұрысып, сынай беріңіз...
    Дариға Назарбаева "сөз бостандығына баға беретін түрлі рейтингілерге күмәнмен қарайтынын" айтты
    Аудио тыңдау
    21/02/2019 15:27 0 674
    Пиджагі 500 теңге екен. Ух, қуанғаным-ай!
    Пиджагі 500 теңге екен. Ух, қуанғаным-ай!
    Пиджагі 500 теңге екен. Ух, қуанғаным-ай!
    Өз көзіме өзім сенбей қайта қарадым. 500 теңге! Ух! Қуанғанымнан әйелімнің бетінен шөп еткіздім.
    Аудио тыңдау
    21/02/2019 16:28 0 1940