19Ақпан

Пайдалы кеңес: Адамды қалай жұбату керек?

Пайдалы кеңес: Адамды қалай жұбату керек?
Ⓒfotostrana.ru

Құрбыңыздың, досыңыздың немесе аса таныс емес адамның басына қара бұлт төнді. Сіз оған демеу білдіріп, жұбатқыңыз келеді, бірақ қалай дұрыс жұбатарыңызды білмейсіз. Қандай сөздер айту керек, қандайды айтпау керек? Адамды рухани қолдау дегеніміз не?

Қайғы – бұл қандайда бір қазаға, мысалы, жақын адамы қайтыс болғандағы адамның реакциясы.

Адам қайғыға душар болғанда уайымның 4 кезеңін бастан кешіреді:

Есеңгіреу кезеңі: Бірнеше секундтан бірнеше аптаға дейін жалғасады. Болып жатқан жағдайларға сенбеу, тас бауырлық, аз қимылдау, тәбеті жоғалу, ұйқының бұзылуын бастан кешіреді.

Қайғыру кезеңі: Алты-жеті аптаға созылады. Зейіннің төмендеуі, ойын жинақтай алмауы, есін жоғалту, ұйқысыздықпен бейнеленеді. Сонымен қатар адамды үрей басып тұрады, өзімен-өзі болуды жиі қалап, әлсіздікке душар болады. Асқазаны ауырып, тамағына тас тұрып қалғандай сезімде болуы мүмкін. Егер адам жақынын жоғалтып алса, бұл кезеңде ол қайтыс болған адамда мінсіз етіп, немесе керісінше, оған деген ашу-ызасын, ренішін немесе өкініш сезімін бастан кешіреді.

Қабылдау кезеңі: жақын адамын жоғалтқаннан кейін бір жылдан соң іске аса бастайды. Ұйқы мен тәбетінің қайта қалпына келуімен, қазаны ескере отырып, алға жоспар құруымен бейнеленеді. Кейде адам бәрібір құлазиды, бірақ ондай сәттер сирек болады.

Қайта қалпына келу кезеңі: бір-бір жарым жылдан кейін басталады, қайғы мұңға айналып, адам қазаға байсалдырақ қарай бастайды.

Адамды жұбату қажет пе? Әрине. Егер жәбірленген адамға көмек қолын созбаса, бұл жұқпалы ауруларға, жүрек ауруларына, маскүнемдікке, қайғылы жағдайларға, күйзеліске әкелуі мүмкін. Рухани көмек аса қажет, сондықтан жақын адамыңызды барынша қолдаңыз. Онымен араласып, сырласыңыз. Адам сізді тыңдамайтын сияқты немесе назар аудармайтын сияқты көрінсе де – уайымдамаңыз. Уақыт келгенде, ол ризашылықпен сізді еске алатын болады.

Аса таныс емес адамдарды жұбату қажет пе? Егер бойыңызда адамды жұбатуға деген қажетті рухани күш пен көмектесуге деген ниетіңіз бар болса – міндетті түрде. Егер адам сізден қашпаса, айқайламаса – демек бәрін дұрыс жасап жатырсыз деген сөз. Егер жәбірленген адамға қажетті көмек көрсете алатыныңызға сенімсіз болсаңыз, онда сондай адамды табыңыз.

Таныс және аса таныс адамдарды жұбатуда айырмашылық бар ма? Жоқ деуге болады. Айырмашылық тек бір адамды жақсы танитыныңызда, ал екінші адамды онша танымайтыныңызда. Жанында болып, әңгімелесіңіз, ортақ іске кірістіріңіз. Көмекті аямаңыз, ол ешқашан артық болмайды.

Ең қиын екі кезеңде қолдау әдістерін қарастырып көрейік.

Есеңгіреу кезеңі.

Сіздің әрекетіңіз:

• Адамды жалғыз қалдырмаңыз.

• Жәбірленушіге жақындаңыз. Қолынан ұстауға, қолыңызды иығына қоюға болады, жақыныңызды басынан сипап, құшақтаңыз. Жәбірленушінің реакциясын бақылаңыз. Сіздің жақындағаныңыз оған жаға ма, қағажытпай ма? Егер Егер қағажытса – зорлап жақындамаңыз, бірақ кетпеңіз де.

• Жәбірленген адам көбірек демалып, тамақ ішуді ұмытпағанын қадағалаңыз.

