19Ақпан

Қор болған өмір: Мұндайды ешкімнің басына бермесін

Қор болған өмір: Мұндайды ешкімнің басына бермесін
Ⓒboldsky.com

Орталық Африкада қыздарды ерте жастан тұрмысқа береді. Соның кесірінен қыздар мектеп бітіре алмай, жоқшылықтың зардабын шегіп, тұрмыстық зомбылықтың құрбаны болады.

Camfed қайырымдылық ұйымы қыздар үшін орта білімнің қаншалықты маңызды екенін Орталық Африка халқына түсіндіру жолында еңбек етіп жүр.

Әйел

Camfed-тің Малави, Замбия, Танзания, Зимбабве мен Ганадағы өкілдері қыздар мәжбүрліктен ерте тұрмыс құратынын айтады.

- Ерте тұрмысқа шыққандардың көбі ата-ана қамқорлығынсыз қалғандар. Қарттар жоқшылықтан қыздарын күйеуге береді. Олар үшін бұл қиын жағдайдан шығудың ең тиімді жолы, - дейді Африкадағы Camfed ұйымының директоры Анжелина Муримирва.

Айта кетейік, Орталық Африкада қыздардың тек 8%-ы ғана орта мектепті бітіреді.

Жоқшылықтан арылу

Африкада 125 миллион кәмелетке толмаған қыз тұрмысқа шыққан. Кәмелетке толмаған қыздардың 39%-ы 18 жасқа дейін тұрмыс құрады.

Орталық Африка тұрғындарының көбі қызды жастайынан тұрмысқа беру арқылы қаржылық қиындықтан арылуға болады деп ойлайды. Алайда, ол жағдайды ушықтыра түседі.

Кедей аудандарда ата-ана барлық тапқан-таянғанын ұлының біліміне жұмсайды. Олардың ойынша, ұлдардың білім алуы өте маңызды. Және балалардың жұмысқа тұру мүмкіндігі қыздарға қарағанда жоғары әрі оларды мектепке жіберу қауіпті емес. Осылайша олар қыздарына білім алуға мүмкіндік бермей, қыздарының болашақта отбасына әкелетін қаржылық көмегінен айырылады.

Әдетте әйелдер қолындағы ақшасын отбасына жұмсайды. Мәселен, қаржыны балаларының, сіңлілері мен інілерінің немесе жақын туыстарының біліміне салады. Бұл дегеніміз, білім алған қыз отбасын жоқшылықтан алып шыға алатынын білдіреді. 

Қыздардың көбі неке білім алуға жағдай жасайды деп үміттенеді. Алайда, олар жүкті болып оқуын тоқтатады немесе оларды үйде құл ретінде ұстайды.

Қыз

Орталық Африкада қыздардың 75%-ы бастауыш сыныпқа барады, бірақ тек 8%-ы ғана орта мектепті аяқтайды.

ЮНИСЕФ-тің есебі бойынша, кәмелет жасқа толмаған қыздарды күйеуге беруге қарсы ешқандай шара қолданылмаса 2050 жылы "кішкентай қалыңдықтардың" саны екі есе өседі.

12 жастағы тұрмыстағы әйел

Глорияның (есімі өзгертілген) әкесі қайтыс болғанда оның жасы 12 еді. Анасы 10 баламен жесір қалды.

Олар Замбияның ең кедей ауылында тұрған. Онда жұмыс орындары жоқтың қасы.

- Мен тұрмыс құруға дайын емес едім. Ол уақытта отбасы құрудың не екенін  білмедім. Қатты қорықтым, - деп еске алады Глория.

Глория тойдан кейін мектепке бармады. Үй шаруасымен айналысып, қосымша жұмыс іздеді.

Тұрмыс құрғанына жарты жыл толғанда Глория бала көтерді. Күйеуі кенеттен қайтыс болғанда оны күштеп қайын ағасына тұрмысқа берді. Глория тұрмыстық зомбылықтан көз ашпайтын. Соның салдарынан баласын жоғалтып алды.

Бірнеше жыл өткеннен кейін Глория қайта жүкті болды. Ол уақытта екінші күйеуі қайтыс болды.

- Қалай босану керек екенін білмедім. Мен үйде босандым. Үйде ешкім жоқ еді. Менің даусымды естіген көршілер көмекке келді, - дейді Глория.

Басқа миллиондаған қыз секілді Глория жоқшылықтан құтыла алмады. Себебі оның білімі жоқ.

Camfed Assоciation арқылы білім алған қыздар ұйымға Глория туралы айтқан.  Camfed-тің көмегімен алғаш білім алғандардың бірі Анжелина Муримирва. Ол Camfed Assоciation-ді құрғандардың бірі.

