17Желтоқсан

«... Тілімді кес, түрмеңе жап, төземін» немесе бір суреттің тарихы жайлы жыр-баян

«... Тілімді кес, түрмеңе жап, төземін» немесе бір суреттің тарихы жайлы жыр-баян
Ⓒazattyq.org

«Бұл жерде басқа ешкімді жазаламауларыңызды сұранамын.

 Мен бәріне өзім жауап беремін»

Мамадияр Жақыпов,

«Жетісу» газетінің 1985-1987 жылдардағы Бас редакторы

Өзге емес,  жауап берем мен өзім,

Тілімді кес,  түрмеңе жап, төземін.

Күні кеше «жаңа алаңда» жазықсыз,

Жастарыма қаруыңды кезедің,

Шындықты іздеп шығып еді, «жау» болды  ,

... Енді  менің келгендей ме, кезегім?!.

Желтоқсанда...жас тұнады жанарға,

Қанша қыршын тапталды екен табанда?!.

Ұл-қызымды иттеріңе талаттың,

Тепкілеттің ар-ұятсыз наданға.

Сотқа сүйреп, «итжеккенге» айдаттың,

...  Сол арсыздық қол салмақ па,  маған да?!.

Желтоқсанда... сол күндерде ызғарлы,

(Көңілдерде мәңгі өшпейтін сыз қалды).

Ұл-қыздарым алау болып жылытты,

Сақылдаған сары аязда мұз-қарды.

Жастарымның жасымады  жігері,

... «Иліктірсем» деп тұрсың ба, тұлғамды?!.

Желтоқсанда... соқты дауыл, бір ағын,

Жаратқаннан сақтай көр деп сұрадым.

Қан қасапта иілсе де, сынбаған,

Жастарыма тәуба жасап,  жыладым,

Қызыл-ала қанды көріп,  аһ ұрдым,

...  Тағдырымның күтем мен де, сынағын?!.

Желтоқсанда... әуре-сарсаң мына жұрт,

Қас-қағымда  ерлік, ездік сыналып.

Халқын сүйген қайраткерден, тектіден

Іздедіңдер «халық жауын»  шығарып.

Бір қазақты бір қазаққа куә ғып,

... Енді мені жау дейсің бе, «қуанып»?!...

«Халық жауы» ...  таңсық емес бұл ұғым,

Зар заманда...  салды талай «құрығын».

Олар Мағжан, Ахмет пен Міржақып,

Сәкен, Ильяс ірілері ірінің.

Күні кеше  ақталды сол арыстар,

...  Мен де елімнің  ар-намысты   ұлымын...

«Халық жауы»... Алашым деп аһ ұрған,

Туған халқын ел болуға шақырған.

Аңсағаны азаттық һәм  еркіндік,

Теңдік іздеп айдалған  һәм атылған.

Кең өлкемде  көкбөрі – Рухы  жортып жүр,

...  Жан алсаң да, қамалсам да, бас ұрман...

«Халық жауы».... зар заманның «амалы»,

(Дәл сол кездей  бүгін де жұрт қаралы).

Желтоқсанда... жарқ етті бір найзағай,

Дүр сілкінтті ұйқыдағы сананы.

Таяу қалды,  Тәуелсіздік таңы атар,

... Мен арыстан, құрсаудағы жаралы...

Мағжан сынды  кәміл сенем  жастарға,

(Алаш атын жазады ертең  аспанға!!!).

Шынымен де бір ғажайып күй кешкем,

«Жетісуға» бұл суретті басқанда.

Қаймықпастан қасқайып тұр  төрт батыр,

...Ертең  аңыз, жазылар-ау  дастан да...

Назар салсаң бейнелерге аңдап бір,

Асқақ қарап  Рысқұлбеков Қайрат тұр,

Қайсарлықты, сезінесің, өрлікті,

Атой салған жасын – Намыс, Арды –  өткір.

Өлімнен де қаймықпайды тік қарап,

... Мені-дағы дәл солардай жан деп біл...

Әр заманда бір «сұрқылтай» деген шын,

Ал әзірше жауап алар, «төремсің».

Ертең тарих төріне енер бұл сурет,

Сан ұрпаққа асқақ Рух берер шын.

Жастарымнан артық емес «шыбын жан»,

... «Бұл майданда бала өлгенше, шал өлсін»...

... Ешкім де емес, «кінәлімін» жеке мен,

Қандай жаза арқалатсаң, көтерем.

Төрт батырым «Жетісудан» ұрандап,

Құлақ түріп қарайтындай жеті әлем.

Қарсылығым – қара жүрек қоғамға,

... Перзенттік  парызым бұл өтеген.

Тайдырарсың қызметтен, мәнсаптан,

Айырарсың кәсібімнен нан тапқан.

Табылар-ау екі қолға бір күрек,

Жайлы орынға жан емеспін Ар сатқан.

Тәуелсіздік қарлығашы бұл сурет,

... Сыр шертетін алмағайып сол шақтан...