• Тыңдаушысы болыңыз. Адам оғаш заттарды айтып, қайталанып, тақырыптан ауытқып, эмоциялы әсеріне қайта орала беруі мүмкін. Кеңес беру немесе ақыл айтудан бас тартыңыз. Мұқият тыңдап, нақтылап сұрап, оны түсінетініңізді жиі айтыңыз. Жәбірленушіге жай ғана ауыртпалығы мен уайымын әңгімелеуге мұрша беріңіз – ол бұдан жеңілдеп қалады.

Сіздің сөздеріңіз:

• Қаза болған адам жайлы өткен шақта әңгімелеңіз.

• Егер қаза болған адамды танитын болсаңыз, ол жайлы жақсы естеліктер айтыңыз.

Айтуға болмайтын сөздер:

«Бұл орны толмас қаза», «Уақыт – емші», «Сен – мықтысың, бекем бол». Бұл сөздер адамға қосымша қайғы сыйлап, жалғыздық сезімін еселендіреді. «Азаптан арылды», «Оған осылай жеңіл», «Тезірек ұмыт». Мұндай сөздер жәбірленушінің уайым-қайғыға салуы мүмкін, өйткені осылайша сезімге бөленбеуге шақыратындай, жалпы қайғыны тезірек ұмыт дейтіндей естіледі.

«Сен әлі жассың, әдемісің, әлі тұрмыс құрасың/бала табасың». Мұндай сөздер адамның жүйкесіне тиюі мүмкін. Адам осы шақта жақынынан айрылып отыр, ол әлі одан айыққан жоқ. Ал оған армандауды ұсынады.

«Жедел жәрдем уақытында келгенде...», «Дәрігерлер тезірек қимылдағанда...», «Салғырттық танытпағанда...». Мұндай сөздер бос және ешқандай пайда әкелмейді. Біріншіден, жағдай шартты райға сай емес, екіншіден, мұндай сөздер күйініш сезімін арттырады.

Фейсбук парақшадан алынды

«Қамшы» сілтейді

Пікір айту


1
ТҮРКСОЙ Халықаралық ұйымының дəстүрлі "Баспасөз сыйлығы" табысталды
18/02 22:27 0 55
2
Кастамону қаласында «Мағжан Жұмабаев жылы" салтанатты түрде  ашылды
18/02 22:24 0 72
3
Имамдарға келгенде пакетке салған бір жамбасты сөз қылатындар бар...
18/02 18:48 0 375
Үш жыл бұрын Қазақстанда адам өлтірген ер адам Ресейде ұсталды
18/02 18:45 0 187
Үндістандағы тойда жиырма шақты адам көз жұмды
18/02 18:15 0 292

