Ерден Қажыбек:Терминология жұмысын мемлекеттік деңгейде қолға алу керек

Ерден Қажыбек:Терминология жұмысын мемлекеттік деңгейде қолға алу керек
Ⓒinform.kz

Ахмет Байтұрсынов атындағы тіл білімі институтының директоры Ерден Қажыбек Елбасының Қазақстан халқына Жолдауы бойынша өз пікірін білдірді, деп хабарлайды Qamshy.kz ақпарат агенттігі Қазақпарт-қа сілтеме беріп.

 Ғалымның пікірінше, бұрынғы Жолдауларға қарағанда биыл Елбасы цифрландыру, жаңа заманауи технологиялар сынды әлдеқайда жоғары мақсаттарды халық алдына қойып отыр. Бұл - еліміз бен мемлекеттің биіктей түскенінің көрсеткіші.

«Елбасы Жолдауда терминологияға назар аударып отыр. Шынында да, терминология бізде - кенжелеп қалған тіл білімі салаларының бірі. Әр сала үшін терминология ғылымында дәлелденген мөлшер бойынша, кемінде 5 мың, әрі кетсе 10-15 мың термин керек екен. Қоғамда 100 сала бар десек, кемінде 500 мың термин керек екен. Ал біз соңғы 20-25 жылда 20-30 мың терминді ғана бекітіп отырмыз. Дәл қазір ұлттық терминологияны, әсіресе IT-технология, инновациялық бағыттағы терминдерді бір жүйеге келтірмесек, артта қаламыз», - дейді Е. Қажыбек.

Институт директорының айтуынша, терминология - тек қана филологтардың жұмысы емес, бұл - мемлекеттік деңгейде қолға алынатын жұмыс. «Ұлттық терминологияны қалыптастыру жұмысына еліміздегі ауыл шаруашылық, өндіріс секілді барлық салалары бойынша тиісті министрліктер, ведомстволар, комитеттер немесе ұлттық компаниялар өз саласы бойынша арнайы топ құрып, әр жаңа терминді қарастырып, қабылдап, кең талқыға салуы тиіс. Негізгі терминдерді жасау, талқылау және сараптау және бекіту рәсімдерін, оның жолдарын, тәртіптерін, кестесін, жоспарын жасауы тиіс. Сол жоспар бойынша бүкіл ел болып жұмыс істеуіміз керек», - деп өз сөзін толықтырды ол. Ерден Қажыбек былтыр қараша айында Үкімет жанындағы ұлттық комиссия жанынан терминологиялық топ құрылғанын, бірқатар жиындар өткенін еске салды. Жақын күндері арнайы сайт ашылып, барлық қазақстандықтардың терминші мамандардың жұмысын қарауына, қадағалауына және кеңес беруіне мүмкіндік берілмек.

«Қамшы» сілтейді

Пікір айту


  • 3 ай бұрын

    Терменологиямен айналысуға тойдан қол тимей жатыр.

    • 3 ай бұрын

      Терминология мәселесін мемлекеттік деңгейде қолға алатын өзіңіз басқарып отырған мемлекеттік институт емес пе? Оны қолға алсаңыз осы уақытқа дейін қайда қалдыңыз? Ай Жердің арасынан небір миға симайтын аударма терминдерді ойдан шығарып жүрген тапқышбектерді тіл институты қолдамаса қазақ тілі мұндай күлкілі жағдайға ұшырамас еді. Мен сіздің атыңызға жазған жаңа әліпби мәселесі жөнінде, қазақ тілінің граматикасы жөнінде ұсыныстарыма, ешқандай жауап бермедіңіз. Мүмкін зейнетке дейін қолыңыз бір босар. Сол кезде бұл мәселелерді де мемлекеттік дәрежеге көтеру керек деп шырылдаған боларсыз.

      1
      Жезқазғанда жүрекке операциялар жасалады
      25/04 18:34 0 29
      2
      Б.Сағынтаев Жезқазған мыс қорыту зауытын реконструкциялау жұмысымен танысты
      25/04 18:27 0 155
      3
      Дархан Кәлетаев АҚШ-тың Қазақстандағы елшісімен кездесті
      25/04 18:25 0 52
      2018 жылы қанша білім гранты бөлінгені белгілі болды
      25/04 18:14 0 47
      Қыран қалықтаған күн (әңгіме)
      25/04 17:51 0 66

