Екпенің пайдасы мен зияны. ҚР ДСМ Qamshy.kz сауалына жауап берді

Екпенің пайдасы мен зияны. ҚР ДСМ Qamshy.kz сауалына жауап берді
Ⓒqamshy.kz

Кейбір ата-аналар баласына екпе салдырудан бас тартып жатады. Бірі екпенің сапасына күмәнмен қараса, екіншісі «вакцина бала денсаулығына кесірін тигізеді» дейді. Діни сеніміне байланысты қарсы болатындар – өз алдына бір төбе. Жас нәрестелерге салынатын вакциналар қайда өндіріледі? Екпеден бас тартудың соңы неге әкеп соғады? Qamshy.kz ақпарат агенттігі осы мәселелерге байланысты ҚР Денсаулық сақтау министрлігіне ресми сауал жолдаған еді. Жауабы 20 күннен кейін келді. Мархабат!

Қазақстандағы балаларға салынып жатқан екпелер қайдан әкелінеді?

Қазақстан Республикасында инфекциялық ауруларға қарсы бір ғана вакцина шығарылады. Ол – обаға қарсы вакцина. Ал басқа вакциналар Франция, Бельгия, Үндістан, Ресей, Корея және Жапониядан әкелінеді.

Шетелде өндірілген вакцина қандай тексеруден өтеді? 

ҚР Денсаулық сақтау министрлігі Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы сертификаттаған вакциналарды сатып алады.

Сатып алынатын вакциналар Қазақстанда мемлекеттік тіркеуден өтеді. Мемлекеттік тіркеу кезінде вакцинаға  көп кезеңдік зертханалық тексеру жүргізіледі. Шетелден сатып алынған вакциналардың әрбір партиясы Дәрілік заттарды сараптау ұлттық орталығында арнайы тексеріледі.  Вакцинаның қауіпсіздігі расталған кезде ғана республиканың медицина ұйымдарына таратылады. Ал вакцинамен жұмыс істейтін мамандар (дәрігерлер, медбикелер) екпені егу, қолдану мәселелері бойынша арнайы дайындықтан өткізіледі.

Екпе қандай аурудың алдын алады?

ҚР Денсаулық сақтау министрлігінің мәліметіне сүйенсек, вакцинациялау халық денсаулығын сақтауға, ұлт қауіпсіздігін қамтамасыз етуге бағытталған. Ұлттық күнтізбеге енгізілген инфекциялар – полиомиелит, туберкулез, дифтерия, көкжөтел, сіреспе, қызылша, қызамық, паротит, В гепатиті, пневмококк, гемофильді инфекциялар. Аталған ауруларға қарсы адамдарға жоспарлы түрде екпе егеді.

Бұдан бөлек, эпидемиологиялық көрсеткіштер бойынша да егілетін инфекциялар бар. Олар:  құтыру (жануар тістегеннен кейін), оба, кене энцефалиті, іш сүзегі, туляремия, сібір жарасы немесе күйдіргі.

Екпенің кесірінен сәбилер шетінеген деректер тіркелген бе?

Республика бойынша вакцинациялаумен қамту деңгейін, сондай-ақ вакцинадан кейінгі кезеңде тіркелетін реакцияларды  мониторингілеу жүргізіліп отырады. ҚР Денсаулық сақтау министрлігінің мәліметіне сүйенсек, республикада вакцинациялаудан кейін көз жұмған балалар туралы мәлімет тіркелмеген.

Вакцина енгізілгеннен кейін қолданушылар денсаулығына шағымдана алады. Шағым түскен  әрбір жағдай арнайы комиссиямен тексеріледі, денсаулық күйінің ауытқу себептері анықталады. Ал тіркелген жағдайлардың басым бөлігі баланың денсаулығы мен вакцина енгізудің арасында байланыс жоқ екенін айғақтап отыр.

Балаларға неше жыл сайын екпе салынуы керек?

Министрліктің айтуынша, екпе салынатын мерзім кездейсоқ анықталмайды. Ол ғылыми тұрғыда зерттеліп, негізделген. Оны Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы ұсынған.

Бала туберкулез бен «В» вирустық гепатитіне қарсылық көрсете алмайтындай әлсіз болып туады. Ал дифтерияға қарсы 2-3 ай, қызылшаға қарсы 6 ай бойы ана антиденелері бала организмінде сақталады. Бұл ерекшеліктер вакцинациялау мерзімдерін анықтауда ескерілген. Сол себепті туберкулезге немесе «В» гепатитіне қарсы екпе бала дүниеге келген алғашқы күндері, ал дифтерияға қарсы 2 немесе 3 айлығында егіледі.

Екпеден кейін қандай асқынулар болуы мүмкін?