Таныстырылғандар

Қазақстанда қыздарға некесіз бала тәрбиелегеннен сәбиін тастап кеткен оңай
Қазақстанда қыздарға некесіз бала тәрбиелегеннен сәбиін тастап кеткен оңай
Қазақстанда қыздарға некесіз бала тәрбиелегеннен сәбиін тастап кеткен оңай
Қазақстанда бірер жыл бұрын ұятмен атты жаңа кейіпкер пайда болды
06/02/2018 13:19 1 2509
11 жастағы ұлым жезөкшенің қандай болатынын біледі
11 жастағы ұлым жезөкшенің қандай болатынын біледі
11 жастағы ұлым жезөкшенің қандай болатынын біледі
Бір жолы пәтерде біреуді зорлап жатқандай дауыстар естілді. Біз қатты шошып кетіп полиция шақырдық.
06/02/2018 19:00 1 4161
Семейде 120 әскери қызметкер жаңа пәтерге ие болды
Семейде 120 әскери қызметкер жаңа пәтерге ие болды
Семейде 120 әскери қызметкер жаңа пәтерге ие болды
Облыс әкімі Даниал Ахметов Семей гарнизонның 120 әскери қызметкеріне жаңа пәтерлердің салтанатты түрде кілттерін табыс етті.
07/02/2018 18:57 0 508
200 мың теңге айлықпен пәтер алу үшін 20 жыл қажет – сарапшы
200 мың теңге айлықпен пәтер алу үшін 20 жыл қажет – сарапшы
200 мың теңге айлықпен пәтер алу үшін 20 жыл қажет – сарапшы
Бір ғана жалақымен баспаналы болу бізде тым қиын.
08/02/2018 09:23 1 506
8-10 ақпанға арналған ауа райы болжамы жарияланды
8-10 ақпанға арналған ауа райы болжамы жарияланды
8-10 ақпанға арналған ауа райы болжамы жарияланды
10 ақпаннан кейін республиканың кей өңірлерінде қар жауып, боран соғады.
08/02/2018 09:42 0 1488
Әлия Назарбаева: Мен қызымнан өмірімде алғаш рет кешірім сұрадым (видео)
Әлия Назарбаева: Мен қызымнан өмірімде алғаш рет кешірім сұрадым (видео)
Әлия Назарбаева: Мен қызымнан өмірімде алғаш рет кешірім сұрадым (видео)
Үлкен қызыммен әңгіме болды. Мен одан өмірімде алғаш рет кешірім сұрадым. Мен: «Қызым, ана да қателеседі. Кешірші мені, өтінемін», деп айттым.
11/02/2018 10:33 4 2288
Ішкі татулық пен қауіпсіздік бәрінен жоғары
Ішкі татулық пен қауіпсіздік бәрінен жоғары
Ішкі татулық пен қауіпсіздік бәрінен жоғары
Соңғы кездері дін саласында дау тудырып жүрген тақырыптардың бірегейі – хиджаб мәселесі
12/02/2018 16:24 0 345
Яндекс қазақстандықтарды қаңтарда қызықтырған тақырыптарды атады
Яндекс қазақстандықтарды қаңтарда қызықтырған тақырыптарды атады
Яндекс қазақстандықтарды қаңтарда қызықтырған тақырыптарды атады
Яндекс қазақстандықтардың қаңтарда интернеттен ең көп іздеген тақырыптарын анықтады.
13/02/2018 10:48 45 430
«Уақып» қоры православиелік шіркеуді қалпына келтіруге атсалысады
«Уақып» қоры православиелік шіркеуді қалпына келтіруге атсалысады
«Уақып» қоры православиелік шіркеуді қалпына келтіруге атсалысады
Кездесу Қазақстан Республикасы Дін істері және азаматтық қоғам министрлігінің және «Уақып» қорының бастамасымен өтті.
14/02/2018 12:14 1 228
Сәуле Әбединова: Төрт құбыласы түгел Сәуле жоқ... Ендігі Сәуле басқа...
Сәуле Әбединова: Төрт құбыласы түгел Сәуле жоқ... Ендігі Сәуле басқа...
Сәуле Әбединова: Төрт құбыласы түгел Сәуле жоқ... Ендігі Сәуле басқа...
Менің бойымда бүгінде екі Сәуле өмір сүріп жүр - баласы өлгенге дейінгі Сәуле және баласы өлгеннен кейінгі Сәуле...
14/02/2018 14:42 84 22211
15 ақпан Қазақстанның басым бөлігінде қалың қар жауады
15 ақпан Қазақстанның басым бөлігінде қалың қар жауады
15 ақпан Қазақстанның басым бөлігінде қалың қар жауады
Атмосфералық фронттардың өтуіне байланысты бүгін Қазақстанның басым бөлігінде тұрақсыз ауа райы сақталады. Кей жерлерде қалың қар жауып, жел күшейеді.
15/02/2018 10:32 0 435
Алматыда жолақы қымбаттай ма?
Алматыда жолақы қымбаттай ма?
Алматыда жолақы қымбаттай ма?
Автобустың алдыңғы және артқы бөлігіне камера орнатылып, жол ережесінің бұзылуы тіркелетін болады. Егер автобустар «А» жолағынан шығып кетсе...
15/02/2018 12:54 6 742
Жұмбақ миллиардер бүкіл әлемде өз ұрпағын өрбітіп, әскер жасақтамақ
Жұмбақ миллиардер бүкіл әлемде өз ұрпағын өрбітіп, әскер жасақтамақ
Жұмбақ миллиардер бүкіл әлемде өз ұрпағын өрбітіп, әскер жасақтамақ
Бала туған соң оның құжаттарын рәсімдеумен заңгерлер айналысқан.
15/02/2018 19:55 1 1428
ШҚО мешіті Голливуд актерларының мешітке кіргеніне байланысты жауап берді
ШҚО мешіті Голливуд актерларының мешітке кіргеніне байланысты жауап берді
ШҚО мешіті Голливуд актерларының мешітке кіргеніне байланысты жауап берді
Мешітке өзгелердің кіруіне тыйым салып тастасақ, дінімізді қалай жеткіземіз?
17/02/2018 16:35 17 9701