Фашистік Германиядағы балалық шақ: Біз мәйіттің аузына тас лақтырдық

Фашистік Германиядағы балалық шақ: Біз мәйіттің аузына тас лақтырдық
ⒸFRED RAMAGE/GETTY IMAGES

Немістер фашистік Германиядағы балалық шақ туралы не біледі, кімнің есінде не қалған? Жақында «Kriegskinder» («Соғыс балалары») атты кітап жарық көрді. Онда балалық шағы соғыспен тұспа-тұс келгендер өз естеліктерін айтып береді. Кітап авторларының бірі, фотограф Фредерика Хельвиг нацистік Германия кезінде өмір сүрген адамдардың бастан өткергенін бүкпесіз жазады.

Qamshy.kz ақпарат агенттігі кітаптан үзінді келтіреді.

Бритта

Бритта 1937 жылы дүниеге келген

«Мен Берлиндегі кішкентай тоғанда ойнап жүрдім. Су бетінде өлген әйелдің мәйіті жүзіп бара жатқанын көрдім», - деп еске алады Дортмундте дүниеге келген Бригитта.

Аға

Вернер, 1936 жылы дүниеге келген

«Біздің үйге қарсы бетте бір неміс асылып тұрғаны есімде. Оны бағанға асып қойған еді. Неміс соғысқа бармай, ескі ғимараттарда тығылып жүрген. Ол бірнеше күн жатты. Оның аузы ашық еді. Біз қызықтап, оның аузына тас лақтырғанбыз. Бірнеше күннен кейін оның денесін алып кетті. Үйге келіп түскі ас ішуім керек еді, бірақ лоқсып тамақ жей алмадым».

«Жол бойында мәйіттер мен жылқылардың өлексесі жатты»

Петер

Петер, 1941 жылы дүниеге келген

«1945 жылы менің туған күнімде мен, анам, әжем және туыстарымыз шығысқа қаштық. Жол бойында қаза тапқан адамдар мен жылқылардың өлексесі шашылып жатты.  Біз сарайда, қираған фабрикада, пойызда қондық. Бізді бомбалады. Туыстарымыздың көбі мерт болды. Анам, әпкем үшеуіміз ғана тірі қалдық. Бір күні орыстар келді. Әпкем Лизбет Гитлердің суреті бар үнпарақ жапсырылған қорапқа тығылды. Анам балалармен бірге отырды. Осылай жасаса, оған ешкім тиіспейді деп үміттенді. Орыс сарбазы жертөледен шығып келе жатқанда мен оның шалбарынан ұстап, «әпкемді жайына қалдыр», - деп айқайладым. Бұл әрекетім үшін ол маған ештеңе істемеді.

«Қарама-қарсы тұрған үйден шу естілді. Барсақ, төсекте анасы мен қызы жатты. Жалаңаш, зорланған. Оларды тамағынан пышақтап өлтірген. Мүрделерін бақшаға көмдік».

Вольф-Дитер

Вольф-Дитер, 1941 жылы дүниеге келген

« Силезиядан шұғыл кету керек екені радиодан хабарланды. Біз шығысқа қаштық. Қарт әйел бізге үйіне түнеп шығуға рұқсат берді. Оның мысығы көп болатын. Біз ас ішіп отырғанымызда мысықтар үстелдің айналасында секіріп, жағымсыз дыбыс шығарды. Әжем оған қатты ашуланды. Әйел бізді үйіне қондырмай, қуып шықты. Біз ескі шахтаға барып тығылдық. Дабыл қағылғанда адамдар шахтаға қарай жүгірді. Шахтаға көп адам жиналды. Шалынып жығылғандар болды. Оларды адамдар таптап кетті. Мысықтар сол әрекеті арқылы бізге қауіпті ескерткісі келген екен ғой».

«Анамның іші қатты ауырды. Ол шыдап жүре берді, бірақ көршім оны ауруханаға апарды. Дәрігерлер оның соқыршек екенін және аппендикс жарылып кеткенін, тек пенициллин көмектесетінін айтты. Оны қара базардан ғана алуға болатын. Әпкем дәріні тапты, бірақ тым кеш еді. Анам менен бір жұтым су сұрағанда қалада жылап жүріп су іздегенім есімде. Анамның денесі иістене бастады. Көп ұзамай анам қайтыс болды».

«Қамшы» сілтейді

Пікір айту

Пікір қалдырушының тіркелуі міндетті. КІРУ / ТІРКЕЛУ


    1
    Балқаштағы №15 мектеп-лицейге Алаш көсемі Әлихан Бөкейханов есімі берілмек
    26/05 13:58 1 88
    2
    Жандарбек Бекшин Алматыда тараған менингитке қатысты түсінік берді
    26/05 11:47 0 100
    3
    Джекрмал Чарло Головкиннің орнына "Канеломен" кездесуге дайын екенін айтты
    26/05 10:59 0 151
    18 жастағы оқушы өз мектебін сатылымға қойған
    26/05 10:36 2 376
    Алматы мен әзірбайжандық Гянджа бауырлас қалаларға айналуы мүмкін
    26/05 10:23 0 219