      Таныстырылғандар

      Қазақстан жастары Президентке үндеу жолдады
      Қазақстан жастары Президентке үндеу жолдады
      Қазақстан жастары Президентке үндеу жолдады
      Барша жастардың атынан Елбасының атына үндеуді «Қазақстан студенттері Альянсы» республикалық студенттер қозғалысының лидері Ілияс Түстікбаев жариялады
      13/04/2018 18:10 4 892
      Көкшетауда жолаушылар автобусы өртеніп кетті
      Көкшетауда жолаушылар автобусы өртеніп кетті
      Көкшетауда жолаушылар автобусы өртеніп кетті
      Қазіргі кезде осы оқиғаға байланысты тексеріс жүргізілуде.
      14/04/2018 10:49 0 363
      Дүйсенбі, 16 сәуірге арналған ауа райы болжамы
      Дүйсенбі, 16 сәуірге арналған ауа райы болжамы
      Дүйсенбі, 16 сәуірге арналған ауа райы болжамы
      Оңтүстік Қазақстан, күндіз Алматы, Ақмола, Павлодар облыстарының кей жерлерінде  желдің күші 15-20 м/с дейін жетеді.
      16/04/2018 08:48 0 253
      «Бірінші студия» плюрализмнің дамуына септігін тигізеді
      «Бірінші студия» плюрализмнің дамуына септігін тигізеді
      «Бірінші студия» плюрализмнің дамуына септігін тигізеді
      Берік Уәли жүргізіп отырған Ұлттық арнадағы «Бірінші студия» бағдарламасының эфирге шыққанына бір жыл толды.
      16/04/2018 17:25 9 2729
      Тұрғындардың цифрлық сауаттылығын 83%-ға арттыру жоспарлануда - Д.Абаев
      Тұрғындардың цифрлық сауаттылығын 83%-ға арттыру жоспарлануда - Д.Абаев
      Тұрғындардың цифрлық сауаттылығын 83%-ға арттыру жоспарлануда - Д.Абаев
      Министр халықты цифрлық сауаттандыру жұмысы бірнеше кезеңдер бойынша іске асатынын айтты
      17/04/2018 11:39 1 249
      18 сәуірге арналған ауа райы болжамы
      18 сәуірге арналған ауа райы болжамы
      18 сәуірге арналған ауа райы болжамы
      Павлодар, Маңғыстау облыстарының кей жерлерінде тұман күтіледі.
      18/04/2018 08:40 0 334
      Түркістанға Нобель сыйлығының иегері келді (фото)
      Түркістанға Нобель сыйлығының иегері келді (фото)
      Түркістанға Нобель сыйлығының иегері келді (фото)
      Құрметті қонақ дүниежүзілік мəдени мұралар тізіміне енген қасиетті  Қожа Ахмет Ясауи кесенесіне зиярат жасап, баба рухына тағзым етті.
      18/04/2018 18:05 0 294
      «Қазақфильмнің» қысқа метрлі фильмдері Канн кинофестивалінде көрсетіледі
      «Қазақфильмнің» қысқа метрлі фильмдері Канн кинофестивалінде көрсетіледі
      «Қазақфильмнің» қысқа метрлі фильмдері Канн кинофестивалінде көрсетіледі
      Режиссер Венера Қайыржанова түсірген «Тығылмақ» фильмі ересектер проблемасына куә болған екі кішкентай қыз туралы баяндайды
      19/04/2018 09:55 0 274
      Алматы облысында зиратқа келгендер адам шошырлық көрініске куә болған
      Алматы облысында зиратқа келгендер адам шошырлық көрініске куә болған
      Алматы облысында зиратқа келгендер адам шошырлық көрініске куә болған
      Алматы облысында аты-жөні белгісіз жандар көмілетін бейітте марқұмдар дұрыс жерленбей, табыттар сыртқа шығып қалған.
      20/04/2018 09:23 5 7117
      Қазақтың танымал жазушысы 93 жасқа қараған шағында дүниеден озды
      Қазақтың танымал жазушысы 93 жасқа қараған шағында дүниеден озды
      Қазақтың танымал жазушысы 93 жасқа қараған шағында дүниеден озды
      Қазақтың танымал жазушысы 93 жасқа қараған шағында дүниеден өтті.
      20/04/2018 09:34 2 762
      Бүгін әскери полицияға 21 жыл!
      Бүгін әскери полицияға 21 жыл!
      Бүгін әскери полицияға 21 жыл!
      Президент Жарлығының негізінде «ҚР ҚК әскери полициясы жөніндегі ережені жүзеге асыру туралы» Қорғаныс министрлігі бұйрық шығарып...
      22/04/2018 18:01 0 191
      Қуандық Бишімбаев тергеу изоляторында араб, қытай тілдерін үйреніп жатыр
      Қуандық Бишімбаев тергеу изоляторында араб, қытай тілдерін үйреніп жатыр
      Қуандық Бишімбаев тергеу изоляторында араб, қытай тілдерін үйреніп жатыр
      Ұлттық экономика экс-министрі Қуандық Бишімбаев тергеу изоляторында уақытын құр өткізіп жатқан жоқ.
      23/04/2018 15:55 6 1385
      Атыраулық ер адамнан ірі көлемде қара уылдырық тәркіленді
      Атыраулық ер адамнан ірі көлемде қара уылдырық тәркіленді
      Атыраулық ер адамнан ірі көлемде қара уылдырық тәркіленді
      Атырауда ер адамнан ірі көлемде қара уылдырық тәркіленді.
      24/04/2018 08:54 0 101
      Адилям Ушурова қазақтардан жыламсырап кешірім сұрады (видео)
      Адилям Ушурова қазақтардан жыламсырап кешірім сұрады (видео)
      Адилям Ушурова қазақтардан жыламсырап кешірім сұрады (видео)
      "Біреу аккаунтымды бұзған. Қалай түсінсеңіздер, олай түсініңіздер", — дейді Адилям Ушурова.
      24/04/2018 12:29 89 52361
      Тәуелсіздік жылдарында 81 мыңға жуық атаулы кітап жарық көрді
      Тәуелсіздік жылдарында 81 мыңға жуық атаулы кітап жарық көрді
      Тәуелсіздік жылдарында 81 мыңға жуық атаулы кітап жарық көрді
      «Eurasian Book Fair - 2018» ІІІ Еуразиялық халықаралық кітап көрме-жәрмеңкесі сәуірдің 25-28 аралығында «Көрме» көрме орталығында жұмыс істейді.
      25/04/2018 16:50 0 52