«... Тілімді кес, түрмеңе жап, төземін» немесе бір суреттің тарихы жайлы жыр-баян

«... Тілімді кес, түрмеңе жап, төземін» немесе бір суреттің тарихы жайлы жыр-баян
Ⓒazattyq.org

«Бұл жерде басқа ешкімді жазаламауларыңызды сұранамын.

 Мен бәріне өзім жауап беремін»

Мамадияр Жақыпов,

«Жетісу» газетінің 1985-1987 жылдардағы Бас редакторы

Өзге емес,  жауап берем мен өзім,

Тілімді кес,  түрмеңе жап, төземін.

Күні кеше «жаңа алаңда» жазықсыз,

Жастарыма қаруыңды кезедің,

Шындықты іздеп шығып еді, «жау» болды  ,

... Енді  менің келгендей ме, кезегім?!.

Желтоқсанда...жас тұнады жанарға,

Қанша қыршын тапталды екен табанда?!.

Ұл-қызымды иттеріңе талаттың,

Тепкілеттің ар-ұятсыз наданға.

Сотқа сүйреп, «итжеккенге» айдаттың,

...  Сол арсыздық қол салмақ па,  маған да?!.

Желтоқсанда... сол күндерде ызғарлы,

(Көңілдерде мәңгі өшпейтін сыз қалды).

Ұл-қыздарым алау болып жылытты,

Сақылдаған сары аязда мұз-қарды.

Жастарымның жасымады  жігері,

... «Иліктірсем» деп тұрсың ба, тұлғамды?!.

Желтоқсанда... соқты дауыл, бір ағын,

Жаратқаннан сақтай көр деп сұрадым.

Қан қасапта иілсе де, сынбаған,

Жастарыма тәуба жасап,  жыладым,

Қызыл-ала қанды көріп,  аһ ұрдым,

...  Тағдырымның күтем мен де, сынағын?!.

Желтоқсанда... әуре-сарсаң мына жұрт,

Қас-қағымда  ерлік, ездік сыналып.

Халқын сүйген қайраткерден, тектіден

Іздедіңдер «халық жауын»  шығарып.

Бір қазақты бір қазаққа куә ғып,

... Енді мені жау дейсің бе, «қуанып»?!...

«Халық жауы» ...  таңсық емес бұл ұғым,

Зар заманда...  салды талай «құрығын».

Олар Мағжан, Ахмет пен Міржақып,

Сәкен, Ильяс ірілері ірінің.

Күні кеше  ақталды сол арыстар,

...  Мен де елімнің  ар-намысты   ұлымын...

«Халық жауы»... Алашым деп аһ ұрған,

Туған халқын ел болуға шақырған.

Аңсағаны азаттық һәм  еркіндік,

Теңдік іздеп айдалған  һәм атылған.

Кең өлкемде  көкбөрі – Рухы  жортып жүр,

...  Жан алсаң да, қамалсам да, бас ұрман...

«Халық жауы».... зар заманның «амалы»,

(Дәл сол кездей  бүгін де жұрт қаралы).

Желтоқсанда... жарқ етті бір найзағай,

Дүр сілкінтті ұйқыдағы сананы.

Таяу қалды,  Тәуелсіздік таңы атар,

... Мен арыстан, құрсаудағы жаралы...

Мағжан сынды  кәміл сенем  жастарға,

(Алаш атын жазады ертең  аспанға!!!).

Шынымен де бір ғажайып күй кешкем,

«Жетісуға» бұл суретті басқанда.

Қаймықпастан қасқайып тұр  төрт батыр,

...Ертең  аңыз, жазылар-ау  дастан да...

Назар салсаң бейнелерге аңдап бір,

Асқақ қарап  Рысқұлбеков Қайрат тұр,

Қайсарлықты, сезінесің, өрлікті,

Атой салған жасын – Намыс, Арды –  өткір.

Өлімнен де қаймықпайды тік қарап,

... Мені-дағы дәл солардай жан деп біл...

Әр заманда бір «сұрқылтай» деген шын,

Ал әзірше жауап алар, «төремсің».

Ертең тарих төріне енер бұл сурет,

Сан ұрпаққа асқақ Рух берер шын.

Жастарымнан артық емес «шыбын жан»,

... «Бұл майданда бала өлгенше, шал өлсін»...

... Ешкім де емес, «кінәлімін» жеке мен,

Қандай жаза арқалатсаң, көтерем.

Төрт батырым «Жетісудан» ұрандап,

Құлақ түріп қарайтындай жеті әлем.

