Алматыдағы Ұлттық кітапхана ХХ ғасырда қалып қойған ба?

Алматыдағы Ұлттық кітапхана ХХ ғасырда қалып қойған ба?
Ⓒegemen.kz

Алматыдағы Ұлттық кітапханаға бір жылда 1 милионнан астам оқырман келеді, оларға арналған 1,5 мың орындық 14 оқу залы бар. Алайда кітапхананың қызмет көрсету сапасына қатысты шағымдарды жиі естіп жатамыз. Мұхтар Сеңгірбай есімді оқырман өзінің көңілі толмайтын жайттарды Facebook парақшасында жазыпты.

«Шетелде кітапханаға демалып, оңашада ойланып қайту үшін барасың. Сөреден кез келген кітапты алып, залда тұрған сканерлермен сканерлеп, үйге алғың келсе, тағы бір құрылғыға оқырман билетің мен кітаптың штрихкодын оқытып, алып кете бересің. Үйге алуға болмайтын құнды кітаптар да болады. Алған кітапты тиісті мерзімге дейін өткізу міндетті, болмаса айыппұл төлейсің. Өткізгенде де сыртта тұрған бір саңылаудан салып жібересің, тіпті жәшікке сала саласың. Кітапханаларда оңаша отырып оқитын бөлмелер, топпен бірге отырып дайындалатын залдар болады. Артық дыбыс болмау үшін барлық жерге ковролан төселеді. Тіпті жалаңаяқ жүрсең де өз еркің»,-дейді ол.

Мұхтар Сеңгірбайдың жазуынша, Алматыдағы Ұлттық кітапхана ХХ ғасырдың соңында қалып қойған, мұнда бұрынғы совет дәуіріндегідей оқырманға деген сенімсіздіктің иісі аңқып тұрады, жаңа заман технологиясы адам игілігіне жұмыс істемейтін бір жер болса – ол Ұлттық кітапхана.

«Ғылыми ізденіс барысында әдебиетті мейлінше нақты іздеу, сол тақырыпқа байланысты ең қажет деген әдебиеттерді шолып шығу өте маңызды екені белгілі. Бірақ, Ұлттық кітапханада әдебиетті іздеудің машақаты көп. Біріншіден, шетелдік түгіл жергілікті адам қай жерден нені, қалай іздеу қажеттігін, іздеген кітабын қайдан, қашан алатынын білмейді, дәлізде, залдарда ешқандай нұсқаулық жоқ. Екіншіден, әдебиет іздеуге арналған компьютерлердің біразында интернет жұмыс істемейді. Үшіншіден, іздеу жүйесі мүлде түсініксіз! Өз басым екі сөзден тұратын сөз жазсам, ештеңе таба алмадым, тек бір ғана сөзді жазсаң, жалпылама әдебиет шығады. Қаптаған түсініксіз қысқарған сөздер, кітапханашыларға арналған терминдер. Іздеу барысында кітапты алу-алмау мәселесін шешу үшін оның мазмұнын шолып шығу керек. Ал толығырақ мәліметке бассаң, тағы қысқарған сөздер, кітаптың бет саны, көлемі (сантиметрмен өлшенген) шығады, басқа ештеңе жоқ. «Амалсыз осы болады-ау» дегендерге электронды түрде тапсырыс бересің (Артынан көп тапсырыс бергеніңе өкінесің).

«Ғылыми зал» деп белгілесеңіз, кітаптарыңыз ғылыми залға келе қалады деп дәмеленбеңіз. Газет-журналдар мерзімді басылымдар залына» баратынын кітапханашы ескерткен соң, алдымен соларды тез бітірейін деп ойладым. 4 тапсырыстың біреуі ғана келіпті. Кітапханашы кіреберісте берген тілдей қағазға қанша подшивка алғанымды белгілеп, өзінің журналына да белгі соғып, оқырман билетімді алып қалды. Билетті қайтарып алмайынша, басқа залдардағы кітаптарды ала алмайсың», - деп қынжылады ол.

Оның сөзінше, кітапхана қызметіндегі бас қатырарлық басты проблема – тапсырысты бір сағат күту. Тапсырыстың келетініне  де кепілдік жоқ.

