Ерден Қажыбек:Терминология жұмысын мемлекеттік деңгейде қолға алу керек

Ерден Қажыбек:Терминология жұмысын мемлекеттік деңгейде қолға алу керек
Ⓒinform.kz

Ахмет Байтұрсынов атындағы тіл білімі институтының директоры Ерден Қажыбек Елбасының Қазақстан халқына Жолдауы бойынша өз пікірін білдірді, деп хабарлайды Qamshy.kz ақпарат агенттігі Қазақпарт-қа сілтеме беріп.

 Ғалымның пікірінше, бұрынғы Жолдауларға қарағанда биыл Елбасы цифрландыру, жаңа заманауи технологиялар сынды әлдеқайда жоғары мақсаттарды халық алдына қойып отыр. Бұл - еліміз бен мемлекеттің биіктей түскенінің көрсеткіші.

«Елбасы Жолдауда терминологияға назар аударып отыр. Шынында да, терминология бізде - кенжелеп қалған тіл білімі салаларының бірі. Әр сала үшін терминология ғылымында дәлелденген мөлшер бойынша, кемінде 5 мың, әрі кетсе 10-15 мың термин керек екен. Қоғамда 100 сала бар десек, кемінде 500 мың термин керек екен. Ал біз соңғы 20-25 жылда 20-30 мың терминді ғана бекітіп отырмыз. Дәл қазір ұлттық терминологияны, әсіресе IT-технология, инновациялық бағыттағы терминдерді бір жүйеге келтірмесек, артта қаламыз», - дейді Е. Қажыбек.

Институт директорының айтуынша, терминология - тек қана филологтардың жұмысы емес, бұл - мемлекеттік деңгейде қолға алынатын жұмыс. «Ұлттық терминологияны қалыптастыру жұмысына еліміздегі ауыл шаруашылық, өндіріс секілді барлық салалары бойынша тиісті министрліктер, ведомстволар, комитеттер немесе ұлттық компаниялар өз саласы бойынша арнайы топ құрып, әр жаңа терминді қарастырып, қабылдап, кең талқыға салуы тиіс. Негізгі терминдерді жасау, талқылау және сараптау және бекіту рәсімдерін, оның жолдарын, тәртіптерін, кестесін, жоспарын жасауы тиіс. Сол жоспар бойынша бүкіл ел болып жұмыс істеуіміз керек», - деп өз сөзін толықтырды ол. Ерден Қажыбек былтыр қараша айында Үкімет жанындағы ұлттық комиссия жанынан терминологиялық топ құрылғанын, бірқатар жиындар өткенін еске салды. Жақын күндері арнайы сайт ашылып, барлық қазақстандықтардың терминші мамандардың жұмысын қарауына, қадағалауына және кеңес беруіне мүмкіндік берілмек.

«Қамшы» сілтейді

Пікір айту

Пікір қалдырушының тіркелуі міндетті. КІРУ / ТІРКЕЛУ


  • 6 ай бұрын

    Терменологиямен айналысуға тойдан қол тимей жатыр.

    • 5 ай бұрын

      Терминология мәселесін мемлекеттік деңгейде қолға алатын өзіңіз басқарып отырған мемлекеттік институт емес пе? Оны қолға алсаңыз осы уақытқа дейін қайда қалдыңыз? Ай Жердің арасынан небір миға симайтын аударма терминдерді ойдан шығарып жүрген тапқышбектерді тіл институты қолдамаса қазақ тілі мұндай күлкілі жағдайға ұшырамас еді. Мен сіздің атыңызға жазған жаңа әліпби мәселесі жөнінде, қазақ тілінің граматикасы жөнінде ұсыныстарыма, ешқандай жауап бермедіңіз. Мүмкін зейнетке дейін қолыңыз бір босар. Сол кезде бұл мәселелерді де мемлекеттік дәрежеге көтеру керек деп шырылдаған боларсыз.

      1
      Роухани Трампты отпен ойнамауға шақырып, АҚШ-тың өкінетінін тағы ескертті
      23/07 10:03 0 1
      2
      Украина жолаушы тасымалына жүйелі өзгеріс енгізбек
      23/07 09:30 0 50
      3
      Трамптың Путинге неге емешегі үзіліп тұрады екен?
      21/07 12:50 0 632
      Шыңжаң қазақ поэзиясы өкілдеріне үңілгенде
      21/07 12:40 0 573
      Астанада жанып түтін шарпыған пәтерден ер азаматты құтқарылды
      21/07 11:44 0 375

