Пайдалы кеңес: Адамды қалай жұбату керек?

Пайдалы кеңес: Адамды қалай жұбату керек?
Ⓒfotostrana.ru

Құрбыңыздың, досыңыздың немесе аса таныс емес адамның басына қара бұлт төнді. Сіз оған демеу білдіріп, жұбатқыңыз келеді, бірақ қалай дұрыс жұбатарыңызды білмейсіз. Қандай сөздер айту керек, қандайды айтпау керек? Адамды рухани қолдау дегеніміз не?

Қайғы – бұл қандайда бір қазаға, мысалы, жақын адамы қайтыс болғандағы адамның реакциясы.

Адам қайғыға душар болғанда уайымның 4 кезеңін бастан кешіреді:

Есеңгіреу кезеңі: Бірнеше секундтан бірнеше аптаға дейін жалғасады. Болып жатқан жағдайларға сенбеу, тас бауырлық, аз қимылдау, тәбеті жоғалу, ұйқының бұзылуын бастан кешіреді.

Қайғыру кезеңі: Алты-жеті аптаға созылады. Зейіннің төмендеуі, ойын жинақтай алмауы, есін жоғалту, ұйқысыздықпен бейнеленеді. Сонымен қатар адамды үрей басып тұрады, өзімен-өзі болуды жиі қалап, әлсіздікке душар болады. Асқазаны ауырып, тамағына тас тұрып қалғандай сезімде болуы мүмкін. Егер адам жақынын жоғалтып алса, бұл кезеңде ол қайтыс болған адамда мінсіз етіп, немесе керісінше, оған деген ашу-ызасын, ренішін немесе өкініш сезімін бастан кешіреді.

Қабылдау кезеңі: жақын адамын жоғалтқаннан кейін бір жылдан соң іске аса бастайды. Ұйқы мен тәбетінің қайта қалпына келуімен, қазаны ескере отырып, алға жоспар құруымен бейнеленеді. Кейде адам бәрібір құлазиды, бірақ ондай сәттер сирек болады.

Қайта қалпына келу кезеңі: бір-бір жарым жылдан кейін басталады, қайғы мұңға айналып, адам қазаға байсалдырақ қарай бастайды.

Адамды жұбату қажет пе? Әрине. Егер жәбірленген адамға көмек қолын созбаса, бұл жұқпалы ауруларға, жүрек ауруларына, маскүнемдікке, қайғылы жағдайларға, күйзеліске әкелуі мүмкін. Рухани көмек аса қажет, сондықтан жақын адамыңызды барынша қолдаңыз. Онымен араласып, сырласыңыз. Адам сізді тыңдамайтын сияқты немесе назар аудармайтын сияқты көрінсе де – уайымдамаңыз. Уақыт келгенде, ол ризашылықпен сізді еске алатын болады.

Аса таныс емес адамдарды жұбату қажет пе? Егер бойыңызда адамды жұбатуға деген қажетті рухани күш пен көмектесуге деген ниетіңіз бар болса – міндетті түрде. Егер адам сізден қашпаса, айқайламаса – демек бәрін дұрыс жасап жатырсыз деген сөз. Егер жәбірленген адамға қажетті көмек көрсете алатыныңызға сенімсіз болсаңыз, онда сондай адамды табыңыз.

Таныс және аса таныс адамдарды жұбатуда айырмашылық бар ма? Жоқ деуге болады. Айырмашылық тек бір адамды жақсы танитыныңызда, ал екінші адамды онша танымайтыныңызда. Жанында болып, әңгімелесіңіз, ортақ іске кірістіріңіз. Көмекті аямаңыз, ол ешқашан артық болмайды.

Ең қиын екі кезеңде қолдау әдістерін қарастырып көрейік.

Есеңгіреу кезеңі.

Сіздің әрекетіңіз:

• Адамды жалғыз қалдырмаңыз.

• Жәбірленушіге жақындаңыз. Қолынан ұстауға, қолыңызды иығына қоюға болады, жақыныңызды басынан сипап, құшақтаңыз. Жәбірленушінің реакциясын бақылаңыз. Сіздің жақындағаныңыз оған жаға ма, қағажытпай ма? Егер Егер қағажытса – зорлап жақындамаңыз, бірақ кетпеңіз де.

• Жәбірленген адам көбірек демалып, тамақ ішуді ұмытпағанын қадағалаңыз.

