20 бала тапқан ана: Әкімдіктегі хатшы қыздың қаһарынан кейін үй сұрамайтын болдым

20 бала тапқан ана: Әкімдіктегі хатшы қыздың қаһарынан кейін үй сұрамайтын болдым
Ⓒqamshy.kz

Қазақтың ұпайын түгендейтіндей етіп көп балалы аналардың мәселесін шешуге болар еді.Qamshy.kz ақпарат агенттігі 27 жылда 20 бала тапқан анамен сұхбатты назарларыңызға ұсынады.

– Қамаш апа, қаңтар айында 80 жасқа толыпсыз. Алдымен өзіңізді сексеннің сеңгіріне келуіңізбен құттықтаймын.  Күйлі-қуаттысыз ба?

– ... Енді шамалы ауырыңқырап қаламын. 27 жылда 20 баланы өмірге әкелдім. Оңай емес. 80 жасқа келіп отырмын.  Осы күнге жетіп, балаларымның қызығын көріп отырғаныма тәубә деймін. Қазіргі қоғамда болып жатқан келеңсіздіктер кейде жанымды ауыртады. «Жастар аман болсын» деп тілеуін тілеп отырамын. Болашақ жастардың қолында ғой. Сондықтан жас балалардың амандығы бізге үлкен олжа. Қазіргі жастардың оқуы да, жүріп-тұруы да, әлеуметтік жағдайы да қаржыға келіп тіреледі емес пе?! Біздің кезімізде заман кең болды. Соның өзінде маған 20 баланы өсіру оңай болмады. Ер азаматым өмірден ерте озды. 16 қызбен 4 ұлды жеткізу жалғыз менің мойнымда қалды. Ол кездері балалар бірін-бірі қарап өсіп, бірінің киімін бірі киіп ержетті ғой. Қазір заман басқа, заң басқа. Қазіргі балаларды өсіру үшін де, оларды дамыту үшін де орасан күш керек. Қай заманда болсын, баланы өсірудің жауапкершілігі ерен. Өмірге келген ұрпағың елге қызмет етіп, сеніміңді ақтап тұрса дейсің. Қазіргі балаларымның өсіп-өніп отырғанына қарасам, мен осы мақсатыма жеткен тәріздімін. Шүкір деймін...

– Сіз, қоғамдағы келеңсіздіктерге жаным ауырады деп қалдыңыз. Біздегі көп балалы аналардың мәселесі сізді толғандыра ма? Бұл ретте не айтар едіңіз?

– Әрине, толғандырады. «Мынау 80-ге келіп алып көлгірсіп отыр» демесін. Бірақ, соңғы жайттар расымен де өзекті өртейді-ақ. Жас балалардың қараусыз қалуы, ата-аналарының бала тәрбиесіне араласа алмай, күні-түні жұмыс істеуі алаңдатады. Кім-кімді болсын ойлантатын дүние. Бізде көп балалы аналарға бөлінетін жәрдемақы мен бала күтіміне байланысты әйелдер демалысқа шықса бала бір жасқа толғанға дейін төленетін жәрдемақы дегеніңіз тиын ғой. Менің кенже ұлым Кенжеғұл АҚШ-та, Лондонда, Жапонияда оқып келді. Сол балам айтып отырады, «шетелде сіздей аналарды төбесіне көтереді» деп.

Ана

– Ал сіз оған не дейсіз? Жалпы, еліміздегі көп балалы аналарға қатысты атқарылып жатқан шаруаларға көңіліңіз тола ма?  

– Сенсеңіз, осы уақытқа дейін «20 бала таптым, сен маған бірдеңе бер, жағдайымды жаса» деп құзырлы орындардың алдына барып ештеңе сұрап көрмеппін. Осыдан біраз жыл бұрын маған «Елбасының қабылдауында боласыз» деп шақырды. Сол кезде ғой «алдына барғанда баспана сұра, үй ал» дегендер болды. Бірақ Президенттің алдына барып баспана мәселесін айта алмадым. Сұрай алмадым. Жалғыз-ақ осы кенже ұлым Кенжеғұлдың шетелде оқығысы келетін мәселесін айттым. Кенже ұлым – 1 топтағы мүгедек зағип. Бірақ өте білімді. Өз білімінің арқасында шетелде оқып келді. АҚШ-та, Лондонда, Жапонияда білім алды. Сол ұлымның айтуынша, «шетелде көп балалы аналарды алақанға салып ұстайды. Ал бізде өкінішке қарай, көп балалы аналар толыққанды қамқорлық сезініп отыр деп айта алмаймын.