Есіңді жи, бұл бейнеге үңілде,

«Қаңғып келген шүрегейге» жүгінбе.

Дүние кезек, қатал Уақыт тезге алар,

Ертең  жауап бересің сен бүгінге.

Батыр ұлдар оралады еліне,

... Ақталармыз, Шындық жеңер түбінде...

Р.S.  «Саяси қырағылығынан айырылған және газетте оқырмандардың ашу-ызасын қоздыратын  идеялық зиянды суреттерді жариялауға апарып соқтырған саяздық көрсеткені үшін» деген жаламен «Жетісу» газетінің бас редакторы М. Жақыпов КПСС мүшелігі қатарынан шығарылып және қызметінен босатылды. Сол кездегі республика басшысы Колбиннің нұсқауынан кейін  алып шаһар Алматыдан жұмыс табылмай, бір жылдан аса уақыт Күрті аудандық «Шұғыла» газетінде корректор болып қызмет атқарды. Бүгінде  Мамадияр ЖАҚЫП ағамыз зейнеткер, Алматы қаласында тұрады. Қазақстанның Құрметті журналисі.

Серікжан ҚАЖИ

«Қамшы» сілтейді

Пікір айту

Пікір қалдырушының тіркелуі міндетті. КІРУ / ТІРКЕЛУ


  • 1 апта бұрын

    Айналайын осындай Қазақтың азаматтары қандай.заман болмасын арамыздан табылады. Биз оларды ардактаймыз ұмытпай із

    1
    Медиация – азаматтық-құқықтық дауларды шешудің ерекше жолы
    17/12 16:55 0 96
    2
    Қатерлі ісікке шалдыққан Нұрдәулеттің әкесі: Балапанымызға жәрдемші болыңыздаршы (фото)
    17/12 14:30 0 312
    3
    Димаш: Мен шын мәнінде бақытты әнші екенмін (видео)
    17/12 12:50 0 1447
    Алматыда 1986 жылғы Желтоқсан оқиғасының құрбандарына тағзым көрсетілді
    17/12 12:35 6 292
    Экс-президенттің ұлдары аштық жариялады
    17/12 10:50 0 622
    Кешегі Қайратым руxтанған алаңда бүгінде шырша тұр...
    16/12 22:57 0 625
    Мен алаңға өлім іздеп барған жоқ едім ғой - Ербол Сыпатаев
    16/12 17:25 10 5169
    "Басқа амалдың жоқ болғанын халық түсінсе екен..." - Елбасы (видео)
    16/12 16:51 0 3897
    Қазақстандық әнші-боксер қарсыласын нокаутпен жеңді
    16/12 16:35 7 2116
    "Екі аңыз адамның кездесуі": Шетелдік суретші Димаштың таңғажайып суреттерін жариялады (фото)
    16/12 16:10 12 2802