• Тыңдаушысы болыңыз. Адам оғаш заттарды айтып, қайталанып, тақырыптан ауытқып, эмоциялы әсеріне қайта орала беруі мүмкін. Кеңес беру немесе ақыл айтудан бас тартыңыз. Мұқият тыңдап, нақтылап сұрап, оны түсінетініңізді жиі айтыңыз. Жәбірленушіге жай ғана ауыртпалығы мен уайымын әңгімелеуге мұрша беріңіз – ол бұдан жеңілдеп қалады.

Сіздің сөздеріңіз:

• Қаза болған адам жайлы өткен шақта әңгімелеңіз.

• Егер қаза болған адамды танитын болсаңыз, ол жайлы жақсы естеліктер айтыңыз.

Айтуға болмайтын сөздер:

«Бұл орны толмас қаза», «Уақыт – емші», «Сен – мықтысың, бекем бол». Бұл сөздер адамға қосымша қайғы сыйлап, жалғыздық сезімін еселендіреді. «Азаптан арылды», «Оған осылай жеңіл», «Тезірек ұмыт». Мұндай сөздер жәбірленушінің уайым-қайғыға салуы мүмкін, өйткені осылайша сезімге бөленбеуге шақыратындай, жалпы қайғыны тезірек ұмыт дейтіндей естіледі.

«Сен әлі жассың, әдемісің, әлі тұрмыс құрасың/бала табасың». Мұндай сөздер адамның жүйкесіне тиюі мүмкін. Адам осы шақта жақынынан айрылып отыр, ол әлі одан айыққан жоқ. Ал оған армандауды ұсынады.

«Жедел жәрдем уақытында келгенде...», «Дәрігерлер тезірек қимылдағанда...», «Салғырттық танытпағанда...». Мұндай сөздер бос және ешқандай пайда әкелмейді. Біріншіден, жағдай шартты райға сай емес, екіншіден, мұндай сөздер күйініш сезімін арттырады.

Фейсбук парақшадан алынды

«Қамшы» сілтейді

Пікір айту

Пікір қалдырушының тіркелуі міндетті. КІРУ / ТІРКЕЛУ


    1
    Балқаштағы №15 мектеп-лицейге Алаш көсемі Әлихан Бөкейханов есімі берілмек
    26/05 13:58 1 86
    2
    Жандарбек Бекшин Алматыда тараған менингитке қатысты түсінік берді
    26/05 11:47 0 99
    3
    Джекрмал Чарло Головкиннің орнына "Канеломен" кездесуге дайын екенін айтты
    26/05 10:59 0 150
    18 жастағы оқушы өз мектебін сатылымға қойған
    26/05 10:36 2 372
    Алматы мен әзірбайжандық Гянджа бауырлас қалаларға айналуы мүмкін
    26/05 10:23 0 217