«Біздің кітапханалар адамды ғылымнан жеріту үшін жұмыс істейтін сияқты. Жаппай сенімсіздік, әр келушіге сұғанақ ұры ретінде қарау психологиясы қалыптасқан. Қызметкерлер, басшылық басқа кітапханалардың жүйесімен таныс болар бәлкім. Технологиялық мүмкіндіктерді дамыту қаржыға келіп тірелетіні және белгілі. Бірақ, бір ғана менің басымдағы бір күн ішінде болған оқиға “Ұлттық" деген аты бар кітапхана үшін ұят. Әлде, бұл да Қазақстандағы ғылымға деген жалпы көзқарастың бір белгісі ме?», - дейді Мұхтар Сеңгірбай.

Осы орайда Qamshy.kz ақпарат агенттігі Ұлттық кітапхана басшылығына хабарласып, аталмыш шағымға байланысты ойын сұрады.

Ұлттық кітапхана директорының орынбасары Бақытжамал Қайырбекқызының айтуынша, кітапханада оқырмандар үшін барлық жағдай жасалған. Ең бастысы, оқырмандармен жұмыс істейтін арнайы қызметкерлер бар.

- Ашық қор арқылы кез келген мәліметті табуға болады. Оқырман бірінші рет келгенде тіркеуден өтіп, оқырман билетін алады. Қай залда қандай мәлімет бар екені айтылады, сонымен бірге анықтамалық-библиографиялық қызмет көрсетіледі. 2-қабатта каталог жүйесі арқылы ақпараттанып, дәстүрлі каталог мен электоронды каталогтың кез келгенін қолданасыз. Бір емес, бірнеше кезекші бар. Олар оқырманға кітап немесе мерзімді басылым керек болған жағдайда көмектеседі», - дейді Бақытжамал Қайырбекқызы.

«Кейбір компьютерлер интернетке қосылмаған», - деген оқырманның сөзін кітапханашы теріске шығарды. Бақытжамал Қайырбекқызы арнайы анықтамалық-библиографиялық қызмет бөліміндегі барлық компьютерде интернет барын айтады. Тапсырыс беру жағынан да еш қиындық жоқ екен.

- Кітап сақтау бөлімінде жатса, қызметкерлер оны ары кетсе 5-10 минутта әкеп береді. Қорда болса, бірден оқырманға табысталады», - дейді Ұлттық кітапхана директорының орынбасары.

Назерке МҰСА

«Қамшы» сілтейді

Пікір айту

Пікір қалдырушының тіркелуі міндетті. КІРУ / ТІРКЕЛУ


  • 3 ай бұрын

    Мен сіздің мақалаңызбен мүлде келіспеймін, кейіпкеріңіздің де (Мұхтар Сеңгірбай) ақпараты негізсіз дегім келеді. Бір күн ішінде болған өз түсінбестігі үшін, дұрыс емес ақпарат таратуы ҰЯТ жағдай. Ал бұл жағдайды зерттеп, анық-қанығына көз жеткізбестен мақала етіп жазған сіздің сауатсыздығыңыз деуге болады. Жаман əрі жалған ақпаратты қабылдау оңай, ал ҰЛТТЫҚ ҚҰНДЫЛЫҚТЫ зерделеу мықтылардың ғана қолынан келеді. Ұлттық кітапхана оқырмандары күн санап артып келеді, бұл дегеніміз оқырмандарға тиімді жағдай жасалған деген сөз. Электрондық каталогтан ақпаратты іздеу оңай жəне тиімді. Интернетке қосылмаған дегенге келіспеймін, кітапханамызда тіпті тегін wi-fi желісі орнатылған. Ал беретін немесе берген тапсырысыңыз жайлы өзіндік ереже бар. Кітапхана белгіленген ережеге сонымен қоса стандартқа сай жұмыс жасайды. Ұлт руханиятын, ұлт қазынасын келешек ұрпаққа аманаттау сіз бен біздің міндетіміз. Кітапхана мен кітапханашы сол орта жолдағы, яғни кітап пен оқырман арасындағы алтын көпір!