      Таныстырылғандар

      София гуманоидтық робот Астанада робот пошта кеңсесін ашады
      София гуманоидтық робот Астанада робот пошта кеңсесін ашады
      София гуманоидтық робот Астанада робот пошта кеңсесін ашады
      Әзіл-қалжың үшін адамзатқа құлшылық жасағысы келетін София роботы Қазақстанға келмек
      03/07/2018 18:46 0 991
      Қазақстанның мұнай ағыны елордадан тікелей басқарылатын болады
      Қазақстанның мұнай ағыны елордадан тікелей басқарылатын болады
      Қазақстанның мұнай ағыны елордадан тікелей басқарылатын болады
      Ахметжан Есімов мұнай ағынын реттейтін жаңа Бас диспетчерлік басқарманы іске қосты
      04/07/2018 17:53 0 1188
      Назарбаевқа «Астанаға 20 жыл» мерейтойлық медалі тапсырылды
      Назарбаевқа «Астанаға 20 жыл» мерейтойлық медалі тапсырылды
      Назарбаевқа «Астанаға 20 жыл» мерейтойлық медалі тапсырылды
      Шараға қатысушылар Қазақстан Президентіне зор денсаулық, бақыт және жауапты қызметте жаңа табыс тіледі.
      06/07/2018 15:10 0 1248
      Әл-Фараби көшесінен 26 жастағы қыздың денесі табылды
      Әл-Фараби көшесінен 26 жастағы қыздың денесі табылды
      Әл-Фараби көшесінен 26 жастағы қыздың денесі табылды
      "Денесінде зорлық-зомбылықтың ізі жоқ. Қазір істің мән-жайы тексеріліп жатыр".
      09/07/2018 14:47 0 1313
      Елбасы  білім беру мәселелеріне түзету енгізу туралы заңға қол қойды
      Елбасы білім беру мәселелеріне түзету енгізу туралы заңға қол қойды
      Елбасы білім беру мәселелеріне түзету енгізу туралы заңға қол қойды
      Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев білім жүйесіне қатысты нормативтік құқықтық актіге қол қойды.
      09/07/2018 17:34 9 1822
      Кембридж университеті қазақ әдебиеті антологиясын ағылшын тілінде шығарады
      Кембридж университеті қазақ әдебиеті антологиясын ағылшын тілінде шығарады
      Кембридж университеті қазақ әдебиеті антологиясын ағылшын тілінде шығарады
      Кембриджде (Ұлыбритания) Ұлттық комиссия мен Кембридж университеті баспаханасы арасында ынтымақтастық жөнінде меморундамға қол қойылды
      10/07/2018 18:23 5 662
      Алматының дауға айналған тиінін шетелдіктер талқылап жатыр (видео)
      Алматының дауға айналған тиінін шетелдіктер талқылап жатыр (видео)
      Алматының дауға айналған тиінін шетелдіктер талқылап жатыр (видео)
      Қазақстандықтардың әлеуметтік желіде тиін туралы жазған пікірлерін беріп, тиінге кеткен қаржы, оның неден жасалғанын және авторын жазған екен.
      12/07/2018 13:35 0 2141
      217 550 теңге тұратын ол қандай студенттік тамақ?
      217 550 теңге тұратын ол қандай студенттік тамақ?
      217 550 теңге тұратын ол қандай студенттік тамақ?
      20 студенттің түскі асы – 4 351 000, яғни бір студенттің тамағы 217 550 теңге
      13/07/2018 12:18 0 899
      Семейде 12 адамның атынан несие алған қала тұрғыны ұсталды
      Семейде 12 адамның атынан несие алған қала тұрғыны ұсталды
      Семейде 12 адамның атынан несие алған қала тұрғыны ұсталды
      Қалада алаяқтық əрекеттер жиілеп кеткен
      14/07/2018 09:52 0 556
      Жолдағы жемқорлық
      Жолдағы жемқорлық
      Жолдағы жемқорлық
      Ақтауда «Арнайы монторинг тобы» мүшелері жол полициясы қызметкерлерімен парақорлыққа қарсы профилактикалық түсіндіру жұмыстарын жүргізді
      14/07/2018 13:45 0 777
      Қазақ әдебиетінің антологиясы француз тіліне аударылады
      Қазақ әдебиетінің антологиясы француз тіліне аударылады
      Қазақ әдебиетінің антологиясы француз тіліне аударылады
      Жоба қатысушылары Париждің бірінші округінің мэриясы мен елордалық мәдени бірлестіктің қолдауымен іріктелді
      16/07/2018 14:57 2 269
      Футболдан Әлем чемпионатын көрсеткен «Қазақстан» РТРК FIFA алғыс хатын алды
      Футболдан Әлем чемпионатын көрсеткен «Қазақстан» РТРК FIFA алғыс хатын алды
      Футболдан Әлем чемпионатын көрсеткен «Қазақстан» РТРК FIFA алғыс хатын алды
      Ресей-Хорватия ойынын LIVE режимінде 339 455 адам тамашалады.
      17/07/2018 14:56 0 391
      Педофилдің құрбаны бола жаздаған баланың әкесі қайғыдан көз жұмды
      Педофилдің құрбаны бола жаздаған баланың әкесі қайғыдан көз жұмды
      Педофилдің құрбаны бола жаздаған баланың әкесі қайғыдан көз жұмды
      Педофилдің құрбанына айнала жаздаған баланың әкесі 40 жасында жүрек ұстамасынан қайтыс болды.
      19/07/2018 10:49 0 3759
      Алматы полициясы Денис Теннің пышақталуына қатысты ақпарат берді
      Алматы полициясы Денис Теннің пышақталуына қатысты ақпарат берді
      Алматы полициясы Денис Теннің пышақталуына қатысты ақпарат берді
      Алматы ІІД аталмыш жайттың сағат 15:00 шамасында болғанын айтты
      19/07/2018 17:05 0 3159
      Астанада жанып түтін шарпыған пәтерден ер азаматты құтқарылды
      Астанада жанып түтін шарпыған пәтерден ер азаматты құтқарылды
      Астанада жанып түтін шарпыған пәтерден ер азаматты құтқарылды
      Пәтерде егде тартқан ер азамат қалып, өз еркімен басапанадан шыға алмай жатыр екен
      21/07/2018 11:44 0 375