Қор болған өмір: Мұндайды ешкімнің басына бермесін

Қор болған өмір: Мұндайды ешкімнің басына бермесін
Ⓒboldsky.com

Орталық Африкада қыздарды ерте жастан тұрмысқа береді. Соның кесірінен қыздар мектеп бітіре алмай, жоқшылықтың зардабын шегіп, тұрмыстық зомбылықтың құрбаны болады.

Camfed қайырымдылық ұйымы қыздар үшін орта білімнің қаншалықты маңызды екенін Орталық Африка халқына түсіндіру жолында еңбек етіп жүр.

Әйел

Camfed-тің Малави, Замбия, Танзания, Зимбабве мен Ганадағы өкілдері қыздар мәжбүрліктен ерте тұрмыс құратынын айтады.

- Ерте тұрмысқа шыққандардың көбі ата-ана қамқорлығынсыз қалғандар. Қарттар жоқшылықтан қыздарын күйеуге береді. Олар үшін бұл қиын жағдайдан шығудың ең тиімді жолы, - дейді Африкадағы Camfed ұйымының директоры Анжелина Муримирва.

Айта кетейік, Орталық Африкада қыздардың тек 8%-ы ғана орта мектепті бітіреді.

Жоқшылықтан арылу

Африкада 125 миллион кәмелетке толмаған қыз тұрмысқа шыққан. Кәмелетке толмаған қыздардың 39%-ы 18 жасқа дейін тұрмыс құрады.

Орталық Африка тұрғындарының көбі қызды жастайынан тұрмысқа беру арқылы қаржылық қиындықтан арылуға болады деп ойлайды. Алайда, ол жағдайды ушықтыра түседі.

Кедей аудандарда ата-ана барлық тапқан-таянғанын ұлының біліміне жұмсайды. Олардың ойынша, ұлдардың білім алуы өте маңызды. Және балалардың жұмысқа тұру мүмкіндігі қыздарға қарағанда жоғары әрі оларды мектепке жіберу қауіпті емес. Осылайша олар қыздарына білім алуға мүмкіндік бермей, қыздарының болашақта отбасына әкелетін қаржылық көмегінен айырылады.

Әдетте әйелдер қолындағы ақшасын отбасына жұмсайды. Мәселен, қаржыны балаларының, сіңлілері мен інілерінің немесе жақын туыстарының біліміне салады. Бұл дегеніміз, білім алған қыз отбасын жоқшылықтан алып шыға алатынын білдіреді. 

Қыздардың көбі неке білім алуға жағдай жасайды деп үміттенеді. Алайда, олар жүкті болып оқуын тоқтатады немесе оларды үйде құл ретінде ұстайды.

Қыз

Орталық Африкада қыздардың 75%-ы бастауыш сыныпқа барады, бірақ тек 8%-ы ғана орта мектепті аяқтайды.

ЮНИСЕФ-тің есебі бойынша, кәмелет жасқа толмаған қыздарды күйеуге беруге қарсы ешқандай шара қолданылмаса 2050 жылы "кішкентай қалыңдықтардың" саны екі есе өседі.

12 жастағы тұрмыстағы әйел

Глорияның (есімі өзгертілген) әкесі қайтыс болғанда оның жасы 12 еді. Анасы 10 баламен жесір қалды.

Олар Замбияның ең кедей ауылында тұрған. Онда жұмыс орындары жоқтың қасы.

- Мен тұрмыс құруға дайын емес едім. Ол уақытта отбасы құрудың не екенін  білмедім. Қатты қорықтым, - деп еске алады Глория.

Глория тойдан кейін мектепке бармады. Үй шаруасымен айналысып, қосымша жұмыс іздеді.

Тұрмыс құрғанына жарты жыл толғанда Глория бала көтерді. Күйеуі кенеттен қайтыс болғанда оны күштеп қайын ағасына тұрмысқа берді. Глория тұрмыстық зомбылықтан көз ашпайтын. Соның салдарынан баласын жоғалтып алды.

Бірнеше жыл өткеннен кейін Глория қайта жүкті болды. Ол уақытта екінші күйеуі қайтыс болды.

- Қалай босану керек екенін білмедім. Мен үйде босандым. Үйде ешкім жоқ еді. Менің даусымды естіген көршілер көмекке келді, - дейді Глория.

Басқа миллиондаған қыз секілді Глория жоқшылықтан құтыла алмады. Себебі оның білімі жоқ.

Camfed Assоciation арқылы білім алған қыздар ұйымға Глория туралы айтқан.  Camfed-тің көмегімен алғаш білім алғандардың бірі Анжелина Муримирва. Ол Camfed Assоciation-ді құрғандардың бірі.