Профилактикалық екпеден кейін жергілікті және жалпы реакциялар дамуы мүмкін. Дифтерияға қарсы егуден кейінгі 5 пайыз жағдайда 380С-ге дейін дене қызуының көтерілуі, жөтелу фактілері тіркелген. Ал екпе енгізілген орынның қызаруы, қызылшаға мен паротитке қарсы егулерден кейін барлығы 6 пайыздан аспайтын реакциялар болуы мүмкін. Оның ішінде дене қызуының көтерілуі - 2%, жөтел - 1%, тұмау - 2%. Ал полиомиелитке қарсы егуден іс жүзінде реакциялар жоқ, қызамыққа қарсы екпеден кейін қызару, бөртпе, лимфотүйіндердің үлкеюі егілгендердің 10 пайызында дамуы мүмкін.

Вакцинаны енгізгеннен кейінгі пайда болатын реакцияларды инфекциялардан кейін дамитын асқынулармен салыстыру мүмкін емес. Дифтериямен науқастанғаннан кейінгі өлім-жітім 30 пайызға, жүректің зақымдануы 60 пайызға жетеді, сіреспемен науқастанғандардың 25-70 пайызы қайтыс болады. Полиомиелитпен ауырған адамдардың 100 пайызы да өмір бойына сал болып қалады.

Елімізде діни сеніміне байланысты екпеден бас тартқан ата-аналар көбейіп келеді. Оларға қандай шара қолданылады? Дәрігерлер ата-аналарды балаға екпе салдыруға мәжбүрлей ме?

Вакцинациялаудан бас тартулар санының ұлғаюын ескере отырып, Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің бұйрығымен бекітілген вакцинациялаудан бас тартудың алдын алу жөнінде іс-шаралар жоспары әзірленген. Оған сәйкес, өңірлерде денсаулық сақтау ұйымдары, ішкі саясат, дін істері, жастар саясаты, білім басқармалары, салауатты өмір салтын қалыптастыру проблемаларының орталықтары, діни конфессиялар өкілдерінің қатысуымен консультациялық топтар құрылған. Діни қоғамдардың өкілдерімен 2017 жылы 789 кездесу, халықпен 10018 әңгімелесу өткізілген.

Екпеден бас тартқандар қай өңірде көп?

Діни себептер бойынша вакцинациялаудан бас тарту көрсеткіштері жоғары өңірлерге Ақтөбе және Атырау облыстары кіреді.  Жергілікті тұрғындар арасында түсіндіру жұмыстарын жүргізу үшін еліміздің жетекші ғалымдары тартыла отырып, республикалық деңгейдегі мамандар тобының сапары ұйымдастырылған.

2017 жылғы 17-18 қарашада Алматы қаласында «Сену және өмір сүру» атты Екінші әлеуметтік-медициналық форум өткізілген.  Ол иммундаудың өзекті мәселелерін тек медицина қызметкерлерімен ғана емес, сондай-ақ халықпен де талқылауға мүмкіндік берді.

Жыл сайын сәуірде Қазақстан Еуропалық иммундау аптасына қатысады. Апталықта  халыққа вакцинациялаудың маңыздылығы, тиімділігі туралы ақпарат кеңінен ұсынылады.

2017 жылы жүргізілген жұмыстың нәтижесінде вакцинациялаудан бас тартатын адамдардың 2026-сы егуге рұқсат берген.  

Қазақстан Республикасының «Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы» Кодексінің 156-бабына сәйкес Қазақстан Республикасының аумағында жүрген жеке тұлғалар тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемі шеңберінде инфекциялық және паразиттік ауруларға қарсы профилактикалық егілуге құқылы.

Оңтүстік Қазақстан облысында бас тарту себебінен  қызылшаға қарсы қосымша вакцинация алмаған 19 жастағы жасөспірім 2015 жылы осы инфекциямен ауырып, көз жұмған.

2017 жылы бас тартулардың ішінде балалар арасында көкжөтелдің 12 жағдайы тіркелген.

Соңғы уақытта жануарлар тістеген кезде де вакцинациялаудан бас тарту үрдісі байқалады. Мысалы, Ақтөбе облысынан ит қапқан бір науқас профилактикалық вакцинациялаудың толық курсынан бас тарту нәтижесінде қайтыс болған («Құтыру, асқыну сатысы»).

Профилактикалық егулерден бас тарта отырып, ата-аналар баласының инфекциялардан және оның салдарларынан өзін қорғау құқығынан айыратынын есте сақтау қажет.

Батыс елдері екпеден әлдеқашан бас  тартқан деген ақпарат бар. Бұл шындыққа жанаса ма?