- Бастауыш сыныпқа жыртық көйлекпен баратынмын. Тойып тамақ жеген кезім есімде жоқ. Ата-анам маған мектепке қажеттіні сатып алу үшін жүгері сатқанда өзімді кінәлі сезінетінмін. Бір қалам үшін мұғалімнің ыдысын жуатын кезім болған, - дейді Анжелина.

Ол Зимбабведе туылды. Анжелинаның емтихан нәтижесі ел бойынша ең жақсы көрсеткіштердің бірі болса да ата-анасы оны орта мектепке беруге жағдайы келмеді.

- Анам менің жоғары сыныпқа өтуімді қатты қалады. Алайда, ол үшін ақша болмады, - дейді Анжелина.

1993 жылы Анжелина Зимбабведегі Camfed ұйымдастырған мектепке ең алғашқылардың бірі болып түсті. Содан бері ол аталмыш ұйымнан кеткен емес. Қазір Camfed-тің атқарушы директоры.

Қайырымдылық ұйымы 2 миллион қызға білім алуға көмектесті. 2020 жылы бір миллион қызға орта білім беретін мекемеде оқытуды жоспарлап отыр.

Мектеп

Camfed қамқорлығындағы адамдардың оқу ақысын төлеп, оқулық, мектеп форма мен гигиеналық заттармен қамтамасыз етеді.

- Біз көмекке мұқтаж адамдарға қол ұшын беруге тырысамыз. Көбіне кішкентай қыздар көмекке зәру. Олардың өмірде қорғаны жоқ. Қыздарды ерте тұрмыс құруға мәжбүрлейді. Білім – барлығын түбірімен өзгерте алады. Білімді ана балаларын оқытады. Мұндай әйелдер үшін барлық есік ашық, - дейді Comfed директоры.

Мектеп

17 жастағы Глория соған мысал. Ол қазір білім алып жатыр. Оқуын аяқтағаннан кейін дәрігер мамандығын игермек.

- Мен дәрігер болғым келеді. Біздің ауылдағы ең алғашқы дәрігер атанамын, - дейді Глория.

«Қамшы» сілтейді

Пікір айту


1
ТҮРКСОЙ Халықаралық ұйымының дəстүрлі "Баспасөз сыйлығы" табысталды
18/02 22:27 0 57
2
Кастамону қаласында «Мағжан Жұмабаев жылы" салтанатты түрде  ашылды
18/02 22:24 0 73
3
Имамдарға келгенде пакетке салған бір жамбасты сөз қылатындар бар...
18/02 18:48 0 378
Үш жыл бұрын Қазақстанда адам өлтірген ер адам Ресейде ұсталды
18/02 18:45 0 189
Үндістандағы тойда жиырма шақты адам көз жұмды
18/02 18:15 0 295