Қарсылығым – қара жүрек қоғамға,

... Перзенттік  парызым бұл өтеген.

Тайдырарсың қызметтен, мәнсаптан,

Айырарсың кәсібімнен нан тапқан.

Табылар-ау екі қолға бір күрек,

Жайлы орынға жан емеспін Ар сатқан.

Тәуелсіздік қарлығашы бұл сурет,

... Сыр шертетін алмағайып сол шақтан...

Есіңді жи, бұл бейнеге үңілде,

«Қаңғып келген шүрегейге» жүгінбе.

Дүние кезек, қатал Уақыт тезге алар,

Ертең  жауап бересің сен бүгінге.

Батыр ұлдар оралады еліне,

... Ақталармыз, Шындық жеңер түбінде...

Р.S.  «Саяси қырағылығынан айырылған және газетте оқырмандардың ашу-ызасын қоздыратын  идеялық зиянды суреттерді жариялауға апарып соқтырған саяздық көрсеткені үшін» деген жаламен «Жетісу» газетінің бас редакторы М. Жақыпов КПСС мүшелігі қатарынан шығарылып және қызметінен босатылды. Сол кездегі республика басшысы Колбиннің нұсқауынан кейін  алып шаһар Алматыдан жұмыс табылмай, бір жылдан аса уақыт Күрті аудандық «Шұғыла» газетінде корректор болып қызмет атқарды. Бүгінде  Мамадияр ЖАҚЫП ағамыз зейнеткер, Алматы қаласында тұрады. Қазақстанның Құрметті журналисі.

Серікжан ҚАЖИ

«Қамшы» сілтейді

Пікір айту

Пікір қалдырушының тіркелуі міндетті. КІРУ / ТІРКЕЛУ


  • 2 ай бұрын

    Айналайын осындай Қазақтың азаматтары қандай.заман болмасын арамыздан табылады. Биз оларды ардактаймыз ұмытпай із

    1
    HEALTH EXPO-2019» көрмесі: Медицина саласындағы мүмкіндіктер жүзеге асады
    16/02 23:20 0 110
    2
    Сексен төрттегі тарихи жеңіс!
    16/02 14:08 0 1197
    3
    Әбу Наср әл-Фарабидің «Қайырымды қаласы» дұрыс зерттелді ме?
    16/02 13:42 0 292
    Адамдық мінбеден түсіп қап, Әйтеуір биіктеп барамыз
    16/02 10:42 1 329
    Жапон суретшісінің елді қаратқан ерекше суреттерін көрдіңіз бе?
    16/02 10:24 0 501