2017 жылдың басынан бастап еуропа елдерінде қызылшамен сырқаттанудың эпидемиялық көтерілуі байқалады. Ең көп жағдай Румынияда тіркелген. 9 мыңға жуық аурудың 35-і өліммен аяқталған. Италияда 4 мыңнан астам қызылша жағдайы тіркеліп, оның үшеуі қайтыс болған. Грекияда 2017 жылдың мамыр-қыркүйек арасында 100 мыңнан астам адам қызылшамен сырқаттанған.

Қызылшамен сырқаттану Австрия, Бельгия, Болгария, Венгрия, Германия, Исландия, Испания, Португалия, Чехия, Швейцария, Швеция, Францияда тіркелген.

Батыс елдері қызылшамен сырқаттану көрсеткішінің өсуі халықты вакцинациялаумен төмен қамту салдарынан болып отырғанын мәлімдейді.

Сол себепті тұрғындардың денсаулығын сақтау мақсатында италиялық билік органдары 16 жасқа дейінгі балаларды егілуге міндеттеуді ұйғарды.

«Қамшы» сілтейді

Пікір айту

Пікір қалдырушының тіркелуі міндетті. КІРУ / ТІРКЕЛУ


  • 3 ай бұрын

    Діни сенімдегі адамдар ғана емес басқа ұлттар да ресейде де т.б елдерде де қарсы шыққанын неге айтпайды? Қит етсе діни наным сенім деп шығады. Содан алауыздық туындайды. Өздеріалауыздық тудыратын əңгіме айтып кейін халыққа жауып жібереді. Вакцина туралы елдің ішіне кіріп сұрастырып көрсін сонда біледі аққараны

    • 3 ай бұрын

      Ой топас тарай ит қапқан соң бірден укол салмаса ол у тарайды денеге,бәр адам иммунитеті қарсы тура алмайды..
      Абден тарап болғаннан кейін он рет укол салсаң да пайдасыз..

      1
      Балқаштағы №15 мектеп-лицейге Алаш көсемі Әлихан Бөкейханов есімі берілмек
      26/05 13:58 1 89
      2
      Жандарбек Бекшин Алматыда тараған менингитке қатысты түсінік берді
      26/05 11:47 0 101
      3
      Джекрмал Чарло Головкиннің орнына "Канеломен" кездесуге дайын екенін айтты
      26/05 10:59 0 151
      18 жастағы оқушы өз мектебін сатылымға қойған
      26/05 10:36 2 376
      Алматы мен әзірбайжандық Гянджа бауырлас қалаларға айналуы мүмкін
      26/05 10:23 0 219