– Дұрыс айтасыз, мысалы, Жапонияда үш баланы өмірге әкелген әйелдердің өзін көп балалы аналар санатына жатқызып,  оларға мемлекеттік қордан ай сайын жалақы төленіп отырады екен. Тегін үй беру мәселесі де ұтымды шешілген. Ал сіз 20 бала тапқан ана ретінде қоғамда құрметке ие бола алдым деп ойласыз ба?

– Айрықша құрмет күткенім жоқ. Сол ел қатарлы өз күшімізбен үй алдық. Балаларды да өз күшімізбен оқыттық. Үлкендері кішілерін сүйреді. Кішілері жетекке ілінді. Бірде-бір адамға барып «маған үй әпер, баспана бер» деген жоқпын. Жалғыз-ақ, осы Кенжеғұлым оқуға түскен жылы көзі көремейтін баланы жетектеп жүретінмін. Сабағына апарамын, сыртта күтіп жүремін, алып қайтамын. Сол кезде екеумізге де Алматының шетіндегі Алатау совхозынан қалаға қатынау қиын болды. Содан бір күні әкімдікке Алматыдан үй алуға өтініш жазу үшін барған едім. Қабылдау бөлімінде отырған хатшы қыз «менің апам 10 бала тапқан. Ол кісілер сіз сияқты үй сұрап жүрген жоқ қой» деген соң жиналып алып кетіп қалдым. Міне, біздегі құрметтің түрі осы.

– Сіздіңше, болашақта көп балалы аналар құрметке лайық болуы үшін не істелу керек деп ойлайсыз?

– Менің бір таң қалатыным, халықтың саны көбейсін десек, неге көп балалы аналар өз деңгейінде көмек алмайды. Мені қойшы, балаларым өз қолы өз ауыздарына жетті. Ал қазіргі жас аналардың жағдайы қиын ғой. Оларға мемлекеттен тегін үй алу, тегін жер алу мәселесі шешілмеген. Бала бір жасқа толғанша  декреттік демалыс беріледі. Оның ақшасы нәресте бір жасқа ғана толғанша төленеді. Бұдан соң ақшадан тарыққан аналар еріксіз бір жастағы баланы анда-мында қаратып жұмысқа шығады. Бір жастағы баланы балабақшаға берудің өзі қауіпті. Кеше Астанада бір үйдің бес баласы жанып кетті. Қалай жаның ауырмайды?! Демек бізге аналардың әлеуметтік жағдайын көтеру керек. Жұмыс істеп жүрген аналар үшін  нәрестеге төленетін ақша анасы жұмысқа шықса да тоқтатылмауы керек. Ал жұмыс істемей үйде отыратын аналардың балаларына төленетін жәрдемақыны көтеру керек. Бізде 4 бала тапқанға 10,005 теңге, ал күміс алқа, алтын алқа иегерлеріне 16 мың теңге жәрдемақы беріледі.  Осы мардымсыз ақшаны көп балалы отбасылар қалай жеткізеді?! Осы жағын ойлану керек. Мұны енді мен айтпасам да, үкіметтегілер біліп отыр ғой. Бірақ осы көп балалы аналардың мәселесін  қазақтың ұпайын түгендейтіндей етіп ұтымды шешуге болар еді. Бұған оқыған азаматтардың білімі жетеді деп ойлаймын. Сондықтан болашақта осы мәселелер оңынан шешімін тапқаны жөн.

– Сіз осы қазіргі жастарды көп бала табуға үндейсіз бе?

– Бұрын «көп балалы болыңдар, көбейіңдер» дейтінмін. Қазір «Алланың бергенін алыңдар» деймін. Жалпы, мен өзіме ештеңе сұрамаймын. Қазіргі жастар қиыншылық көрмесе екен деймін. Жастар тұрмыстың тауқыметін тартпай, оқып, білім алып өсіп өнсе сол жақсы. «Қазіргі жастардың денсаулығы, әлеуметтік жағдайы көп баланы асырауды оны көтере ме» деп те ойлайсың. Сондықтан әркім Алланың бергенін алсын. Қазақтың саны көбейгені жақсы, өскені жақсы.