Таныстырылғандар

11 жастағы ұлым жезөкшенің қандай болатынын біледі
11 жастағы ұлым жезөкшенің қандай болатынын біледі
11 жастағы ұлым жезөкшенің қандай болатынын біледі
Бір жолы пәтерде біреуді зорлап жатқандай дауыстар естілді. Біз қатты шошып кетіп полиция шақырдық.
06/02/2018 19:00 1 4161
Модератор Facebook-тегі жантүршігерлік жұмысынан кейін психологқа жүгінді
Модератор Facebook-тегі жантүршігерлік жұмысынан кейін психологқа жүгінді
Модератор Facebook-тегі жантүршігерлік жұмысынан кейін психологқа жүгінді
Сара Фейсбуктің Калифорниядағы агенттігінде жұмыс істеді
09/02/2018 17:29 0 1819
Әлия Назарбаева: Мен қызымнан өмірімде алғаш рет кешірім сұрадым (видео)
Әлия Назарбаева: Мен қызымнан өмірімде алғаш рет кешірім сұрадым (видео)
Әлия Назарбаева: Мен қызымнан өмірімде алғаш рет кешірім сұрадым (видео)
Үлкен қызыммен әңгіме болды. Мен одан өмірімде алғаш рет кешірім сұрадым. Мен: «Қызым, ана да қателеседі. Кешірші мені, өтінемін», деп айттым.
11/02/2018 10:33 4 2289
Ішкі татулық пен қауіпсіздік бәрінен жоғары
Ішкі татулық пен қауіпсіздік бәрінен жоғары
Ішкі татулық пен қауіпсіздік бәрінен жоғары
Соңғы кездері дін саласында дау тудырып жүрген тақырыптардың бірегейі – хиджаб мәселесі
12/02/2018 16:24 0 345
Қазақстандықтар сәбилерін жиі тастайтын болған - БҒМ
Қазақстандықтар сәбилерін жиі тастайтын болған - БҒМ
Қазақстандықтар сәбилерін жиі тастайтын болған - БҒМ
2017 жылы Қазақстанда 13 тастанды бала тіркелген.
12/02/2018 16:54 0 566
Қорғастағы сауда орталығы 10 күнге жабылады
Қорғастағы сауда орталығы 10 күнге жабылады
Қорғастағы сауда орталығы 10 күнге жабылады
Қорғас» ШЫХО-ның қазақстандық бөлігінің әкімшілігі ақпанның 15-і мен 25-і аралығында адамдарды тауар алуға бармауды шақырады.
12/02/2018 18:17 0 553
Қазақстанның 16 қаласында ауа сапасы төмендеді
Қазақстанның 16 қаласында ауа сапасы төмендеді
Қазақстанның 16 қаласында ауа сапасы төмендеді
Сейсенбіде метеорологиялық жағдайлар 16 қалада ауаның ластануына себеп болады.
13/02/2018 08:35 1 374
Яндекс қазақстандықтарды қаңтарда қызықтырған тақырыптарды атады
Яндекс қазақстандықтарды қаңтарда қызықтырған тақырыптарды атады
Яндекс қазақстандықтарды қаңтарда қызықтырған тақырыптарды атады
Яндекс қазақстандықтардың қаңтарда интернеттен ең көп іздеген тақырыптарын анықтады.
13/02/2018 10:48 45 430
«Дос-Мұқасанның» мүшесі сейсмология институтының директоры болды
«Дос-Мұқасанның» мүшесі сейсмология институтының директоры болды
«Дос-Мұқасанның» мүшесі сейсмология институтының директоры болды
Директорлық қызметке «Дос-Мұқасан» ансамблінің негізін салушы және алғашқы басқарушысы келді.
13/02/2018 11:30 0 574
Қазақстанда тас жолда тұрып қалған 55 өзбекстандық құтқарылды
Қазақстанда тас жолда тұрып қалған 55 өзбекстандық құтқарылды
Қазақстанда тас жолда тұрып қалған 55 өзбекстандық құтқарылды
Автобус ішінде Өзбекстанның 55 азаматы болған.
14/02/2018 09:16 0 546
«Уақып» қоры православиелік шіркеуді қалпына келтіруге атсалысады
«Уақып» қоры православиелік шіркеуді қалпына келтіруге атсалысады
«Уақып» қоры православиелік шіркеуді қалпына келтіруге атсалысады
Кездесу Қазақстан Республикасы Дін істері және азаматтық қоғам министрлігінің және «Уақып» қорының бастамасымен өтті.
14/02/2018 12:14 1 228
Сәуле Әбединова: Төрт құбыласы түгел Сәуле жоқ... Ендігі Сәуле басқа...
Сәуле Әбединова: Төрт құбыласы түгел Сәуле жоқ... Ендігі Сәуле басқа...
Сәуле Әбединова: Төрт құбыласы түгел Сәуле жоқ... Ендігі Сәуле басқа...
Менің бойымда бүгінде екі Сәуле өмір сүріп жүр - баласы өлгенге дейінгі Сәуле және баласы өлгеннен кейінгі Сәуле...
14/02/2018 14:42 84 22216
Суреттің бірін таңдап, өз мінезіңізді анықтаңыз
Суреттің бірін таңдап, өз мінезіңізді анықтаңыз
Суреттің бірін таңдап, өз мінезіңізді анықтаңыз
Адамға сенгіш жансыз. Өміріңізге кез келген адам кіре алады. Жүрегіңіз де өзгелер үшін ашық есік әрізді. Өзгелерден алшақтағаннан гөрі тәуекелге барасыз
16/02/2018 14:57 5 5076
Қазақстан халқының саны 18 млн 157 мың адамға жетті
Қазақстан халқының саны 18 млн 157 мың адамға жетті
Қазақстан халқының саны 18 млн 157 мың адамға жетті
Бұл көрсеткіш 2017 жылғы 1 қаңтармен салыстырғанда 231,2 мың адамға немесе 1,3 пайызға өсті.
16/02/2018 16:40 1 286
ШҚО мешіті Голливуд актерларының мешітке кіргеніне байланысты жауап берді
ШҚО мешіті Голливуд актерларының мешітке кіргеніне байланысты жауап берді
ШҚО мешіті Голливуд актерларының мешітке кіргеніне байланысты жауап берді
Мешітке өзгелердің кіруіне тыйым салып тастасақ, дінімізді қалай жеткіземіз?
17/02/2018 16:35 17 9706