      Таныстырылғандар

      Тегін медициналық көмек пакеті оңтайландырылып жатыр
      Тегін медициналық көмек пакеті оңтайландырылып жатыр
      Тегін медициналық көмек пакеті оңтайландырылып жатыр
      Қарапайым тілмен айтқанда, бірде-бір адам медициналық көмектен қағылмайды.
      17/05/2018 13:05 0 103
      Ағасы туған қарындасын айуандықпен өлтірді деген күдікпен ұсталды
      Ағасы туған қарындасын айуандықпен өлтірді деген күдікпен ұсталды
      Ағасы туған қарындасын айуандықпен өлтірді деген күдікпен ұсталды
      Сотта 35 жастағы ер адам туған қарындасын мас кезінде өлтіргені айтылды.
      17/05/2018 15:48 0 6108
      Ерте балалық аутизм синдромы бар балалармен жұмыс жүргізудің ерекшеліктері
      Ерте балалық аутизм синдромы бар балалармен жұмыс жүргізудің ерекшеліктері
      Ерте балалық аутизм синдромы бар балалармен жұмыс жүргізудің ерекшеліктері
      Аутизмге шалдыққан баланың өз проблемасын жеңуіне мамандар мен қоғамның барлық өкілдерінің болып көмктесуге тиіспіз.
      16/05/2018 10:15 0 92
      Аутизм синдромы бар балалармен қалай жұмыс жүргізу керек?
      Аутизм синдромы бар балалармен қалай жұмыс жүргізу керек?
      Аутизм синдромы бар балалармен қалай жұмыс жүргізу керек?
      Жас ұрпақ тәрбиесі – адамзаттың мәңгілік тақырыбы.
      18/05/2018 11:43 0 184
      Оқулық мәселесі өзектілігін жояр емес
      Оқулық мәселесі өзектілігін жояр емес
      Оқулық мәселесі өзектілігін жояр емес
      2015 жылы оқулық шығаруға мемлекеттен 10 млрд теңге бөлінсе ,2016 жылы 19 млрд, 2017 жылы 27 млрд теңге бөлінді.
      21/05/2018 11:28 0 337
      ОҚО-да 5 мыңға жуық мәдениет қызметкерлері абыройлы жұмыс атқарып келеді
      ОҚО-да 5 мыңға жуық мәдениет қызметкерлері абыройлы жұмыс атқарып келеді
      ОҚО-да 5 мыңға жуық мәдениет қызметкерлері абыройлы жұмыс атқарып келеді
      Түлкібас ауданындағы «Ақ шатыр» демалыс орталығында Оңтүстік Қазақстан облысының әкімі Жансейіт Түймебаев мәдениет және өнер қызметкерлерімен кездесті
      18/05/2018 13:43 0 61
      ОҚО әкімінің төрағалығымен бірлескен отырыс өтті
      ОҚО әкімінің төрағалығымен бірлескен отырыс өтті
      ОҚО әкімінің төрағалығымен бірлескен отырыс өтті
      Аталған жиында мәлім болғандай облыс аумағында 2018 жылдың 4 айында өткен жылдың осы кезеңімен салыстырғанда жалпы құқықбұзушылық 8,8 пайызға төмендеген
      17/05/2018 13:54 0 63
      Алматыда «Ұлы дала – көшпенділер әлемі» этно-мәдени фестивалі өтеді
      Алматыда «Ұлы дала – көшпенділер әлемі» этно-мәдени фестивалі өтеді
      Алматыда «Ұлы дала – көшпенділер әлемі» этно-мәдени фестивалі өтеді
      9-10 маусымда Алматы қаласындағы «Боралдай» археологиялық паркінде «Ұлы дала – көшпенділер әлемі» Халықаралық этно-мәдени фестивалі өтеді
      22/05/2018 17:33 0 211
      Цукерберг әлеуметтік желі нарығындағы Facebook-тың монополиясы жайлы айтты
      Цукерберг әлеуметтік желі нарығындағы Facebook-тың монополиясы жайлы айтты
      Цукерберг әлеуметтік желі нарығындағы Facebook-тың монополиясы жайлы айтты
      Цукерберг депутаттардың Facebook-тың әлеуметтік желі нарығындағы орны жайлы сұрақтарына жауап берді.
      23/05/2018 10:31 0 189
      Менингококк инфекциясы: Тағы төрт адам дәрігерлердің көмегіне жүгінді
      Менингококк инфекциясы: Тағы төрт адам дәрігерлердің көмегіне жүгінді
      Менингококк инфекциясы: Тағы төрт адам дәрігерлердің көмегіне жүгінді
      21 мамырда менингококк инфекциясы 15 адамда анықталған еді.
      23/05/2018 14:26 0 748
      Димаш Құдайбергеннің  бейнебаяны шықты (видео)
      Димаш Құдайбергеннің бейнебаяны шықты (видео)
      Димаш Құдайбергеннің бейнебаяны шықты (видео)
      Димаш бейнебаянының тұсауын кесті
      24/05/2018 09:50 0 1035
      Елбасы Мемлекеттік күзет қызметінің жаңа бастығын тағайындады
      Елбасы Мемлекеттік күзет қызметінің жаңа бастығын тағайындады
      Елбасы Мемлекеттік күзет қызметінің жаңа бастығын тағайындады
      Нұрсұлтан Назарбаев Қазақстан Республикасы Мемлекеттік күзет қызметінің бастығы етіп Қанат Орынтайұлы Оразқұловты тағайындады.
      24/05/2018 09:45 0 189
      Ресей азаматы Қостанай облысында 4-сынып оқушысын өлтірген
      Ресей азаматы Қостанай облысында 4-сынып оқушысын өлтірген
      Ресей азаматы Қостанай облысында 4-сынып оқушысын өлтірген
      Ресейлік азама өз қылмысын жасырып қалмақ болған.
      24/05/2018 13:42 0 1007
      Б.Байбек қаланың көлік, жүргінші инфрақұрылымы құрылысының барысын тексерді
      Б.Байбек қаланың көлік, жүргінші инфрақұрылымы құрылысының барысын тексерді
      Б.Байбек қаланың көлік, жүргінші инфрақұрылымы құрылысының барысын тексерді
      Алматы әкімі қаланың көлік және жүргінші инфрақұрылымы құрылысының барысын тексерді
      24/05/2018 19:04 0 79
      Балқаштағы №15 мектеп-лицейге Алаш көсемі Әлихан Бөкейханов есімі берілмек
      Балқаштағы №15 мектеп-лицейге Алаш көсемі Әлихан Бөкейханов есімі берілмек
      Балқаштағы №15 мектеп-лицейге Алаш көсемі Әлихан Бөкейханов есімі берілмек
      Бұл жайында Әділет ҚР нормативті құқықтық актілерінің ақпараттық-құқықтық жүйесі сайтында хабарланды
      26/05/2018 13:58 1 89