– Сіз екеуміз осыдан 12 жыл бұрын сұхбаттасыппыз. Содан бері сіздің әулет те өсіп-өніп жатқан шығар. Сіздің шаңыраққа біз де береке тілейміз. Жалпы, сіз балаларыңызға қандай өнеге айтып отырасыз?
– Иә, көбейіп жатырмыз. Бірақ мен қазір немерелердің де, шөберелердің де саны, жалпы балалар туралы ешкімге ештеңе айтқым келмейді.  Себебі бірнеше рет осы туралы айтқанымда қатты ауырып қалған болатынмын. Осыдан 12 жыл бұрын өзіңе үлкен сұхбат беріппін. Содан бері бірді-екілі хабарласқандарға шет жағасын ғана айтып жүрмін. Бірнеше рет «фильм түсіреміз» деп хабарласқандар да бол­ған. Бәрінен бас тарттым. Біз қазақ ырымшыл халықпыз ғой, көз бар, сөз бар дегендей. Жастарға «үнемі еңбектеніңдер» деп отырамын. Кіші ұлым Кенжеғұл  мүмкіндігі шектеулі екенініне қарамастан еңбектеніп келеді. Балам Америкада 2,5 жыл тіл үйренді. Англияда 1,5 жыл магистратурада оқыды. Шетелдердің біразында болып қайтты. Негізі қазақ тілі мен орыс тілін қоспағанда ағылшын, жапон, неміс, испан, француз тілдерін біледі. Қазір түрік және корей тілдерін аудиокітаптар арқылы үйреніп жатыр. Бүгінгі заман еңбектенуді, өз күшіңе сенуді талап етеді. Сондықтан кейінгі ұрпақтың шаруасына тыңғылықты пысық болғаны дұрыс. Осыған орай балаларыма «еңбектің наны тәтті» екенін жиі айтамын.

-Сұхбатыңызға размет!

 Қарлығаш Зарыққанқызы

«Қамшы» сілтейді

Пікір айту

Пікір қалдырушының тіркелуі міндетті. КІРУ / ТІРКЕЛУ


    1
    Алматыда екі жігіт 35 жастағы әйелді буындырып, тонын шешіп алып кеткен (видео)
    21/02 12:28 0 730
    2
    Түрікмен полициясы әйелдердің көлік жүргізу куәлігін тартып алып жатыр (видео)
    21/02 12:17 0 130
    3
    Туыстарына әскери өмірдің ұнағанын айтқан сарбаз өз-өзін атып өлтірген
    21/02 12:05 0 238
    "Жануарларды азаптап, өнер көрсететін цирк қажет емес" – қоғам белсенділері
    21/02 11:52 0 122
    "Курица – не птица, Аблязов – не оппозиция". Мәні "кепкен" мәтелдер
    21/02 11:24 0 1128