    Таныстырылғандар

    Алматыда ашынған саудагерлер бас көтерді  (видео)
    Алматыда ашынған саудагерлер бас көтерді (видео)
    Алматыда ашынған саудагерлер бас көтерді (видео)
    Автобөлшек сататын орталықта нанын тауып отырғандар контейнерді жалға алу ақысының күрт артуына наразылығын білдіріп бүгін бас көтерді.
    16/05/2018 00:04 0 1727
    Рамазан – тақуалық, сабырлық, шүкіршілік айы
    Рамазан – тақуалық, сабырлық, шүкіршілік айы
    Рамазан – тақуалық, сабырлық, шүкіршілік айы
    Қазақ халқы ежелден рамазанды ерекше қастерлеп, оны «Он екі айдың сұлтаны» деп атаған.
    17/05/2018 10:15 0 1202
    БАӘ-ге демалуға барған қазақстандықтар жаппай уланған
    БАӘ-ге демалуға барған қазақстандықтар жаппай уланған
    БАӘ-ге демалуға барған қазақстандықтар жаппай уланған
    «Бір жыл бойы осы демалысқа ақша жинадық. Оның бәрін қайтарып аламыз», - деп күйінді астаналық Асылбек Мұхамбеткереев.
    17/05/2018 13:31 0 357
    БҰҰ: Ресей халқы 2050 жылы 133 миллионға кемиді
    БҰҰ: Ресей халқы 2050 жылы 133 миллионға кемиді
    БҰҰ: Ресей халқы 2050 жылы 133 миллионға кемиді
    Ресейдегі адамдардың орташа өмір сүру ұзақтығы – 72,5 жас.
    17/05/2018 16:27 0 909
    Абай ауылының "зорланған" 7 жастағы тұрғынына қатысты деректер шықты
    Абай ауылының "зорланған" 7 жастағы тұрғынына қатысты деректер шықты
    Абай ауылының "зорланған" 7 жастағы тұрғынына қатысты деректер шықты
    Құрманғазы Мүсір мен қоғам қайраткері Аружан Саин 7 жастағы балаға қатысты іс қалай жүріп жатқанын Facebook парақшасында жазды.
    18/05/2018 11:05 0 9199
    Трамптың гольф алаңында атыс болды
    Трамптың гольф алаңында атыс болды
    Трамптың гольф алаңында атыс болды
    Дорал қаласы полициясының хабарлауынша, гольф алаңында атыс жұма күні болған.
    18/05/2018 16:25 0 245
    Журналистерге арналған байқау жарияланды. Жүлде қоры – 1 миллион теңге
    Журналистерге арналған байқау жарияланды. Жүлде қоры – 1 миллион теңге
    Журналистерге арналған байқау жарияланды. Жүлде қоры – 1 миллион теңге
    Байқаудың мақсаты – тілшілер қоғамын Елорданың мерейтойы мен өмірі туралы жарықтандыруға жұмылдыру.
    18/05/2018 17:24 0 374
    Оразаның алғашқы түні мешіт өртенген (видео)
    Оразаның алғашқы түні мешіт өртенген (видео)
    Оразаның алғашқы түні мешіт өртенген (видео)
    Өрт 18 мамыр күні шамамен сағат бірдің кезінде шыққан.
    18/05/2018 17:54 0 610
    Ұлттық сананың қатері – псевдосалафилер
    Ұлттық сананың қатері – псевдосалафилер
    Ұлттық сананың қатері – псевдосалафилер
    Елге төніп тұрған қауіптің ең қайырсызы айта-айта жауыр болған псевдосалафилердің идеясы болып отыр.
    21/05/2018 11:16 1 324
    Қазақстан бойынша туу көрсеткіші жоғары қалалар анықталды
    Қазақстан бойынша туу көрсеткіші жоғары қалалар анықталды
    Қазақстан бойынша туу көрсеткіші жоғары қалалар анықталды
    Былтыр қыздарға қарағанда ер балалар көбірек дүниеге келді.
    21/05/2018 18:25 0 1006
    Келешекте керек болмайтын мамандықтар туралы білесіз бе?
    Келешекте керек болмайтын мамандықтар туралы білесіз бе?
    Келешекте керек болмайтын мамандықтар туралы білесіз бе?
    Әлемде 40 мың шамасында мамандықтың түрі бар.
    22/05/2018 12:51 1 2124
    Мамандар Семейдегі орманнан шыққан өрттің себебін атады
    Мамандар Семейдегі орманнан шыққан өрттің себебін атады
    Мамандар Семейдегі орманнан шыққан өрттің себебін атады
    Өрттің себебін мамандар адами фактордың әсерінен болған деп болжайды.
    22/05/2018 17:03 0 435
    Балабақша қызметкерлері қатерлі ісікке шалдыққан Алимаға қаржы жинап берді
    Балабақша қызметкерлері қатерлі ісікке шалдыққан Алимаға қаржы жинап берді
    Балабақша қызметкерлері қатерлі ісікке шалдыққан Алимаға қаржы жинап берді
    Жәрмеңкеден түскен 550.000 теңге Алиманың отбасының шотына аударылды.
    24/05/2018 10:43 0 1300
    Нью-Йорк соты Трампқа Твиттердегі сыншыларын бұғаттауға тыйым салды
    Нью-Йорк соты Трампқа Твиттердегі сыншыларын бұғаттауға тыйым салды
    Нью-Йорк соты Трампқа Твиттердегі сыншыларын бұғаттауға тыйым салды
    Судья Наоми Рейс Бухвальд "сын айтушылардың аккаунттарын бұғаттау Конституцияға енгізілген өзгерістере қайшы әрекет" дейді.
    24/05/2018 14:25 0 261
    "Засретесь здесь без русских": Қазақтарға тағы да тіл тигізді
    "Засретесь здесь без русских": Қазақтарға тағы да тіл тигізді
    "Засретесь здесь без русских": Қазақтарға тағы да тіл тигізді
    Вероника Шишова есімді Facebook қолданушысының қазақтардың намысына тиетін сөздерді жазды.
    25/05/2018 12:20 2 20528