- Бастауыш сыныпқа жыртық көйлекпен баратынмын. Тойып тамақ жеген кезім есімде жоқ. Ата-анам маған мектепке қажеттіні сатып алу үшін жүгері сатқанда өзімді кінәлі сезінетінмін. Бір қалам үшін мұғалімнің ыдысын жуатын кезім болған, - дейді Анжелина.

Ол Зимбабведе туылды. Анжелинаның емтихан нәтижесі ел бойынша ең жақсы көрсеткіштердің бірі болса да ата-анасы оны орта мектепке беруге жағдайы келмеді.

- Анам менің жоғары сыныпқа өтуімді қатты қалады. Алайда, ол үшін ақша болмады, - дейді Анжелина.

1993 жылы Анжелина Зимбабведегі Camfed ұйымдастырған мектепке ең алғашқылардың бірі болып түсті. Содан бері ол аталмыш ұйымнан кеткен емес. Қазір Camfed-тің атқарушы директоры.

Қайырымдылық ұйымы 2 миллион қызға білім алуға көмектесті. 2020 жылы бір миллион қызға орта білім беретін мекемеде оқытуды жоспарлап отыр.

Мектеп

Camfed қамқорлығындағы адамдардың оқу ақысын төлеп, оқулық, мектеп форма мен гигиеналық заттармен қамтамасыз етеді.

- Біз көмекке мұқтаж адамдарға қол ұшын беруге тырысамыз. Көбіне кішкентай қыздар көмекке зәру. Олардың өмірде қорғаны жоқ. Қыздарды ерте тұрмыс құруға мәжбүрлейді. Білім – барлығын түбірімен өзгерте алады. Білімді ана балаларын оқытады. Мұндай әйелдер үшін барлық есік ашық, - дейді Comfed директоры.

Мектеп

17 жастағы Глория соған мысал. Ол қазір білім алып жатыр. Оқуын аяқтағаннан кейін дәрігер мамандығын игермек.

- Мен дәрігер болғым келеді. Біздің ауылдағы ең алғашқы дәрігер атанамын, - дейді Глория.

«Қамшы» сілтейді

Пікір айту

Пікір қалдырушының тіркелуі міндетті. КІРУ / ТІРКЕЛУ


    1
    3 жасар қыздың ішінен теуіп, аяусыз ұрған әйелдің кім екені анықталып жатыр
    27/05 19:16 1 11200
    2
    Ардагер ұшқыш Air Astana ұшағының апаттық жағдайда қону себептерін айтты
    27/05 15:42 0 705
    3
    Ақмола облысында қар жауды (видео)
    27/05 14:53 0 642
    Атырауда ер адам іш киімін түсіріп көше кезген (видео)
    27/05 13:24 0 2518
    Шымкенттік "Реалдың" жеңісіне ақша тігіп, қомақты ұтысқа ие болды
    27/05 12:59 0 610