    Таныстырылғандар

    Отбасын жалғыз өзі асырап жүрген 13 жастағы Ағабек үйлі болды
    Отбасын жалғыз өзі асырап жүрген 13 жастағы Ағабек үйлі болды
    Отбасын жалғыз өзі асырап жүрген 13 жастағы Ағабек үйлі болды
    Анасына "неге жағдайымыз жоқ?" деп арызданудың орнына, өзі жағдай жасап жүрген Ағабектің тағдырына қазақстандықтар бей-жай қараған жоқ.
    Аудио тыңдау
    08/02/2019 15:09 0 17126
    Қара халықтың да көшесінде той болар...
    Қара халықтың да көшесінде той болар...
    Қара халықтың да көшесінде той болар...
    Құрбан болмау үшін құрбандық шаламыз ба, қайтеміз?
    Аудио тыңдау
    08/02/2019 15:13 0 1381
    Сіз осы бес түрдің қайсысына жатасыз?
    Сіз осы бес түрдің қайсысына жатасыз?
    Сіз осы бес түрдің қайсысына жатасыз?
    Адам табиғаты әр түрлі.
    Аудио тыңдау
    08/02/2019 15:14 0 1340
    Дәстүрлі қытай медицинасының әлемге төндірген қаупі...
    Дәстүрлі қытай медицинасының әлемге төндірген қаупі...
    Дәстүрлі қытай медицинасының әлемге төндірген қаупі...
    Экологтардың мұндай жан ауыртатын тұжырымы Conservation Letters мерзімді басылымында жарияланды.
    Аудио тыңдау
    08/02/2019 16:59 0 3351
    Ата-ана біткенге қан жұтқызған министр қай бетімен жер басады?
    Ата-ана біткенге қан жұтқызған министр қай бетімен жер басады?
    Ата-ана біткенге қан жұтқызған министр қай бетімен жер басады?
    Шындығына келгенде ақылсыз басшы елді бүлдіреді, ақылсыз әйел үйді бүлдіреді. Ал әкім ақылсыз болса – ел тозады.
    Аудио тыңдау
    09/02/2019 10:49 0 4814
    Нәресте өлімінің себебіне Ислам қалай жауап береді?
    Нәресте өлімінің себебіне Ислам қалай жауап береді?
    Нәресте өлімінің себебіне Ислам қалай жауап береді?
    Атынан  адам үркитін небір зұлматтардың бірі – кенеттен болатын нәресте өлімі синдромы.
    Аудио тыңдау
    09/02/2019 13:12 0 1151
    "Біздің сүйікті дәрігер енді арамызда жоқ..."
    "Біздің сүйікті дәрігер енді арамызда жоқ..."
    "Біздің сүйікті дәрігер енді арамызда жоқ..."
    Көзінің тірісінде Мәди Қожаұлымен жиі сұхбаттасатынбыз. Ол кісі журналистермен әңгіме-дүкен құрғанды жақсы көретін.
    Аудио тыңдау
    09/02/2019 13:52 0 1123
    Көпбалалы ана атану  мақтанышқа айналар күнге де жетерміз...
    Көпбалалы ана атану мақтанышқа айналар күнге де жетерміз...
    Көпбалалы ана атану мақтанышқа айналар күнге де жетерміз...
    Ананы құрметтеу - өз анаңды қадірлеу екенін ұмытпайықшы,
    Аудио тыңдау
    11/02/2019 10:50 0 385
    Әкімдердің есебі спектакльге айналып барады. Неге?
    Әкімдердің есебі спектакльге айналып барады. Неге?
    Әкімдердің есебі спектакльге айналып барады. Неге?
    Жиындар жинақы өріс алғанымен мұндай бетперде кездесулер жұртшылықты жалықтыра бастаған секілді.  Неге?
    Аудио тыңдау
    11/02/2019 12:20 0 1091
    Мәртебелі биігіне көтерілген қара шаңырақ
    Мәртебелі биігіне көтерілген қара шаңырақ
    Мәртебелі биігіне көтерілген қара шаңырақ
    Унивeрcитeт тoлығымeн хaлықaрaлық cтaндaрттaрғa жaуaп бeрeтін білім бaғдaрлaмacынa көшкeн.
    12/02/2019 17:08 0 171
    Асығыңыз! Байқаудың аяқталуына 4 күн қалды
    Асығыңыз! Байқаудың аяқталуына 4 күн қалды
    Асығыңыз! Байқаудың аяқталуына 4 күн қалды
    Байқау шарттары оп-оңай: лайк сұрамайсыз, репост жасамайсыз. Тіпті досыңызды да белгілемейсіз. Сонымен қандай қадам жасайсыз?
    Аудио тыңдау
    13/02/2019 10:26 0 340
    Кооперативке ақша салу қауіпті ме?
    Кооперативке ақша салу қауіпті ме?
    Кооперативке ақша салу қауіпті ме?
    кооперативке сенуге бола ма?
    Аудио тыңдау
    14/02/2019 17:17 0 1128
    "7 жылға түрмеге қамалғаным үшін құдайға шүкіршілік етемін". Зорлық көрген әйелдің оқиғасы
    "7 жылға түрмеге қамалғаным үшін құдайға шүкіршілік етемін". Зорлық көрген әйелдің оқиғасы
    "7 жылға түрмеге қамалғаным үшін құдайға шүкіршілік етемін". Зорлық көрген әйелдің оқиғасы
    Түрмеге отырса, керісінше бостандықпен қауышатын әйелдер де барын білесіз бе? Ондай әйелдер түрмеге қамалып қана жан рахатын сезінеді,
    Аудио тыңдау
    14/02/2019 17:32 0 2565
    Ауыл молдасы 37 жыл бұрын өзінен бас тартқан анасын іздейді
    Ауыл молдасы 37 жыл бұрын өзінен бас тартқан анасын іздейді
    Ауыл молдасы 37 жыл бұрын өзінен бас тартқан анасын іздейді
    Мен – молдамын, үйім, балаларым бар, орман шаруашылығында  күзетші болып жұмыс істеймін.
    Аудио тыңдау
    15/02/2019 13:59 0 1595
    "Көп балалы аналардың балаларын тегін курсқа шақырамын" (видео)
    "Көп балалы аналардың балаларын тегін курсқа шақырамын" (видео)
    "Көп балалы аналардың балаларын тегін курсқа шақырамын" (видео)
    Адамның қолына балық ұстап бергеннен, балықты қалай аулау керектігін үйреткен жақсы.
    Аудио тыңдау
    15/02/2019 15:22 0 843