    Таныстырылғандар

    Алматыда халық аты аңызға айналған қара майорды ақтық сапарға шығарып салды
    Алматыда халық аты аңызға айналған қара майорды ақтық сапарға шығарып салды
    Алматыда халық аты аңызға айналған қара майорды ақтық сапарға шығарып салды
    Марқұммен қош айтысуға оның достары, әскерилер, әріптестері келді
    Аудио тыңдау
    14/02/2019 11:59 0 2125
    Назарбаева: Журналистер елдің қамын ойлайды, олардың аузын жабуға болмайды
    Назарбаева: Журналистер елдің қамын ойлайды, олардың аузын жабуға болмайды
    Назарбаева: Журналистер елдің қамын ойлайды, олардың аузын жабуға болмайды
    Журналистер одағы деген бар, бірақ оның атын да естімейміз, не істеп жатқанынан да бейхабармыз.
    Аудио тыңдау
    14/02/2019 18:17 0 1272
    Депутат: "Мен әр балаға 20 мың теңгеден беру керек" деп айттым
    Депутат: "Мен әр балаға 20 мың теңгеден беру керек" деп айттым
    Депутат: "Мен әр балаға 20 мың теңгеден беру керек" деп айттым
    Жанұясы жайлы сөз қозғаған ол әйелінің декрет демалысында екенін айтты
    Аудио тыңдау
    15/02/2019 16:33 0 5357
    Ақтауда балабақша директоры тәрбиешіні қанжоса етіп сабап тастады
    Ақтауда балабақша директоры тәрбиешіні қанжоса етіп сабап тастады
    Ақтауда балабақша директоры тәрбиешіні қанжоса етіп сабап тастады
    Ақтауда балабақша директоры тәрбиешіні қанжоса етіп сабады
    Аудио тыңдау
    15/02/2019 16:45 0 4747
    “Енді Ворошилов емес...” Өскеменде көше атаулары қалай өзгерді?
    “Енді Ворошилов емес...” Өскеменде көше атаулары қалай өзгерді?
    “Енді Ворошилов емес...” Өскеменде көше атаулары қалай өзгерді?
    Бүгін Өскемен қаласы шын мәнінде Рухани жаңғырған күн болды
    Аудио тыңдау
    15/02/2019 18:00 0 1718
    Қытайлар ғарышта күн электр станциясын салмақ
    Қытайлар ғарышта күн электр станциясын салмақ
    Қытайлар ғарышта күн электр станциясын салмақ
    Қытайлық ғалымдар орбиталық электр станция жасауды бастап кетті
    Аудио тыңдау
    19/02/2019 16:41 0 436
    Әкімін таппай қалған ауыл тұрғындары телеарна арқылы іздеу жариялады
    Әкімін таппай қалған ауыл тұрғындары телеарна арқылы іздеу жариялады
    Әкімін таппай қалған ауыл тұрғындары телеарна арқылы іздеу жариялады
    Тек көктемгі су тасқынында көрінетін шенділер есептеріне де өздеріне ыңғайлы жұртты шақырып күйдіреді, дейді
    Аудио тыңдау
    20/02/2019 10:30 0 1109
    БАҚ: Бірнеше күн бұрын дүниеге келген 7 шақалақ шетінеп кетті
    БАҚ: Бірнеше күн бұрын дүниеге келген 7 шақалақ шетінеп кетті
    БАҚ: Бірнеше күн бұрын дүниеге келген 7 шақалақ шетінеп кетті
    25 жастағы әйел бірден 7 баланы дүниеге алып келгені мәлім болған еді
    Аудио тыңдау
    20/02/2019 10:43 0 1914
    Астанада жоғалып кеткен 13 жастағы баланың мәйіті құдықтан табылды
    Астанада жоғалып кеткен 13 жастағы баланың мәйіті құдықтан табылды
    Астанада жоғалып кеткен 13 жастағы баланың мәйіті құдықтан табылды
    Ағымдағы жылдың 16 ақпанында Астана қаласында жоғалып кеткен 13 жастағы Өмірхан Бақтаулет өлі күйінде табылды
    Аудио тыңдау
    20/02/2019 11:28 0 2425
    Көп балалы әрі жалғызбасты аналарды енді кәсіпке оқытатын болады
    Көп балалы әрі жалғызбасты аналарды енді кәсіпке оқытатын болады
    Көп балалы әрі жалғызбасты аналарды енді кәсіпке оқытатын болады
    Курстарға оқуға жұмыссыз көп балалы аналар, жалғызбасты аналар, мүгедек бала тәрбиелеп отырған және әлеуметтік осал топтағы аналар шақырылады.
    Аудио тыңдау
    20/02/2019 12:23 0 138
    Бауыржан Байбек: Көлікті жарыса айдағысы келетіндер қаланың сыртына барыңдар
    Бауыржан Байбек: Көлікті жарыса айдағысы келетіндер қаланың сыртына барыңдар
    Бауыржан Байбек: Көлікті жарыса айдағысы келетіндер қаланың сыртына барыңдар
    Бүгін Алматы қаласының әкімі Бауыржан Байбек мегаполис халқының алдында есеп берді
    Аудио тыңдау
    20/02/2019 12:59 0 883
    Бауыржан Байбек: Полицейлер жайдан-жай пара алмайды...
    Бауыржан Байбек: Полицейлер жайдан-жай пара алмайды...
    Бауыржан Байбек: Полицейлер жайдан-жай пара алмайды...
    Сондықтан қазіргі полиция қызметкерлері барынша сақ болуға тырысып жүр
    Аудио тыңдау
    20/02/2019 13:02 0 547
    «Мұндай соғыс болмаған...» Ауған соғысы жайында 9 факт
    «Мұндай соғыс болмаған...» Ауған соғысы жайында 9 факт
    «Мұндай соғыс болмаған...» Ауған соғысы жайында 9 факт
    1979 жылдың желтоқсан айында Ауғанстан билігінің өтінішінен кейін кеңес әскерлері Ауғанстан жеріне кірген
    Аудио тыңдау
    20/02/2019 17:28 0 2124
    "Тәртіп сақтаңыздар!". Алматы әкімінің есептік кездесуінде шу шықты
    "Тәртіп сақтаңыздар!". Алматы әкімінің есептік кездесуінде шу шықты
    "Тәртіп сақтаңыздар!". Алматы әкімінің есептік кездесуінде шу шықты
    Құқық қорғау органдары алдын-ала бірнеше рет ескерту жасаса да, тәртіп бұзушылар шараның өтуіне барынша кедергі жасамақ болды.
    Аудио тыңдау
    20/02/2019 17:55 0 118
    Астаналықтардың үй мәселесін тек бюджет қаржысы есебінен шешу мүмкін емес - әкім орынбасары
    Астаналықтардың үй мәселесін тек бюджет қаржысы есебінен шешу мүмкін емес - әкім орынбасары
    Астаналықтардың үй мәселесін тек бюджет қаржысы есебінен шешу мүмкін емес - әкім орынбасары
    Астанада коммуналдық тұрғын үй қорында баспана кезегінде 45 мыңнан астам адам тұр
    Аудио тыңдау
    21/02/2019 10:38 0 210