    Таныстырылғандар

    12 жастағы қызды зорламақ болған азғынның әрекеті камераға түсті (видео)
    12 жастағы қызды зорламақ болған азғынның әрекеті камераға түсті (видео)
    12 жастағы қызды зорламақ болған азғынның әрекеті камераға түсті (видео)
    Оқиға тапа-тал түсте Екібастұз шаһарындағы тұрғын үйлердің бірінде болған.
    16/05/2018 00:11 0 6699
    Рамазан – тақуалық, сабырлық, шүкіршілік айы
    Рамазан – тақуалық, сабырлық, шүкіршілік айы
    Рамазан – тақуалық, сабырлық, шүкіршілік айы
    Қазақ халқы ежелден рамазанды ерекше қастерлеп, оны «Он екі айдың сұлтаны» деп атаған.
    17/05/2018 10:15 0 1242
    БАӘ-ге демалуға барған қазақстандықтар жаппай уланған
    БАӘ-ге демалуға барған қазақстандықтар жаппай уланған
    БАӘ-ге демалуға барған қазақстандықтар жаппай уланған
    «Бір жыл бойы осы демалысқа ақша жинадық. Оның бәрін қайтарып аламыз», - деп күйінді астаналық Асылбек Мұхамбеткереев.
    17/05/2018 13:31 0 379
    БҰҰ: Ресей халқы 2050 жылы 133 миллионға кемиді
    БҰҰ: Ресей халқы 2050 жылы 133 миллионға кемиді
    БҰҰ: Ресей халқы 2050 жылы 133 миллионға кемиді
    Ресейдегі адамдардың орташа өмір сүру ұзақтығы – 72,5 жас.
    17/05/2018 16:27 0 942
    Мәскеуде қайтыс болған қыздың анасы: Бұл сұмдықты бастарыңа бермесін
    Мәскеуде қайтыс болған қыздың анасы: Бұл сұмдықты бастарыңа бермесін
    Мәскеуде қайтыс болған қыздың анасы: Бұл сұмдықты бастарыңа бермесін
    Қызының ендігі жоқтығына көне алмай жүрген ананың жазбасы желі қолданушыларының көңілін босатты.
    18/05/2018 10:10 0 7400
    Абай ауылының "зорланған" 7 жастағы тұрғынына қатысты деректер шықты
    Абай ауылының "зорланған" 7 жастағы тұрғынына қатысты деректер шықты
    Абай ауылының "зорланған" 7 жастағы тұрғынына қатысты деректер шықты
    Құрманғазы Мүсір мен қоғам қайраткері Аружан Саин 7 жастағы балаға қатысты іс қалай жүріп жатқанын Facebook парақшасында жазды.
    18/05/2018 11:05 0 9253
    Трамптың гольф алаңында атыс болды
    Трамптың гольф алаңында атыс болды
    Трамптың гольф алаңында атыс болды
    Дорал қаласы полициясының хабарлауынша, гольф алаңында атыс жұма күні болған.
    18/05/2018 16:25 0 272
    Оразаның алғашқы түні мешіт өртенген (видео)
    Оразаның алғашқы түні мешіт өртенген (видео)
    Оразаның алғашқы түні мешіт өртенген (видео)
    Өрт 18 мамыр күні шамамен сағат бірдің кезінде шыққан.
    18/05/2018 17:54 0 642
    Мамырдың ортасында Өскеменде қар жауды (видео)
    Мамырдың ортасында Өскеменде қар жауды (видео)
    Мамырдың ортасында Өскеменде қар жауды (видео)
    Екі күн бұрын Қазақстанның екі облысында қар жауған.
    19/05/2018 12:48 0 689
    Украинада Лениннің ескерткіштері алынып, мыңға жуық көше атауы өзгерді
    Украинада Лениннің ескерткіштері алынып, мыңға жуық көше атауы өзгерді
    Украинада Лениннің ескерткіштері алынып, мыңға жуық көше атауы өзгерді
    Украинаның әр ьұрышы Ленин мен оның жақтастарының мазарына айналғандай еді.
    21/05/2018 10:35 0 416
    Қазақстан бойынша туу көрсеткіші жоғары қалалар анықталды
    Қазақстан бойынша туу көрсеткіші жоғары қалалар анықталды
    Қазақстан бойынша туу көрсеткіші жоғары қалалар анықталды
    Былтыр қыздарға қарағанда ер балалар көбірек дүниеге келді.
    21/05/2018 18:25 0 1040
    Келешекте керек болмайтын мамандықтар туралы білесіз бе?
    Келешекте керек болмайтын мамандықтар туралы білесіз бе?
    Келешекте керек болмайтын мамандықтар туралы білесіз бе?
    Әлемде 40 мың шамасында мамандықтың түрі бар.
    22/05/2018 12:51 1 2413
    Балабақша қызметкерлері қатерлі ісікке шалдыққан Алимаға қаржы жинап берді
    Балабақша қызметкерлері қатерлі ісікке шалдыққан Алимаға қаржы жинап берді
    Балабақша қызметкерлері қатерлі ісікке шалдыққан Алимаға қаржы жинап берді
    Жәрмеңкеден түскен 550.000 теңге Алиманың отбасының шотына аударылды.
    24/05/2018 10:43 0 1362
    Митингіге шыққан ер адам 5 баласымен пәтерден қуылды (видео)
    Митингіге шыққан ер адам 5 баласымен пәтерден қуылды (видео)
    Митингіге шыққан ер адам 5 баласымен пәтерден қуылды (видео)
    Ер адамның айтуынша, ол митингіге түрмедегі жазасын өтеушілерді зорлық-зомбылық көрсетілмеуін талап еткен.
    24/05/2018 12:42 0 8333
    Ісік ауруына шалдыққан Әлима Көпей көмекке мұқтаж
    Ісік ауруына шалдыққан Әлима Көпей көмекке мұқтаж
    Ісік ауруына шалдыққан Әлима Көпей көмекке мұқтаж
    Жақында Әлиманың жағдайы нашарлап жан сақтау бөліміне жатқызылған.
    24/05/2018 16:59 0 298