    Таныстырылғандар

    Тарихымызды терең танығандаймыз
    Тарихымызды терең танығандаймыз
    Тарихымызды терең танығандаймыз
    Елбасымыз Н.Әбішұлының «Ұлы даланың жеті қыры» атты мақаласын барлық ынтаммен, қызыға оқып шықтым
    07/12/2018 14:35 11 2107
    Ақтөбеде шетелдік инвесторлар бас қосты
    Ақтөбеде шетелдік инвесторлар бас қосты
    Ақтөбеде шетелдік инвесторлар бас қосты
    Aktobe Invest-2018 форумында 300 млрд теңгеге меморандумдарға қол қойылды
    09/12/2018 13:12 0 786
    Ақтөбе жастары Елбасымен бірге!
    Ақтөбе жастары Елбасымен бірге!
    Ақтөбе жастары Елбасымен бірге!
    Ақтөбе облысының жастары сарапшылармен бірге Президенттің «Ұлы даланың жеті қыры» мақаласын талқылады
    10/12/2018 13:13 13 1595
    Маңғыстаудың әлеуетін дамытуға 215 млрд. теңге болатын 9 ірі жобалар іске асырылуда
    Маңғыстаудың әлеуетін дамытуға 215 млрд. теңге болатын 9 ірі жобалар іске асырылуда
    Маңғыстаудың әлеуетін дамытуға 215 млрд. теңге болатын 9 ірі жобалар іске асырылуда
    Осы жобалардың ішіндегі ең ірісі Құрық портындағы паром кешені
    Аудио тыңдау
    10/12/2018 13:58 0 724
    Нәбижан Мұхаметханұлы: Қазақстанның осы күнге жететінін Қытайда жүргенде білгенмін
    Нәбижан Мұхаметханұлы: Қазақстанның осы күнге жететінін Қытайда жүргенде білгенмін
    Нәбижан Мұхаметханұлы: Қазақстанның осы күнге жететінін Қытайда жүргенде білгенмін
    Қазақстан тәуелсіздік алса, ел ішінде міндетті түрде ұлтаралық соғыс болады.
    Аудио тыңдау
    10/12/2018 16:31 11 7591
    "Тілім үшін өлемін, басқасын да аямаймын" деген Руза Бейсенбайтегі бүгін жалғыз емес
    "Тілім үшін өлемін, басқасын да аямаймын" деген Руза Бейсенбайтегі бүгін жалғыз емес
    "Тілім үшін өлемін, басқасын да аямаймын" деген Руза Бейсенбайтегі бүгін жалғыз емес
    Бүгін Руза Бейсенбайтегі бастаған тіл жанашырлары Павлодар тұрғындарымен бірнеше кездесу өткізеді.
    Аудио тыңдау
    11/12/2018 10:29 2 13238
    Телефонсыз қалам демесеңіз, IMEI-кодын тіркеуге асығыңыз
    Телефонсыз қалам демесеңіз, IMEI-кодын тіркеуге асығыңыз
    Телефонсыз қалам демесеңіз, IMEI-кодын тіркеуге асығыңыз
    Телефоныңыздың IMEI-кодын тіркеп үлгеруіңізге 20 күн қалды.
    Аудио тыңдау
    11/12/2018 10:59 0 5272
    АҚШ Ресейге қандай "сый" жасады?
    АҚШ Ресейге қандай "сый" жасады?
    АҚШ Ресейге қандай "сый" жасады?
    АҚШ-тың сыртқы саудасына қатысты танымал Business Insider басылымы тың деректерді жариялады
    Аудио тыңдау
    12/12/2018 12:05 2 2243
    Ел басқарған алғашқы мұсылман әйелдің шытырман өмірі мен құпия өлімі
    Ел басқарған алғашқы мұсылман әйелдің шытырман өмірі мен құпия өлімі
    Ел басқарған алғашқы мұсылман әйелдің шытырман өмірі мен құпия өлімі
    «Накстоящее время» басылымы өміріне қанша қауіп төнсе де, ислам әлемін өзгерте алған батыр әйел Беназир Бхуттоның дәуірі жайлы жазыпты.
    Аудио тыңдау
    12/12/2018 13:35 0 3990
    Алматыда Аягүл Миразова атындағы шығармашылық зертхана ашылды
    Алматыда Аягүл Миразова атындағы шығармашылық зертхана ашылды
    Алматыда Аягүл Миразова атындағы шығармашылық зертхана ашылды
    Онда мектеп директорлары мен мұғалімдердің біліктілігін арттыру бойынша жұмыстар жасалады
    11/12/2018 12:50 0 712
    Роза Өмірбекова: Ата-анам "Желтоқсанға" қатысқанымды 30 жыл бойы білген жоқ
    Роза Өмірбекова: Ата-анам "Желтоқсанға" қатысқанымды 30 жыл бойы білген жоқ
    Роза Өмірбекова: Ата-анам "Желтоқсанға" қатысқанымды 30 жыл бойы білген жоқ
    Егер сол суреттен отыз жыл бұрын бізді танып қойса, түрменің бір жерінде шіріп жатар ма едік?!
    Аудио тыңдау
    14/12/2018 13:53 2 4254
    Бүгін салтанатты жиында Бостандық ауданының тұрғындары бас қосты
    Бүгін салтанатты жиында Бостандық ауданының тұрғындары бас қосты
    Бүгін салтанатты жиында Бостандық ауданының тұрғындары бас қосты
    Алматы әкімдігінің әр ауданы Қазақстан Республикасының тәуелсіздігі мейрамын аудан көлемінде тойлауды бастап кетті
    14/12/2018 17:17 0 1204
    Алматының Медеу ауданының белсенді тұрғындары марапатталды
    Алматының Медеу ауданының белсенді тұрғындары марапатталды
    Алматының Медеу ауданының белсенді тұрғындары марапатталды
    Оқушылар сарайында ҚР Тәуелсіздігі күніне орай ұйымдастырылған мерекелік концерт Алматы әкімдігінің қолдауымен өтті
    13/12/2018 17:18 0 1532
    Еліміздің егемендігін қорғау жолында ҚР Қарулы Күштерінің еңбегі өлшеусіз
    Еліміздің егемендігін қорғау жолында ҚР Қарулы Күштерінің еңбегі өлшеусіз
    Еліміздің егемендігін қорғау жолында ҚР Қарулы Күштерінің еңбегі өлшеусіз
    Бүгінгі күні Қазақстан табысты, гүлденген және халықаралық қоғамдастық танитын мемлекет
    14/12/2018 18:05 0 1894
    Қатерлі ісікке шалдыққан Нұрдәулеттің әкесі: Балапанымызға жәрдемші болыңыздаршы (фото)
    Қатерлі ісікке шалдыққан Нұрдәулеттің әкесі: Балапанымызға жәрдемші болыңыздаршы (фото)
    Қатерлі ісікке шалдыққан Нұрдәулеттің әкесі: Балапанымызға жәрдемші болыңыздаршы (фото)
    Көз алдымызда ауыр науқас меңдетіп, солған гүлдей әлсіреп бара жатқан балапанымызға жәрдемші болыңыздаршы!
    17/12/2018 14:30 0 312