    • 3 ай бұрын

      Кез келген мекемеге барсаныз, өзіндік заңдылықтары бар және соны сіз орындауыңыз міндетті. Сол сияқты кітапхананың да өзіндік ережелері, оқырманның міндеттері кітапханаға кіре бергенде фойедегі стендтте көрсетілген. Соған бір назар аударып қарап өтсеніздер дұрыс болар еді. Сондай-ак Ұлттық кітапхана еліміздегі басты кітапхана болғандықтан, бұл рухани ордадан керек ақпаратты таппай қалуыңыз мүмкін емес. Еліміздің түкпірінен күн сайын, ай сайын бірнеше оқырмандар іздеген ақпараттарын табу үшін арнайы ат терлетіп үздіксіз келуде. Кітапханашылар да демалыс күндері кешке дейін үйдегі бала-шагаларын жәудіретіп, оқырмандарға адал қызмет етуде. Сондықтан құрметті оқырмандар, істің байыбын біліп барып айтқандарыңыз жөн болар! Кітапханашылар еңбегін бағаланыздар!

      • 3 ай бұрын

        Қазірге кезде Ұлттық кітапхана оқырмандар үшін жайлы жағдайлардың барлығын жасауда. Кітапханаға күніне 400 ден аса оқырман келсе, оның 150-і жаңадан тіркеледі. 250 оқырман 5 кітаптан тапсырыс берген жағдайда, кітапхана қызметкерлері тапсырысты келу ретімен орындайды. Ал, Ұлттық кітапхана қоры 7млн-ға жуық. Жүйемен келген тапсырыстардың орындалу барысын толық бақылауда ұстап отырады. Ол кісінің айтқаны "өзгенікі қоя тұрсын, өзімдікі бола тұрсын"-деген өзімшілдікке саяды. Ұлттық руханиятты ұлықтап жүрген ұлттық кітапхана әрқашан оқырмандарымен бірге.

        1
        Цукерберг әлеуметтік желі нарығындағы Facebook-тың монополиясы жайлы айтты
        23/05 10:31 0 81
        2
        Жалған ОҢАЙ! бақылаушыларынан сақ болыңыз
        23/05 10:29 0 5
        3
        «Пацаны зовут его Батя» фильмі Севастопольде арнайы жүлдеге ие болды
        23/05 10:21 0 16
        Головкинді чемпион белбеуінен айыруға қатысты тыңдау өтіп жатыр
        23/05 09:30 0 378
        Қазақстандағы ең бай кәсіпкерлердің бірі ұсталды
        23/05 09:25 0 204