    Таныстырылғандар

    А.Мұхамедиұлы: Жалғыз Димаш емес, бізде таланттар көп
    А.Мұхамедиұлы: Жалғыз Димаш емес, бізде таланттар көп
    А.Мұхамедиұлы: Жалғыз Димаш емес, бізде таланттар көп
    Мәдениет министрі «шетелдік продюсерлер Димаштың арқасында қазақстандық әншілерді көп іздейді",-дейді.
    15/05/2018 15:31 5 1120
    Қарағанды облысында прокуратура қызметкері пара алу кезінде ұсталды
    Қарағанды облысында прокуратура қызметкері пара алу кезінде ұсталды
    Қарағанды облысында прокуратура қызметкері пара алу кезінде ұсталды
    Е. Балхабекұлын 300 мың теңге көлемінде пара алу барысында ұстады.
    17/05/2018 10:34 0 266
    «7-20-25» бағдарламасы қашан іске асатыны белгілі болды
    «7-20-25» бағдарламасы қашан іске асатыны белгілі болды
    «7-20-25» бағдарламасы қашан іске асатыны белгілі болды
    Мамыр айында аталған бағдарламаның базалық ережесін қабылдау жоспарланған.
    18/05/2018 13:36 43 633
    Жыл басынан бері 7 мыңға жуық қазақстандық елден көшіп кеткен
    Жыл басынан бері 7 мыңға жуық қазақстандық елден көшіп кеткен
    Жыл басынан бері 7 мыңға жуық қазақстандық елден көшіп кеткен
    Комиеттің мәліметіне сүйенсек, қазақстандықтардың көпшілігі Ресейге қоныс аударған.  Германияға 500-ге тарта, АҚШ-қа 60-тан астам азамат көшіп кеткен.
    20/05/2018 11:05 0 5150
    Әлем чемпионатында қазақстандық муайтай шеберлері 7 медаль иеленді
    Әлем чемпионатында қазақстандық муайтай шеберлері 7 медаль иеленді
    Әлем чемпионатында қазақстандық муайтай шеберлері 7 медаль иеленді
    Мексиканың Канкун қаласына 10-20 мамыр аралығында әлемнің түкпір-түкпірінен муайтай шеберлері жиналды.
    21/05/2018 11:44 0 168
    Алматыда әскери бокстан ашық турнир басталды
    Алматыда әскери бокстан ашық турнир басталды
    Алматыда әскери бокстан ашық турнир басталды
    Биыл 8 салмактық дарежеде 12 команда 96 әскери боксшылар басекеге туседі.
    21/05/2018 12:35 0 182
    Мамандар Семейдегі орманнан шыққан өрттің себебін атады
    Мамандар Семейдегі орманнан шыққан өрттің себебін атады
    Мамандар Семейдегі орманнан шыққан өрттің себебін атады
    Өрттің себебін мамандар адами фактордың әсерінен болған деп болжайды.
    22/05/2018 17:03 0 437
    Астанадағы орталық базарда 2 жастағы қыз эскалаторға қысылып қалды (видео)
    Астанадағы орталық базарда 2 жастағы қыз эскалаторға қысылып қалды (видео)
    Астанадағы орталық базарда 2 жастағы қыз эскалаторға қысылып қалды (видео)
    Оқиға 22 мамырда болды.
    22/05/2018 17:17 0 3628
    Жалған ОҢАЙ!  бақылаушыларынан сақ болыңыз
    Жалған ОҢАЙ! бақылаушыларынан сақ болыңыз
    Жалған ОҢАЙ! бақылаушыларынан сақ болыңыз
    Бақылаушыда жол ақысының төлемі есебінен қайталап қаражатты шешіп алуға техникалық түрде еш мүмкіндігі жоқ.
    23/05/2018 10:29 1 651
    Дональд Трамп кортежі (видео)
    Дональд Трамп кортежі (видео)
    Дональд Трамп кортежі (видео)
    Желіде АҚШ президенті Дональд Трамптың кортежінің видеосы таралды
    24/05/2018 10:32 0 1028
    KADEХ-тегі қайғылы оқиға: полиция тергеу жүргізіп жатыр
    KADEХ-тегі қайғылы оқиға: полиция тергеу жүргізіп жатыр
    KADEХ-тегі қайғылы оқиға: полиция тергеу жүргізіп жатыр
    Министрлік марқұмның отбасы мен туған-туыстарына көңіл айтады.
    25/05/2018 10:38 0 905
    Сириялық БАҚ: Хомстағы аэродромды зымыранмен атқылады
    Сириялық БАҚ: Хомстағы аэродромды зымыранмен атқылады
    Сириялық БАҚ: Хомстағы аэродромды зымыранмен атқылады
    Бұған дейін агенттік Хомс маңындағы Дабаа аэродромында жарылыстар естілгенін хабарлаған.
    25/05/2018 11:02 0 264
    "Үркер" Ұлттық сыйлығының 13-номинациясы анықталды
    "Үркер" Ұлттық сыйлығының 13-номинациясы анықталды
    "Үркер" Ұлттық сыйлығының 13-номинациясы анықталды
    Баспасөз, радио және интернет-журналистика саласындағы «Үркер» ұлттық сыйлығына биыл өзеріс енгізілді
    26/05/2018 09:17 0 188
    Алматыда Батырхан Шүкеновтің атына көше берілмек
    Алматыда Батырхан Шүкеновтің атына көше берілмек
    Алматыда Батырхан Шүкеновтің атына көше берілмек
    Алматы мәслихатының әлеуметтік-мәдени даму бойынша тұрақты комиссиясы қаланың жүз алпыстан астам көшесінің атауын өзгерту туралы ұсыныс жасады
    16/05/2018 10:13 0 13
    18 жастағы оқушы өз мектебін сатылымға қойған
    18 жастағы оқушы өз мектебін сатылымға қойған
    18 жастағы оқушы өз мектебін сатылымға қойған
    Ол мектеп жанында футбол алаңы бар екенін, сонымен бірге ғимараттан алыс емес жерде супермаркет, авто тұрақытың бар екенін мәлімдемесінде көрсеткен.
    26/05/2018 10:36 2 376