        Таныстырылғандар

        Теңге мен мемлекеттік рәміздердің авторы Тимур Сүлейменов қайтыс болды
        Теңге мен мемлекеттік рәміздердің авторы Тимур Сүлейменов қайтыс болды
        Теңге мен мемлекеттік рәміздердің авторы Тимур Сүлейменов қайтыс болды
        Марқұммен қоштасы 11 мамыр күні сағат 10-да Алматыдағы білхан Қастеев атындағы Өнер мұражайында өтеді.
        10/05/2018 17:11 0 2285
        Қазақты мазақ еткендер неге жазаланбайды?
        Қазақты мазақ еткендер неге жазаланбайды?
        Қазақты мазақ еткендер неге жазаланбайды?
        Қазақтың кең пейілі кейде өзіне таяқ болып тиіп жатады.
        11/05/2018 17:55 3 3863
        Қытай жасанды алмасына жазу жазып жіберсе де тұтынамыз
        Қытай жасанды алмасына жазу жазып жіберсе де тұтынамыз
        Қытай жасанды алмасына жазу жазып жіберсе де тұтынамыз
        Суретке қараңыз!.. Бұл – Астанадағы сауда желілерінің сөресінде тұрған Қытай алмасы.
        14/05/2018 09:36 0 2211
        Рамазан айына байланысты ҚМДБ арнайы құттықтауы
        Рамазан айына байланысты ҚМДБ арнайы құттықтауы
        Рамазан айына байланысты ҚМДБ арнайы құттықтауы
        Рамазан – жақсылық айы. Оразада әрбір жақсы амалдың сауабы еселеніп жазылады.
        14/05/2018 15:14 0 741
        "Азаматтық некеде дүниеге келген бала ойнастан туған болып есептеледі"
        "Азаматтық некеде дүниеге келген бала ойнастан туған болып есептеледі"
        "Азаматтық некеде дүниеге келген бала ойнастан туған болып есептеледі"
        Ұрпақ тәрбиесі басты назарда болу керек.
        15/05/2018 11:17 0 3101
        Рамазан – тақуалық, сабырлық, шүкіршілік айы
        Рамазан – тақуалық, сабырлық, шүкіршілік айы
        Рамазан – тақуалық, сабырлық, шүкіршілік айы
        Қазақ халқы ежелден рамазанды ерекше қастерлеп, оны «Он екі айдың сұлтаны» деп атаған.
        17/05/2018 10:15 0 1078
        БАӘ-ге демалуға барған қазақстандықтар жаппай уланған
        БАӘ-ге демалуға барған қазақстандықтар жаппай уланған
        БАӘ-ге демалуға барған қазақстандықтар жаппай уланған
        «Бір жыл бойы осы демалысқа ақша жинадық. Оның бәрін қайтарып аламыз», - деп күйінді астаналық Асылбек Мұхамбеткереев.
        17/05/2018 13:31 0 292
        БҰҰ: Ресей халқы 2050 жылы 133 миллионға кемиді
        БҰҰ: Ресей халқы 2050 жылы 133 миллионға кемиді
        БҰҰ: Ресей халқы 2050 жылы 133 миллионға кемиді
        Ресейдегі адамдардың орташа өмір сүру ұзақтығы – 72,5 жас.
        17/05/2018 16:27 0 781
        Абай ауылының "зорланған" 7 жастағы тұрғынына қатысты деректер шықты
        Абай ауылының "зорланған" 7 жастағы тұрғынына қатысты деректер шықты
        Абай ауылының "зорланған" 7 жастағы тұрғынына қатысты деректер шықты
        Құрманғазы Мүсір мен қоғам қайраткері Аружан Саин 7 жастағы балаға қатысты іс қалай жүріп жатқанын Facebook парақшасында жазды.
        18/05/2018 11:05 0 8905
        Трамптың гольф алаңында атыс болды
        Трамптың гольф алаңында атыс болды
        Трамптың гольф алаңында атыс болды
        Дорал қаласы полициясының хабарлауынша, гольф алаңында атыс жұма күні болған.
        18/05/2018 16:25 0 174
        Оразаның алғашқы түні мешіт өртенген (видео)
        Оразаның алғашқы түні мешіт өртенген (видео)
        Оразаның алғашқы түні мешіт өртенген (видео)
        Өрт 18 мамыр күні шамамен сағат бірдің кезінде шыққан.
        18/05/2018 17:54 0 514
        Ұлттық сананың қатері – псевдосалафилер
        Ұлттық сананың қатері – псевдосалафилер
        Ұлттық сананың қатері – псевдосалафилер
        Елге төніп тұрған қауіптің ең қайырсызы айта-айта жауыр болған псевдосалафилердің идеясы болып отыр.
        21/05/2018 11:16 0 221
        Келешекте керек болмайтын мамандықтар туралы білесіз бе?
        Келешекте керек болмайтын мамандықтар туралы білесіз бе?
        Келешекте керек болмайтын мамандықтар туралы білесіз бе?
        Әлемде 40 мың шамасында мамандықтың түрі бар.
        22/05/2018 12:51 1 1132
        Мамандар Семейдегі орманнан шыққан өрттің себебін атады
        Мамандар Семейдегі орманнан шыққан өрттің себебін атады
        Мамандар Семейдегі орманнан шыққан өрттің себебін атады
        Өрттің себебін мамандар адами фактордың әсерінен болған деп болжайды.
        22/05/2018 17:03 0 287
        "Құлап бара жатқан ұшақта Құдайға сенбейтін адам болмайды" (видео)
        "Құлап бара жатқан ұшақта Құдайға сенбейтін адам болмайды" (видео)
        "Құлап бара жатқан ұшақта Құдайға сенбейтін адам болмайды" (видео)
        Видеодан ұшақтағы адамдардың жанұшыра айқайлап, қорыққанын аңғаруға болады.
        23/05/2018 08:52 0 2567